Bilgi Bakkalı

Koçuşağı İsyanı; 7 Ekim ile 30 Kasım 1926 tarihleri arasında. İsyan Bölgesi; Ovacık – Hozat

(Vergi vermeyen ve eşkıyalık yapan asiler yakalanıp imha edildiler diyor:)          

Bicar Harekâtı; 3 Ekim – Kasım 1927. Şeyh Sait artıkları bir Tabur askeri bozmuşlar harekâtın sonunda 2.000 asi imha edildi.  Harekât Bölgesi; Hani ve Lice Kuzeyi, Kulp Batısı, Murat Güneyi, Palu Doğusu.

Zeylan Harekâtı; 4 Temmuz 1930 Kürt muhtariyeti kurmak maksadıyla ayaklanan ve çapulculuk yapan asileri bastırmak maksadıyla bu harekât yapılmıştır. İsyan Bölgesi; Bastimayi Suyu, Tendürük, Murat Başı, Boz dağı, Güngör, Erciş Bölgesi.  Bu bölge halkı kâmilen isyana katılmıştır. 1.000 silahlı temin edilmiştir. Harekât sonunda asilerin çoğu imha edilmiştir.  

Ağrı İsyanları; 1. Ağrı Harekâtı; 16/17 Mayıs 926 Poti Batısında yapılmıştır. Bu harekâtlar iyi idare edilememiş askerin çoğu kaçmış.   

2. Ağrı Harekâtı; 13-18 1927 Yine başarılı olunamıyor. 

3. Ağrı İsyanı Eylül 1930 Yarım tedbir ve fena idare yüzünden asiler üzerinde kati netice alınamaması eşkıyayı fazla şımartmış olduğundan, İngilizlerin de bunlara yapılan teşvik ve yardım sayesinde bu bölgedeki eşkıya cüretini arttırmıştır.  Bu bölgenin esaslı bir temizliğe ihtiyacı vardı.  Harekat sonunda bu bölge pek azı İran’a kaçabilenleri müstesna (dışında), kamilen (tamamen) temizlenmiştir.  

Tunceli İsyanları;

1. Tunceli harekâtı; 21-22 Mart ile 22 Ekim 1937.  Tunceli Bölgesine hükümetçe konulmak istenilen kararları, bölge halkı menfaatine uygun göreceklerinden Kahmut’la Pah arasındaki darboğaz tahta köprüsünü yaktılar ve oradaki jandarmalarla müsademe ettiler (çatıştılar).  

2. Tunceli Harekâtı; 1.Haziran ile 7 Ağustos 1938 arası.  Harekâtın maksadı, Tunceli Bölgesinin tamamen aşiretlerden temizlenmesi ve bu bölgede çapulculuk ve şekavete (eşkıyalığa) son vermektir.  İsyan Bölgesi; Amutka – Nazımiye batısındaki Zel Dağı, Darboğaz, Dojik – Munzur doğusu, Karacakale bölgesidir.  Asilerin kuvvetleri 3.500-4.000 silahlı olarak tahmin edilmiştir. Haydaran, Kalan, Yukarı Abbas, Demenan, Şamuşağı, Koçuşağı aşiretleridir.

Alıntı: Genelkurmay Belgelerinde Kürt İsyanları III – Nazmi Sevgen, (Sf. 77 ile 90 arası) kitabından birebir alınmıştır.