Bilgi Bakkalı

(Fahrettin Altay Paşa’nın anılarından alıntıdır;)

“1882 yılında, Rusya’da, Yahudiler aleyhinde meydana gelen hare­kette kovulan, kaçan kültürlü ve zengin Yahudiler, barınacak bir yer aramışlar. İngilizlerin ricası üzerine Sultan Hamit bunların, Filistin’de boş yerleri satın alarak yerleşmelerine müsaade etmiştir.” Sf. 121

“Özellikle sahile yakın yerleri satın alarak kendilerine yurt edinen ve ziraatla uğraşmaya başlayan Yahudiler, ektiklerinden hiçbir şey el­de edemeyince, istikballerinden korkmaya başlamışlar ve bu zor du­rumda Paris’te bulunan zengin Yahudilere başvurmuşlar. Topraklar­dan alınan numuneler tahlil edilince buralarda hububat yetişmeyeceği, ancak bağcılık yapılabileceği öğrenilmiş ne var ki bunun için de bir beş yıl beklemek meselesi ortaya çıkmış, bu beşleyiş için de mali imkânların zayıf olduğunu görmüşler. İşte bu sırada karşılarına zengin bir Yahudi olan Roçild çıkmış ve onlara az faizle para vermeyi, kendi tavsiyelerine riayet etmelerini teklif etmiştir. Yahudiler, Roçild’in tekliflerini teşekkür ile karşılamış, bağcılığa başlamışlar. Roçild de bunları beş yıl beslemiş, köylerini yaptırmış, herkesin arazisine mütehassıslar göndermiş ve sistemli bir çalışmaya önayak olmuş. Hatta bizim ko­nakladığımız Uyunkara köyünde, bir de güzel likör ve şarap fabrikası yaptırmıştı.”

“Zamanın Kudüs Mutasarrıfı, Yahudilerin bu şekilde çoğalıp kökleşmelerinden ürkmüş ve durumu bir raporla İstanbul’a bildirmişti, iş­te bundan sonradır ki Sultan Hamit, bunların buralarda arazi alması­nı yasak etmişti.” Sf. 121, 122

Alıntı; İsyan II – Yalçın Küçük, (İthaki 2005 – Sf. 121, 122) kitabından birebir alınmıştır.