1 Kasım 1341 (1925) tarihinde İçtima: 1, Celse:1, Reis Kâzım Paşa
Reis: Reisicumhur Gazi Paşa Hazretleri
Reisicumhur Gazi Paşa Hazretlerinin Nutku; “..Millet, muasır (çağdaş) medeniyetin alelumum (bütün) milletlere temin eylediği hayat ve vesaiti esasta (asıl araçlarda) ve eşkâlde (şekilde) aynen ve tamamen tahakkuk ettirmek (gerçekleştirmek) kararı katisini vermiştir (şiddetli alkışlar), (bravo sesleri). İnsanların vicdaniyatı (vicdanları), matbuatın (basının) hürriyeti ve hürriyeti siyasinin tecelliyatı (siyasi hürriyetin görülmesi) gibi nefsülemirde (işin özünde, işin aslında) aziz olan avamilin (etkenlerin) heyeti içtimaiyeyi (toplumsal hayatı) ıstırap ve tereddiye (gerilemeye) sevk edecek galat surette (kötü şekilde) istimal olunmasına (kullanılmasına) bizzat vücuda içtimainin (toplumsal bünyenin) hikmeti hayatı manidir (yaşama sebebi engeldir) (bravo sesleri, alkışlar). Muhterem efendiler: Hürriyeti matbuatın (basın hürriyetinin) izalei mahâziri (sakıncalarını gidermek) bizzat hürriyeti matbuatla kaim (sabit) olduğuna dair bu büyük Meclisin mürşit (yol gösterici) ve musaffa sahasında (saflaştırma sırasında) tevkir olunan (saygı duyulan) esaslar eğer Cumhuriyetin ruhu olan faziletten mahrum erbabı cürete (faziletli olmayan cüretkâr kişilere), sinei matbuatta (basının içinde) şekavet (eşkıyalık) fırsatını verirse; eğer iğfal ve idlâl (aldatma ve kötüye götürme) erbabının sahai fikriyattaki (fikir alanındaki) meşum (kötü) tesirleri tarlasında çalışan vatandaşların kanlarını akıtmasına, yuvalarının dağıtılmasına sebep olursa ve eğer, en nihayet şekâvetin (eşkıyalığın) en muzırını (zararlısını) ihtiyar eden (seçen) bu kabil erbabı ıdlâl (bunlar gibi dalalet yani sapkınlık yapanlar), kanunların hususî müsaadelerinden istifade (özel izinlerinden yararlanmak) imkânını bulurlarsa Büyük Millet Meclisinin mürebbi ve kahhar (öğretici ve kahredici) yedi idaresinin (idari elinin) müdahale ve tembih etmesi (uyarması) elbette vecibeden (gereklilikten) olur (bravo sesleri alkışlar). Muhakkaktır ki Cumhuriyet devrinin kendi zihniyet ve ahlakiyatıyla mütehalli (ahlaki değerleri ile yoğrulmuş) matbuatını (basınını) yine ancak Cumhuriyetin kendisi yetiştirir. Azayı Kiramı (sizleri, kerem sahibi olan siz üyeleri) irtica hadisesi (gericilik olayı, Şeyh Sait İsyanı) bazı vilâyetlerimizde mevcut ve mahsus (özel) olan içtimaî (toplumsal) ve idarî hastalıkları bütün milletin enzarı ibretinde (ibretli gözünde) tamamen tebarüz ettirmiştik (belirtmiştik). Musul meselesindeki vaziyeti hukukiyemiz (yasal durumumuz) Akvam Komisyonu mahsusunun (Özel Birleşmiş Milletler Özel Komisyonunun) mahallinde (yerinde) tetkikatıyla (incelemesiyle) bir daha tezahür eyledi (ortaya çıktı). (Bravo sesleri, şiddetli ve sürekli alkışlar). Bu hakikate rağmen meselenin halli yeniden duçarı teahhur oldu (tehire, gecikmeye sebep oldu) (yazık sesleri, ayıp sesleri).
2.Celse: Reis vekili Ali Süruri Bey (Şarki Karahisar)
Meclis Başkanı seçimi yapıldı Karesi Mebusu Kâzım Paşa Reis seçildi.
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 49 (1.11.1925 / 30.11.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 3, İçtima; 1, Celse: 1, – Sf. 1 ile 15 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın