Kurtuluş Savaşı’nın ilk yıllarında, Teşkilât-ı Mahsusa (1) ile Çerkezlere güvensizliğin ayni tarihli olması da var; bu bile, Teşkilât-ı Mahsusa ile Çerkez siyasî aktivitesini özdeşleştirmeyi telkin etmektedir. Ayrıca, teşkilâtın bilinen üç başkanı olmuştur; bunlar, Süleyman Askeri, Eşref Kuşçubaşı ve Hüsamettin Ertürk idi. Bunlardan birincisi, işin başında ve Irak’ta öldü, üçüncüsü, teşkilâtın fiilen olmasa bile resmen lağvedildiği zamanda göreve getirildi ve bu nedenle Teşkilât-ı Mahsusa ile Kuşçubaşı’nı birlikte düşünmek zorunluluğu var. Sadece Eşref değil, kardeşleri Kuşçubaşılar da Teşkilât-ı Mahsusa’da çok etkin rol oynuyorlar; Çerkez’dirler.
Alıntı: Sırlar – Yalçın Küçük, (YGS Yayınları 2. Baskı Mayıs 2002, Sf. 98) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2022): Teşkilatı Mahsusa, İttihat ve Terakki döneminde 17 kasım 1913’te Enver Paşa’ya bağlı olarak kurulmuş bir haber alma, propaganda, terör ve operasyon örgütüdür.
BAKKAL’IN YORUMU (2022): Yunan’ın İzmir’e çıkması ile birlikte Anadolu’da Çerkezlerin yoğun oldukları kesimlerde, Düzce, Yozgat gibi yerlerde sürekli isyanlar çıkıyor, Anadolu’da çıkan isyanlar, Koçgiri’deki Kürt isyanı ve Konya’daki sosyalist hükümet kurmak için yapılan isyan hariç neredeyse tamamı Çerkez isyanıdır. Çerkez isyanlarını da çok kanlı ve başarılı bir şekilde bastırmak işi Çerkez Ethem’e düşmüştür. Ethem, Çerkez devletine değil bütün Türkiye’ye talipti ve diğer isyancılardan farklı olarak çok zengin bir aileye mensuptu.
Yorum bırakın