Bilgi Bakkalı

Tigran Gevorgi Cebecyan’ın Tanıklığı (D. 1888, Ayntap [Antep])

Zeki Paşa atlılarına, eğer sağ kalanlar da varsa tamamıyla yok olmaları için, ölülerin üzerinden üç-dört kere basarak geçmelerini emreder. Onun sözlerine inanmayan sadece dört genç cesetlerin altında saklanmış olarak kalırlar ve gece çıkarak Suvar’a kaçarlar. Onlar bize gelip bunları anlattılar. Diğer taraftan Paşa o kadar intikamla dolmuştu ki, Ermeni muhacirler konusunda Çeçenlere de güvenmiyor, kendisi bizzat gidip öldürüyordu. Sf. 680

İzleyen gün bir Ermeni’ye rastladım ve ona burada kalan 200 Ermeni ailenin ev yapma meselesinin ne kadar doğru olup olmadığını gizlice sordum. Adam bana “Kardeş, Zeki Paşa denilen insan yiyici canavarın sözlerine asla inanmayın! Ben Everek’te olduğum zaman o, oranın valisiydi. Böylesi insanlara az rastlanır. Everek’te papaz ve vardapetlerin ayaklarına nal çaktırarak dolaştırırdı. Onun elinden kurtuluş yok, sadece kaçan kurtulur” dedi. Sf. 680

Gün ağardığı gibi 1.500 altını tamamladık ve Çeçenlere teslim ettik; götürüp Zeki Paşa’ya verdiler. Ermeniler biraz rahatladılar. Bir saat geçmeden on iki Çeçen çadırlara gelip Ermenilere, “doğrudur siz 1.500 altın verdiniz, fakat erkeklerin Suvar idare binasına gitmeleri ve bir kâğıt imzalayarak, ‘biz o parayı Zeki Paşa’ya değil Hilâl-i Ahmer’e [Kızılay] bağışladık’ demeleri zorunlu” dediler. Kabul etmemek mümkün değildi. Sf. 680

Alıntı; Ermeni Soykırımı (Hayatta Kalan Görgü Tanıklarının Anlattıkları) – Verjine Svazlian, Ermeniceden Tercüme Edenler; Tigran Ter Voğormiyacıyan ve Petros Çavikyan, (Belge Yayınları, Kasım 2013, Sf. 680) kitabından birebir alınmıştır.