Bu gizli cemiyetin esası 4 Haziran 1889’da (21 Mayıs 1305) İstanbul’da Gülhane Parkındaki Askeri Tıbbiye Mektebinde kurulmuştur. Cemiyeti kuranlar; Konyalı Hikmet Emin, Arapkirli Abdullah Cevdet, Diyarbakırlı İshak Sükûti, Ohri’li İbrahim Ethem (Temo), Kafkasyalı Mehmet Reşit (1) adlı beş tıbbiye talebesidir.
18932te cemiyetin mevcudu 900’e varmış bulunuyor.
(Cemiyet, üzerindeki baskılar artınca 1894’te Avrupa’ya üç tıp talebesini kaçırıyor. Avrupa’da yayın yapmak için Paris’te Ahmet Rıza Bey’i cemiyete alıyorlar. Ve 1311’de Murat Bey’de İstanbul’dan kaçıyor. 4 Ocak 13122de Kahire’de Mizan’ı çıkartıyor. Bu Mizancı Murat Bey 14 Ağustos 1897’de İstanbul’a geliyor ve 10.000 kuruş, 100 altın maaşla Şurayı Devlete geçiyor. Padişah, muhaliflere görev ve maaş vererek onların örgütlülüğünü çözüyor🙂
İttihat ve Terakki mensuplarının çoğu bu teklifleri kabul ettiler. İshak Sükuti Roma Sefareti, Abdullah Cevdet Viyana Sefareti, Tunalı Hilmi Madrid Katipliklerine Çürüksulu Binbaşı Ahmet Belgrat Sefaretine. .. diğer bazılarına da maaşlar verildi. Bunlar Sultan Hamit aleyhine artık bir şey yazmayacaklarına söz verdiler. İttihat ve Terakki de dağılmış oldu. Hâlbuki Ahmet Rıza, Dr. Nazım ve birkaç kişi Terakki ve İttihat Cemiyeti diye yeni bir unvan ve Meşveret Gazetesiyle mücadelelerine devam ediyorlar. Prens Sabahattin’in 1902 de Âdemi Merkeziyet davası ile ortaya çıkması Ahmet Rıza ve Terakki ve İttihat Cemiyetinin Avrupa’daki mevkiini de sarstı.
Alıntı: İttihat ve Terakki Cemiyeti Neden Kuruldu, Nasıl Kuruldu, Nasıl İdare Olundu? – Kâzım Karabekir (Türday Ofset 1982 Baskısı – Sf. 493) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (2012): Bu Dr. Reşit, Diyarbakır Valisi iken Ermeni katliamlarını yaptırdığı için Nemrut Mustafa Divanı hakkında idama mahkûm edilmiş bir doktor.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın