Devamla, buraya, Sovyetler Birliği’nin en iyi diplomatlarından, Dışişleri Bakanı ve Devlet Başkanlığı yapan Gromiko’nun hatıratından bir sayfa alıyorum. Ayrıca bu sayfanın neden bu kadar ihmal edildiğini de bilemiyorum. Kennedy cinayetinden iki ay önce, Washington’da büyükelçi iken, Beyaz Saray’da Kennedy ile yaptığı görüşmeyi ve izlenimlerini yazmaktadır.
Bir nokta var, bu görüşmeden kısa bir zaman önce Kennedy bir konuşma yapmıştı ve o sırada Amerika’da okuyordum, bir deprem etkisi yarattığı kesindir. Kennedy, Sovyetler Birliği’nden bir “düzen” olarak söz ediyordu, o da bir düzendir, diyordu. Bu, beğenmese de kabul edilebilir olduğu, anlamına geliyordu; Amerika, eğitimde ve dolayısıyla teknolojik yarışta Sovyetler Birliğinin pek gerisine düşmüştü, uzaya çıkışta, Sovyetler öne geçmişti, bu kabulde etkisi olabilir. Kennedy’nin, bir yumuşama havası içinde, ilişkileri normalize etmek istediği anlaşılıyordu; Sovyet liderlerine bir “mesaj” göndermek istediğini düşünebiliriz. Gromiko ile tercümansız konuşma istemişti, baş başa terasa çıktılar.
İki engelden söz ediyordu. Gromiko’nun anlatımına göre sesini kısmıştı. Duyulmasını istemez bir hali var ve birisi için “stable contingent” diyordu ve hep varlar, “askeri-sınai kompleksi” de diyebiliriz, büyük tekeller, hep tutucular ve Sosyalizmin can düşmanıdırlar. Not edilmektedir. Fakat Kennedy’nin bunları önemsemediğini anlıyoruz; diğeri, “a particular nationality”, bunu “malum kavim” olarak anlayabiliriz ve Gromiko, “Jewish Lobby” diyerek anladığına işaret etmektedir. Kennedy, bunlardan çok çekinmektedir, “Her melaneti yaparlar” diyen bir havası içindedir. Moskova’ya haber salmaktadır.
Bu “malum kavim”, bu 1960 yıllarının ilk yarısındadır, Sovyet-Amerikan ilişkilerinin düzene girmesine de çok karşıdırlar, çünkü Kennedy’ye göre bunlar, Sovyetleri, her zaman Arapların dostu ve İsrael‘in düşmanı, saymaktadırlar. Genç Başkan, çok kaygılı bir dil kullanmaktadır. Sf. 493, 494
Alıntı; İsyan II – Yalçın Küçük, (İthaki 2005 – Sf. 493, 494) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın