Filistin de Galilea’daki Sanhedrin en parlak devrini Nasi Yuda (M.S. 125-217) zamanında yaşadı. Bu taçsız hükümdara “Rabbi” yani “Üstad” dendi ki bu hemen hemen günümüzün “Doktor” unvanının yerini tutar. Bütün Yahudi din bilginleri için bu unvan kullanıldığı gibi, günümüzde Batıdaki hahamlara da Rabbi derler.
Rabbi Yuda’nın hazırladığı “Mişna” (öğreti) hem daha önce, kanun hükmüne giren fetvaları, hem de kendi maiyetindeki Rabbi’lerin verdiği fetvaları bir araya toplamaktaydı. Çok temiz ve akıcı bir İbranice ile yazılmış olan bu kitap altı bölüme ayrılmıştı:
Zeraim (Tohum): Tevrat’taki, fakirler, kâhinler ve Levililerin hasattan payları üzerine olan hükümleri ele alır ve açıklar. Tarıma dair bütün hükümler de bu bölümdedir.
Nahsim (Kadınlar); Evlenme, boşanma, kadın erkek ilişkileri ürerine olan hükümler bu bölümdedir
Nezikin (Zarar): Bu bölüm Yahudilerin hukuk ve ceza kanunlarıdır
Kadoşin (Kutsal şeyler): Tapınak hizmetleri, kâhinlerin ödevleri, kurbanlar üzerinedir.
Taharoth (Temizlenme): Dinsel temizlik ve mundarlık üzerinedir. Bunda kişilerin ve nesnelerin temizlik ve mundarlığı tartışılmaktadır.
Ama Mişna’nın içine almadığı öğretiler çoktu Bir yandan bunların, bir yandan da Mişna’nın kılı kırk yararcasına incelenmesi ve tefsirleriyle, iki muazzam eser meydana geldi: Filistin ve Babil Talmud’ları. Bunlardan Babil Talmud’u Kudüs Talmud’unun sekiz katı daha büyüktür
Talmud, Yahudilerin temel din kitabı oldu ve onları ayrılıklara, çekişmelere düşmekten korudu. Her iki Talmud’a da bir tür ansiklopedi gözüyle de bakabiliriz. İsrail oğullarının bütün bilgilerini bunların içinde bulmak mümkündür. Sf. 266, 267
Alıntı; Musa ve Yahudilik – Hayrullah Örs, (Remzi Kitabevi, 2. Basım 1999 – Sf. 266, 267) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın