Bilgi Bakkalı

(Ivanov’un İstanbul’daki Rus Büyükelçisine Gönderdiği Rapordan Alıntı, (31 Mayıs 1879) Zeytun Ermeni Meselesine Dair;)

Kendisinin Ermeni olduğunu söyleyen ve gerçekten de soyu ve ait olduğu din dolayısıyla Türklerden ziyade Zeytun’a daha sıkı bağlı olan Nuriyan Efendi, Bab-ı Ali komiseri olarak Ermeniler için beklenenlerden daha çok şeyin yapılacağına dair söz vererek, Zeytunluları kayıtsız şartsız itaat etmeleri, sultanın şefkat ve cömertliğine inanmaları ve Mazhar Paşa’yı iyi bir şekilde kabul etmeleri konusunda ikna etti. Sf. 33

Zeytunluların en cesur ve basiretlisi olan Babik, Nuriyan Efendinin sözlerine inanmayarak itaat etmeyi reddetti ve fikir birliği olmadığından da 30 kişilik grubuyla dağlara çekildi. Neticede Zeytun itaatini bildirdi ve din adamları ile koronun refakatinde komiserler Zeytun’a girdiler.

Mazhar Paşa sevinçle şehre girdi ve Türk hâkimiyetini yeniden tesis etti. Ermenilerin tüm beklentilerine rağmen kaymakam ile kadıyı Türkler arasından seçti, Türklerin başkanlığında idari ve bidayet mahkemeleri kurdu, Zeytun yakınlarındaki tepenin üstüne de kale veya 1.000 kişilik kışlanın inşa edilmesini emretti. Sf. 34

Alıntı; Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov, Çeviren; İlyas Kemaloğlu (Kamalov), (Türk tarih Kurumu Yayınları 2013, Sf. 34) kitabından birebir alınmıştır.