(Belge; 48 Van’daki Rusya imparatorluğu Konsolos Yardımcısı S. P. Olferyev’in Kafkasya Askerî Bölge Karargâhı’na Gönderdiği 25 Kasım 1912 Tarihli Rapor.)
Van ve Bitlis Vilayetlerinin Nüfusu Hakkında İstatistiki Bilgiler
Adı geçen vilayetlerin nüfusu ile ilgili benim seleflerimin, Türk yetkililerinin, Fransız ve İngiliz konsoloslarının ve bizzat benim topladığım bilgileri karşılaştırdığımda bu iki vilayetin günümüz nüfusunun tahminen şu şekilde olduğunu düşünüyorum:
Milliyet Van Vilâyeti Bitlis Vilâyeti Toplam
Kürtler 200.000 270.000 470.000
Ermeniler 120.000 180.000 300.000
Nasturiler 70.000 — 70.000
Türkler 35.000 10.000 45.000
Yezidîler 5.400 4.000 9.400
Yahudiler 1.500 — 1.500
Katolik Keldaniler 1.000 4.000 5.000
Süryaniler — 5.000 5.000
Çerkezler 500 1.000 1.500
Çingeneler 500 500 1.000
Kiptiler — 400 400
Diğerleri 100 100 200
Toplam 434.000 475.000 909.000 Sf.241
Birçok Türk memuru dahi, bizzat bana Türkiye’nin bu meselesinin artık çözülemeyeceğini ve Rus birliklerinin Kürtler ile Ermenilerin yaşadığı bu bölgeleri ele geçirmesine karşı olmadıklarını söylediler.
Taşnaklar bazı Kürt reislerine şiddet uygulamaktan vazgeçerlerse yakın gelecekte Ermeniler ile Kürtler arasındaki münasebetlerin kötüleşeceğini düşünmüyorum…
Ben Ermenileri her zaman yan yana yaşamak zorunda kalacakları Kürtlere karşı yabani hareketlerden uzaklaştırmaya çalışıyor ve onlara Kürt halkı ile barış içerisinde yaşamalarını tavsiye ediyorum.
Ermeni ilericileri Türkiye’de özerk Ermenistan’ın kurulması hayalini görmeye devam ediyorlar. Ancak bu bir ütopyadır. İstatistiki bilgiler, Kürtlerin Ermenilerden sayıca çok daha fazla olduklarını göstermektedir. Ermenileri bir bölgeye, Kürtleri ise başka bir bölgeye toplamak mümkün değildir! Sf. 243, 244
Alıntı; Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov, Çeviren; İlyas Kemaloğlu (Kamalov), (Türk tarih Kurumu Yayınları 2013, Sf. 241 ile 244 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın