Karapet Tozluyan’ın Tanıklığı (D. 1903, Zeytun)
Sürgün zamanında da, Arabkir taraflarından pek çok Ermeni’yi katletmek için Der Zor’a götürmüşler. O göç sırasında Arabkirli Ermeni bir ailenin çok sevimli, dünya güzeli bir kızı varmış; o kadar güzelmiş ki, gökteki güneşe: “sen doğma, ben doğacağım” diyebilirmiş. Ve Cemal Paşa o dünya güzeli Ermeni kızını görmüş; onu alıp haremine götürmüş. Cemal Paşa onu çok sevmiş. O Ermeni kızı bir gün Cemal Paşa’ya: “Paşa! Rica ediyorum, o Ermeniler masum bir millettir; bir yolunu bul; onları katlettirme. Bu da senin Ermenilere yaptığın bir iyilik olsun” demiş.
O zaman, Cemal Paşa elinde emirle Ermenileri katletmek için geldiğinde, ben Arabistan’da, Şam’ın civar köylerindeydim; Cemal Paşa: “Bu Ermenilerin isimlerini değiştirelim, ben de ‘burada Ermeni kalmadı; hepsi din değiştirdi; artık katledecek Ermeni kalmadı’ diye telgraf çekerim” diye düşünmüş.
Ben o zamanlar on altı yaşındaydım. Cemal Paşa Ermenilere şöyle dedi: “Siz yine Ermeni kalın; yalnızca isimlerinizi değiştirin; uydurma isimler alın; ben de ‘Burada Ermeni kalmadı, artık hepsi din değiştirdi…’ diye telgraf çekeceğim.”
Bana Hüseyin ismini koyduklarını hatırlıyorum. Bütün Ermeniler isimlerini değiştirmişlerdi. Ermenileri kurtarmak için her birine uydurma isimler koymuşlardı. Cemal Paşa şöyle demişti: “Ben öleceğim; ama Ermeniler benim ismimi tarihe altın harflerle yazacaklar.” Sf. 664
Alıntı; Ermeni Soykırımı (Hayatta Kalan Görgü Tanıklarının Anlattıkları) – Verjine Svazlian, Ermeniceden Tercüme Edenler; Tigran Ter Voğormiyacıyan ve Petros Çavikyan, (Belge Yayınları, Kasım 2013, Sf. 664) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın