Bilgi Bakkalı

    9 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 73, Celse:1, Reis Kâzım Paşa

Sıhhiye (Sağlık) ve Muaveneti İçtimaiye (Sosyal Yardım) Vekâleti Bütçesi Görüşmeler;

Doktor Fuat Bey (Kırklareli); (Bir anket çalışması yapmış:) “Temas ettiğim aileler 222 idi ki, efendiler! Bunlardan muhtelif köylerde, muhtelif aylarda 1.334 çocuk dünyaya gelmiş, bunlardan 757’si vefat etmiş, 577’si sağ idi.” 

Halis Turgut Bey (Sivas); (1926’da idam edildi); “1341 (1925) senesinde Sıhhiye Vekâleti’nin 72 sıhhiye müdüriyeti, 400 Hükümet tabibi, 183 müessesatta (kurumlarda) müstahdem (istihdam edilmiş, çalıştırılan, görevli) doktoru, 23 vekâlette (bakanlıklarda) müstahdem doktoru vardır. Binnetice (sonuç olarak) kadro olarak 567 doktoru bulunması lâzım. Bunlardan 61 sıhhiye müdürü, 294 Hükümet tabibi, 18 vekâlette ve 80 de müessesatta (kurumlarda) müstahdem (istihdam edilmiş, çalıştırılan) olmak üzere elyevm (hâlen) mevcut olanı vardır. 1341 (1925)’de tanzim ettiği ihtiyacına göre 567 doktora ihtiyacı var. Buna mukabil (bunun karşılığında) elinde 300 – 400 küsur mevcudu vardır. 225’de münhallı (boşluğu) vardır. Bu münhalâtın (boşlukların) ekserisi (çoğu) kazalardadır. Elyevm (hâlen, bugün) 117 kazanın tabipleri yoktur. Sf.285 Sonra Türkiye’de Sıhhiye Vekâletinin dört tane numune hastanesi, iki emrazı sâriye (bulaşıcı hastalıklar) hastanesi, 1 emrazı akliye (akıl hastalıkları) hastanesi, 1 etfal (tıfıllar, çocuklar) hastanesi vardır. 1 Zonguldak’ta amele (işçi) hastanesi, 4 Darülkelp (köpek hastanesi veya evi), 1 verem sanatoryumu, 1 de Gurebayı Müslimin (yabancı Müslümanlar) hastanesi vardır. Bu hastanelerde mevcut olan yatakların adedi 2.155 tir. Bunların müfredatı vardır… Bir de vilâyatı şarkiyenin (doğu vilâyetlerinin) münasip (uygun) bir yerinde 60 yataklı bir miskinhane (tembelhâne) açılacaktır. Ondan başka gene 1341 (1925) senesinde 51 yataklı İzmir’de ve Elâziz’de emrazı akliye ve asabiye (akıl ve sinir hastalıkları) hastanesi açılacaktır. Vekâlete merbut (bakanlığa bağlı) olan hastanelerin yataklarının mevcudu 2.155 dir….  bir yatağa 6.264 hasta isabet etmektedir (düşmektedir).  Teşkilâtı Askeriyenin ihtiyacatını (ihtiyaçlarını) temin etmek üzere 938 doktora ihtiyaç gösterilmektedir. Hâlbuki bu ihtiyaca mukabil (karşılık) elyevm (hâlen) 820 doktor vardır. 820 doktordan 170 i Gülhane’de, 340’ı hastanelerde 20’si mektebi tıbbiyededir (tıp Fakültesindedir). 65’i de müteferrik (çeşitli) vazifede (görevde) müstahdemdir (istihdam edilmektedir). Ciheti askeriyenin (askerî kesimin) 31 hastanesi vardır. Bunlardan altısı yüzer yataklıdır. On dördü ikişer yüz yataklıdır. Altısı üç yüzer yataklıdır ve dördü de dört yüzer yataklıdır. Mektebi harbiye ve Gülhane’de 400 ki cem’an (toplam olarak) 7.700 yatağı mevcuttur. Ciheti askeriyeye lâzım olan doktorlar yetiştirmek üzere bir mektebi tıbbiyesi (tıp fakültesi) vardır. Mektebi tıbbiyede beş sınıfta 165 talebe vardır.  Muvazenei hususiyelerin (özel bütçeli kurumların) 70 hastanesi vardır. Bunlardan 3.104 yatak vardır. Belediye hastaneleri yedi tanedir 640 yatağı vardır. Şirketlere ait üç hastanede 55 yatak vardır. Cemaate ait 5 hastane vardır. Bunlar da 1.367 yatak vardır. Rum, Ermeni, Yahudi ve ecanibe (yabancılara) ait olmak üzere 16 hastane vardır. 1.112 yatağı vardır. Hatta ciheti askeriyede (askerî kesimde) mevcut olan doktorlardan bir kısmı dosya işlerinde, levazımatı umumiyede (genel idari hizmetlerde), muamelâtı zatiyede (kişisel işlemlerin yapıldığı işlerde) kullanılıyor, Hükümetin elinde mevcut olan 1.273 doktordur. Tabiî serbest etıbbaya (tabiplere, doktorlara) sözümüz yoktur.” Sf.288 

Doktor Mazhar Bey; “Bütün Anadolu dâhilinde – İstanbul harice çıkarılırsa – 175 ecza hane vardır.”   

Zeki Bey (Gümüşhane); “On üç vilâyette yoktur.” Sf. 294

2. Celse: İsmet Bey.  

Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye (sağlık ve toplumsal yardım) Vekâleti Bütçesi Görüşmeleri;

Rüştü Paşa (Devamla); “Doktor lâzımdır diyorsunuz. Mütekait (emekli) doktorlar var. Teklif ediniz, kabul edelim. Sonra İstanbul’da birçok doktorlar var; fazla maaş verilirse harice gidebilirler.”

Talât Bey (Ardahan); “Çorum’da elli tane doktor var, Ardahan’da hiç doktor yoktur. Elbette söyleyeceğim.” Sf. 312  

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 45 (27.02.1925 / 17.03.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 73, Celse: 1, – Sf. 285 ile 312 arası) kitabından birebir alınmıştır.