Bilgi Bakkalı

26 Eylül 1920 tarihinde 73. İçtima 3. Celse, Reisi Sani Vekili: Hasan Fehmi Beyefendi.

Belediyeler İntihap Kanunu Görüşülüyor:

Hamdullah Suphi Bey (Bolu); “…sakın söyleme dediler söyleyeceğim. Acaba hakikatten Mebus muyum değil miyim? (gürültüler) Hakikaten bunlar aza (üye)  olacaklar mı, olmayacaklar mı? Cevap veriniz. … Efendiler 25 seneden beri bu mesele ile uğraşmışım, eserlerim var. .. En büyük derdim budur. Niçin bizdeki İntihabat (seçim) kanuni (yasal) değildir? (Bolu’da 57 mebus adayı varmış) .. farz ediniz ki 45 namzet var. 47 de müntehip  (seçmen, delege) var. Tesadüfen bu müntahiplerden (seçmen) her biri bir namzede (adaya) reyini (oyunu) veriyor. … iki müntehip (seçmen) te bana veriyor. . Ben iki rey ile tepeye çıkıyorum. Bu kanun mudur?  Mıntıkaî intihabiyemi (seçim bölgemi) dolaşırken demiştim ki; Koskoca bir devletin kanunları arasında dipsiz böyle bir şeyin bulunması pek çirkin bir cehalete delalet (şahitlik) eder. …   Hâlbuki intihabat (seçim)  usullerinin en basit en sathi (yüzeysel) olanlarında bile, hiç olmazsa rey verenlerin mecmuunun (toplamının) nısfından (yarısından) bir fazlası şartı vardır. (Gürültüler.) .. kafalar pek yabancıdır onun için mesele garip gelir. (sözünü geri al sadaları) Pekâlâ geri aldım. … eğer oy eşitliği var ise muhtardan mebusa kadar kura ile seçilir. Arkadaşlar meşrutiyet intihap (seçim) ve rey demek, intihap ve rey meşrutiyet demektir.  İntihap kanunu yok iken nasıl olur da belediye meydana getirebilirsiniz? Kura çekiliyor efendim, bir milletin mukadderatı (kaderi) kuraya bırakılıyor. Sf. 377  

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 04 (7.09.1920 / 6.10.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 73, Celse: 1, – Sf. 373 ile 377 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU (2012): BMM hükümeti rejimi: Bir hükümdarın başkanlığı altında bulunan bir yürütme organına karşılık, halk tarafından seçilmiş bir parlamentonun yasama yetkisini kullandığı ve kuramsal olarak kuvvetler ayrılığı sistemine dayanan yönetim biçimi.

BAKKAL’IN YORUMU (1995): Belediye Seçimleri Kanununda; seçilebilmek için emlak vergisi verme şartı kaldırılıyor. Çünkü Müslümanlar ve bilhassa münevveran (aydınlar) bu yüzden delege olamıyormuş. Kanunun maddeleri görüşülürken Tunalı Hilmi gerekli değişiklikleri teklif ediyor ama kimse dinlemiyor. Sistemden beslenenler sistemi değiştirmek istemiyorlar.