11 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 75, Celse:1, Birinci Reis Vekili İsmet Bey
Takriri Sükûn Kanunu’nun Uygulamasına İtiraz Var
“Meclis Riyasetine
İki gün evvel Tevhidi Efkâr, Son Telgraf, İstiklâl, Sayha Gazeteleriyle dört mecmuanın (derginin) niçin bilâmüddet (sınırsız olarak) tatil edilmiş olduğuna şifahen (sözlü olarak) Dâhiliye Vekilinin cevap vermesini arz ve teklif eylerim.
Erzurum Rüştü” Sf. 349
Dâhiliye Vekili Cemil Bey (Tekfurdağı); “Muhterem Efendiler! Meclisi Âli’ce ısdar olunan (çıkartılan) Takriri Sükûn (susturma kararı) Kanununun birinci maddesinde irae edilen (gösterilen) esbap ve avamile (sebepler ve etkenlere) mugayir (aykırı) olarak bir neşriyat mesleğini (yayın çizgisini) takip ettiklerinden dolayı bu gazetelerle mecmualar tatil edilmiştir. Yani bu gazeteler mesleki neşriyatları (siyasi yöndeki yayınları) dolayısıyla tatil edilmişlerdir.”
Rüştü Paşa (Erzurum) (1926’da idam edildi); “…bu kanunun neşrinden (yayımlanmasından) evvelki neşriyatlarından dolayı bu gazetelerin idareten sedlerini (kapatılmalarını, engellenmelerini) muvafık (uygun) görmüyorum. Arkadaşlar! Son kabul ettiğimiz kanunla hükümete vasi (geniş) bir salâhiyet (yetki) verdik. Bu salâhiyet hiçbir vakit hürriyeti matbuat (basın hürriyeti), hürriyeti kelâm (konuşma hürriyeti) ve hürriyeti içtimai (toplanma hürriyetini) takyit etmemelidir (sınırlandırmamalıdır) ve halkta böyle bir zan dahi uyanmaması lâzımdır. Arkadaşlar! Memlekette çıkan gazetelerin hükümeti tenkit etmemesi, iyi veya fena her türlü harekâtı muvafık (uygun) görmesi, memleketin muhtelif şuebatında (şubelerinde, iş yerlerinde) şu veya bu, memur tarafından yapılan suiistimali (kötüye kullanılmasını, yolsuzluğu) yazmaması doğru mudur? Arkadaşlar! Bu gazetelerin toptan kapanmasından şu anlaşılıyor: Hükümet, kendisine muhalif gördüğü, hoşuna gitmediği şu ve şu gazeteleri kapatıyor.” Sf. 349
Sorusuna doğru bir cevap alamıyor. Kanunu makabline şamil yani geriye doğru kapsayacak şekilde uygulanmış. Sf. 350
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 45 (27.02.1925 / 17.03.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 75, Celse: 1, – Sf. 349 ile 350 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın