Bilgi Bakkalı

” 18.11.1337 Şark Cephesi Kumandanlığına;

1- Ardahan Mebusu Hilmi Bey Ankara’dan geldi. Moskova’ya gidiyor. Elinde Mustafa Kemal Paşa tarafından Fuat Paşa’ya (Ali Fuat Cebesoy’a) bir tezkere var. Hilmi Bey’in Enver Paşa ile görüşmeye mezuniyetini (iznini) mutazammındır (içermektedir). Hilmi Bey’e göre Mustafa Kemal Paşa’nın şartları; Enver Paşa, Harp devam ettiği müddetçe Anadolu’ya gelmeyecek. Türkiye’nin İngilizlerle musalaha (sulh, barış) akdettiği takdirde âlemi İslam’ın aleyhinde teşebbüsatta (girişimde) bulunmayacak. Enver Paşa sulhtan (barıştan) sonra da Türkiye’yi bir müddet rahat bırakacak. Hilmi Bey üçüncü maddeyi reddettiğini ve yalnız iki maddeyi iblağ için (bildirmek için, tebliğ için) gitmekte olduğunu söyledi. … Kemal Paşanın çok ahlaksız olduğundan bahis ve bazı vakayı serdettikten (olayları yazdıktan) sonra, bu idare devam edemez, Kemal Paşa sükûta mahkûmdur diyor. Ankara’da Envercilik pek kuvvetli olduğunu . .. Meclis’te mütesanit (birlik içinde) kırk ittihatçı mebus olduğunu, Kemal Paşa’yı devirmek pek mümkün ise de buna vaziyetin müsait olmadığını anlattı. 

                                                                13. Fırka Kumandanı Sami.” 

Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat ve Terakki Erkânı – Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 202) kitabından birebir alınmıştır.