Bilgi Bakkalı

16 Mayıs 1921 (1337) tarihinde 34. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

Reisi Sani (İkinci Başkan) Seçimi: Edirne Mebusu Faik Bey 206 oyun 131 ini alıyor. 

Hariciye Vekili Seçimi: Yusuf Kemal Bey 174 oyla seçiliyor.   Sf.174

Muaveneti Millîye Encümeni İstifa Etti: Selahattin Bey Hükümetin ödenek baskısına dayanamadıkları için istifa ettiklerini söylüyor.

1337 (1921) Bütçesi Görüşmeleri:

Vehbi Bey (Karesi); “-..Hükûmetin 108 milyon masraf, 58 milyon lira varidatla (gelirle) getirmiş olduğu bütçenin (bu söylenmesin sesleri) birbirimizden saklarız, kainat bilir ve işitir efendiler.” (bravo sesleri)

Mazhar Müfit Bey (Hakkâri); “-Vehbi bey söyle rica ederim, bütçe meselesi milletten saklanmaz.” 

Tunalı Hilmi Bey (Bolu); “- Burada söylenmez!” 

Vehbi Bey (Karesi); “-Hilmi Bey elinize bir kırbaç alınız da buraya geliniz. Böyle bir bütçe Heyeti Umumiyeye sevk edilmek üzere olduğundan tabii memleketin vaziyetini, halini düşünen bütün arkadaşlar, bu işin çıkmaz yol olduğunu gördüler. Bittabi Muvazenei Milliye (milli denge yani bütçe) Encümeni (komisyonu) arkadaşlarımız da böyle bildikleri için istifa ettiler. .. Bu işten Heyeti Vekile Reisi (Başbakan yani Fevzi Paşa) Paşa Hazretleri müteessir oldular ve çektiler gittiler. Fakat ölü ortadadır, bütçe meydandadır ve teehhüre (ertelemeye) tahammülü yoktur….”

Abdülkadir Kemali Bey (Kastamonu); “-Bendenize öyle geliyor ki Muaveneti Milliye Encümenini teşkil eden (oluşturan) arkadaşlarım kapıyı açtılar ve Heyeti Vekile’ye buyurun efendiler dediler. .. böyle memlekete taalluk eden (ilgisi olan) mesele mevzu bahis edilirken Fevzi Paşanın çıkıp gitmesinden dolayı beyanı teessüf ederim (üzüntülerimi bildiririm). Gidemezler çünkü kendisinden hesap istiyoruz.”

Mehmet Şükrü Bey: “-Heyeti Vekile getirdiği bütçeyi geri çekti ve tıpkı 1336 (1920) bütçesi gibi toptan ve yekûn itibariyle bütçe isteriz dediler. Bu durumda Heyeti Vekile’ye istizah (gensoru) kullanmalıyız.”

Emin Bey (Erzincan): “- Önce Maliye Vekiline bir âdemi itimat (güvensizlik) verelim sonra bütçeyi konuşuruz.” Sf.;305

Mustafa Kemal Paşa: “-Efendiler Heyeti Vekile Reisi ve diğer rüfekası (arkadaşları, yani bakanlar) burada cereyan eden münakaşa neticesinde Makamı Riyasete istifasını vermişlerdir. Binaenaleyh yeni Heyeti Vekile tarafınızdan intihâb edilinceye (seçilinceye) kadar vekâleten ifayı vazife edeceklerdir (görevlerini yürüteceklerdir).” Sf.306

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 10 (16. 4.1921 / 20.06.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 34, Celse: 1, – Sf. 174 ile 306 arası) kitabından birebir alınmıştır.