Kategori: Emperyalizm
-
Çok geçmedi… Tarih: 17 Nisan 2006. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Ross Wilson, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na giderek Mehdi Eker’i ziyaret etti. 13 Ocak 2006 tarihinde de yine bakanlıkta ağırlanmıştı. Keza. ABD Büyükelçisi Wilson göreve başladığında, Türkiye’deki ilk resmi ziyaretini Mehdi Eker’e yapmış ve bakanlık çıkışında gazetecilere, “pirinç, şeker ve biyoteknoloji konularında işbirliği yapmayı kararlaştırdık” demişti. Son…
-
Çernobil patlamasını dünyada bilmeyen yoktur. Peki, Bhopal felaketini duydunuz mu? Pek sanmam. 3 Aralık 1984 günü, ABD kökenli Union Carbide firmasının Hindistan Bhopal’de kurduğu böcek ilacı üreten fabrikadan yanlışlıkla 40 ton metil isosiyanat gazının sızması sonucu 18 bin kişi öldü, 150 binden fazla insan zehirlendi. Çevresel etkileri Çernobil faciasından bile korkunç olan bu kaza sonrasında,…
-
Çok ilginç ve önemli: Bakınız… Dünya tarım piyasasına hâkim altı küresel şirket vardı: BASF (Almanya), Bayer (Almanya), DuPont (ABD), Dow Chemical (ABD), Monsanto (ABD) ve Syngenta (İsviçre). Hepsinde Rockefeller’ın hissesi olması şaşırtıcı mı? Bu küresel şirketler; GDO’lu tohum pazarının yüzde 100’üne, ticari hibrit tohum pazarının yüzde 63’üne, GDO araştırmalarının yüzde 75’ine ve “zararlı organizmaları” yok…
-
Bu arada Rusya’dan yardım görüyorduk. İtalya, Fransa ve Almanya’ya gizli olarak harp malzemesi sipariş etmiştik. 1. Cihan Harbi’nden sonra mütareke (ateşkes) hükümlerine göre ordumuzdan geri alınan harp malzemesi İstanbul’da antrepolarda depo edilmişti. Bizim için en büyük malzeme bu depolardaydı. Maçka ve Zeytinburnu depolarında İngiliz ve Fransızların koruması altında silahlar muhafaza ediliyor ve depolarda çalışan silahsız…
-
Çok güvendiği Ali Fuat Paşa’ya, İngiliz ve Fransızların Ankara’yı terk etmeleri için bir çare düşünmesini emretmişti. Bu emir gereğince Ali Fuat Paşa’nın, polis ve askerlerden 20 kişiyi seçtiği ve “çapulcu grubu” kimliğiyle yarattığı bu grubun, hadiseler çıkarmasını, mütareke heyeti üyelerinin evlerine bile taarruzda bulunmasını sağladığı biliniyordu. Canlarının tehlikeye girdiğini gören istilacı grubu, Mustafa Kemal’e şikâyete…
-
(Bursa Mapushanesinden Kemal Tahir’e Mektup) Benim söylediğim manada Anadolu’yu, yahut dünyayı, Anadolu’nun ve dünyanın insanlarını tüketmek için onların gelişme değil, hareket değil, sükûn halinde olmaları lazımdır. Sf. 234, 235 Alıntı; Kemal Tahir’e Mapushaneden Mektuplar – Nazım Hikmet, (Adam Yayınları, 2. Baskı 1975 – Sf. 234, 235) kitabından birebir alınmıştır.
-
Atgiller ailesinin ana vatanı Kuzey Amerika’dır. Bu aile Eosen’den Pleistosen’e kadar değişik cins ve türlere evrimleşti. Son cins Equus, yani bildiğimiz atlar, Pleistosen başlarında yaşanan buzullaşmalar sonucu tüm dünyada deniz düzeyinin düşmesi ve Bering Boğazı’nda oluşan karasal bağlantılar sayesinde Asya’ya ulaştılar. Kısa bir süre sonra da Asya kıtasının tümüne ve ardından Avrupa ve Afrika kıtalarına…
-
Rasyonel davranışlara dayalı problemlere karşıt olarak, bariz problemleri çözememe örnekleri arasında, sosyal bilimcilerin “irrasyonel davranış”, başka bir deyişle herkes için zararlı davranış olarak tanımladığı durumlar vardır. Bu tür irrasyonel davranışlar genelde, her birimizin bireysel olarak değerler çatışması içinde olduğumuz durumlarda ortaya çıkıyor: Bazen kötü bir statükoyu, sırf derinden bağlı olduğumuz bir değer tarafından desteklendiği için…
-
Tuchman’ın çarpıcı bir şekilde ifade ettiği gibi, “Siyasal budalalığa sebep olan güçlerin başında, Tacitus’un ‘tüm hırsların en rezili’ olarak tanımladığı iktidar hırsı gelir.” Bu iktidar hırsının sonucunda Paskalya Adası şefleri ve Maya kralları ormansızlaşmayı önlemek şöyle dursun, onu hızlandırdılar: Sahip oldukları statüyü korumanın yolu rakiplerinden daha büyük heykeller ve anıtlar dikmeleriydi. Öyle bir rekabet sarmalına…
-
Rasyonel davranışlara sürükleyen bir diğer menfaat çatışması, karar alıcı seçkinlerin menfaatlerinin toplumun geri kalanının menfaatleriyle çatışması sonucunda ortaya çıkıyor. Özellikle seçkinler, kendilerini eylemlerinin sonuçlarına katlanmaktan kurtarabildiklerinde, bu eylemlerin herkese zarar verebileceğini hiç düşünmeden kendi faydalarına bir şeyler yapmaya yatkın oluyorlar. Bariz bir şekilde Dominik Cumhuriyeti’nde diktatör Trujillo ve Haiti’de yönetici seçkinlerin örnek olarak verilebileceği bu…
-
Çin ile diğer ülkeler arasındaki bir diğer alışveriş, iki misli zarara yol açan bir ithal malı; ormansızlaşmaya yol açan kereste ithalatıdır. Çin, kereste tüketiminde dünya üçüncüsü konumunda çünkü ülkenin kırsal alanlarında yakacak olarak %40 oranında odun kullanılıyor. Sf. 468 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus…
-
Ekonomik etkilere yol açan bir başka Çin türü ise, giderek daha fazla ithal edilen Homo sapiens. Örneğin bugün Avustralya’daki yasal göç kaynaklarından biri olarak Çin üçüncü sıraya yükseldi. Pasifik Okyanusu’nu geçerek ABD’ye kadar ulaşan yasal ve yasa dışı göçmenlerin sayısı da kayda değer miktardadır. Bir yandan bilerek ya da bilmeyerek ihraç edilen Çin böcekleri, tatlı…
-
Birtakım Birinci Dünya ülkeleri çöp dağlarından kurtulmak için, işlenmemiş çöpleri, toksik kimyasallar içeren atıkları kabul etmesi karşılığında Çin’e para ödüyor. Ayrıca Çin’in giderek genişleyen imalat ekonomisi ve endüstrileri, yeniden dönüştürülebilir ucuz ham madde kaynakları olarak kullanılabilecek çöpleri/hurdaları alıyor. Basit mallardan bir örnek vermek gerekirse Eylül 2002’de Zhejiang şehrinin gümrük ofisinde ABD’den gelen, hurda elektronik ekipmanlardan…
-
Bugün ABD’de yeni bir maden açan şirketlerin kanun gereği bir taahhüt senedi alması gerekiyor. Bu taahhüt senedi, madencilik şirketinin iflas etmesi durumunda ayrı bir senet sahibi şirketin madenin temizlik maliyetlerini ödemesini güvence altına alıyor. Sf. 58 Alıntı; Çöküş (Toplumlar Başarısızlığı ya da Başarıyı Nasıl Seçerler) – Jared Diamond, Çeviri; Barış Baysal, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı…
-
Cilalı Taş Çağında başlayan bu süreçler çağımıza kadar sürdü. Örneğin, bugünkü Ürdün’de eski Nebatilerin başkenti olan Petra yakınlarındaki son ormanlar Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen önce Hicaz demiryolu yapılırken Osmanlı Türkleri tarafından yok edildi. Sf. 520 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce, (Pegasus Yayınları, 1. Baskı Nisan 2018…
-
Koreliler ile Japonlar da aralarında kan bağı olan ama buna karşılık geleneksel bir düşmanlığa kilitlenip kalmış halklardır. Fakat düşmanlık hem Doğu Asya’da hem de Orta Doğu’da iki taraf için de yıkımdır. Japonlar ve Koreliler istemeseler de oluşum yıllarını paylaşmış ikiz kardeşler olduklarını kabul etmek zorundadırlar. Sf. 511 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi)…
-
Japon çiftçilerin göz koydukları topraklardan dışarı sürdüler, başkaldırdıkları zaman öldürdüler. Japonya 1869’da Hokkaido’yu kendi topraklarına kattığı zaman okullarda Japon öğretmenler Ainu kültürünün ve dilinin kökünü kazımak için ellerinden geleni yaptı. Bugün dilleri fiilen yok olmuş durumda, belki de tek bir safkan Ainu yaşamıyor. Sf. 491 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared…
-
Japonya’daki “Burun Mezarları” nda bugün hâlâ 16. yüzyılda Kore’de Japon işgali sırasında 20 bin Korelinin savaş ganimeti olarak kesilen ve Japonya’ya getirilen burunları bulunmaktadır. Kore’de Japonların sevilmemesi, Japonya’daysa Korelileri küçümsemenin yaygın olması hiç de şaşırtıcı değildir. Sf. 486 Alıntı; Tüfek, Çelik ve Mikrop (İnsan Topluluklarının Kaderi) – Jared Diamond, Çeviri; Ülker İnce, (Pegasus Yayınları, 1.…
-
Kısacası Avrupalılar Afrika’yı sömürgeleştirdiyse bunun, beyaz ırkçıların sandığı gibi, Avrupalı halkların Afrikalı halklardan farklı olmasıyla bir ilgisi yok. Daha çok coğrafi ve biyocoğrafi rastlantılarla ilgisi var, özellikle de kıtaların yüzölçümleri, eksenleri, yaban bitki ve hayvan türü takımları arasındaki farklılıklarla. Yani, Afrika ile Avrupa’nın tarihsel yörüngeleri arasındaki fark taşınmaz mal varlıkları arasındaki farktan kaynaklanıyor. Sf. 481…
