Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Osmanlı Devleti
-
Mecelle’nin 100 Maddesi; (Dil içi çevirme kısmen yapılmıştır) 41. Örf ile tayin nass ile tayin gibidir. 42. Vücudda bir şeye tabi olan, hükümde dahi ona tabi olur. 43. Tabi olan şeye ayrıca hüküm verilmez. 44. Bir şeye malik olan kimse, o şeyin zarûriyyatından olan şeye dahi malik olur. 45. Asıl sakıt oldukta, fer’i dahi sakıt…
-
Mecelle’nin 100 Maddesi; (Dil içi çevirme kısmen yapılmıştır.) 1. İlm-i fıkh, mesâil-i şer’iyye-i ameliyeyi bilmektir. 2. Bir işten maksat ne ise hüküm ona göredir. 3. Ukutta itibar mekasıd ve meaniyedir; elfaz ve mebaniye değildir. 4. Şekk ile yakin zail olmaz. 5. Bir şeyin bulunduğu hal üzere kalması asıldır. 6. Kadim, kıdemi üzerine terk olunur. 7.…
-
13-Usûlsüz vüsûl (ulaşma, erişme) olmaz (lâ vusûle illâ bi’l-usûl) Yani bir işi yapabilmek, neticeye ulaşabilmek, ancak o iş için asıl teşkil eden vâsıtaları bilip kullanmakla olur. Usûle metod da denir. Her işin bir usûlü vardır. Meselâ, bir akdi kurmak için gereken bir takım şartlar vardır. Bunları yerine getirmeden o akdi kurmak ve neticelerine kavuşmak mümkün…
-
7- Sonradan verilen icâzet, başlangıçta verilen vekâlet gibidir (inne’l-icâzete’l-lâhikati ke’l-vekâleti’s-sâbıka) Bir kimse bir başkası nam ve hesabına bir akid yapsa, sonradan o kimse bunu işitip icâzet verse (kabul etse), sanki başlangıçta onu vekil etmiş sayılır. Buna fuzûlî denir. Günümüzde buna vekâletsiz iş görme adı verilmektedir. Aynı şekilde bir kimse vekâleti yokken, hatta haberi bile olmadan…
-
1- Hüküm işin başlangıcına izâfe olunur (yüdâfü’l-hükmü hasbe’l-evâhir) Yani bir işin hükmü, o işin başından itibaren geçerlidir. Dolayısıyla ölümünden geriye doğru bir sene içinde ölüm hastalığı denilen durumdaki bir kimsenin yaptığı malî tasarruflar vasiyet hükmünde olup borçlu değilse mal varlığının üçte birinden yerine getirilir 2- Hüküm zâhire (açık olana, görünür olana) göre verilir (el-hükmü li’z-zevâhir) …
-
Mecelle’nin İlk 99 Hükmünden Bazıları; Beraat-ı zimmet asıldır. Borçlu olmamak asıldır. Borç ileri süren, ispatla mükelleftir. Def’-i mefasid celb-i menafiden evladır. Zararın defi, faydanın davetinden evladır. Ezmanın tağayyürü ile ahkâm tağayyür eder. Zaman değişince hükümler de değişir. Ukudda itibar makasıt ve maaniyedir, elfaz ve mebaniye değildir. Sözleşmenin amaç ve anlamı göz önüne alınır, söz ve…
-
7 Zilhicce 1293 Tarihli Kanûn-U Esâsî’nin 102’nci Maddesi İle 2 Recep 1332 Tarihli 7’nci Ve 43’üncü Mevaddı Muaddelesini Muaddil Kanun; 26 Rebiülevvel 1333 – 29 Kânunusâni 1330 (1914) (Dil içi çevirme yapılmadı) Madde 7 – Meclisi Umuminin miadında açılıp kapatılması, gerek vaktinden evvel gerek sureti fevkalâdede içtimaa daveti temdidi müddeti, üç ayı tecavüz ve tekerrür etmemek…
-
7 Zilhicce 1293 Tarihli Kanûn-u Esâsî’nin 102’nci Maddesi İle 2 Recep 1332 Tarihli 7’nci ee 43’üncü Mevaddı Muaddelesini Muaddil Kanun; 2 Recep 1332 (1916) – 15 Mayıs 1330 (1914) (Dil içi çevirme yapılmadı) 7’nci Maddenin Fıkrai Muaddelesi “… Otuzbeşinci madde mucibinde Heyeti Mebusanın ledeliktiza feshi ve müddeti teciliye ve tatiliyenin mecmuu müddeti içtimaiyel seneviyenin nısfını…
-
Mevaddı Muaddele; (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler) Madde 120 – Kanunu mahsusuna tebaiyet şartı ile Osmanlılar hakkı içtimaa mâliktir. Devleti Osmaniyenin temamiyeti mülkiyesini ihlâl ve şekli meşrutiyet ve hükûmeti tagyir ve Kanunu Esasî ahkâmı hilâfına hareket ve anasırı Osmaniyeyi siyaseten tefrik etmek maksatlarından birine hadim veya ahlâk ve adabı umumiyeye mugayır cemiyetler teşkili memnu olduğu…
-
Mevaddı Muaddele; (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler) Madde 54 – Tanzim olunacak kavanin lâyıhaları Meclisi Mebusan ve Ayanca tetkik ve kabul olunarak ledelarz tasdik ile icrayı ahkâmına iradei seniyei Hazireti Padişahi taallûk ederse düsturül amel olur. Arz olunan kanunlar iki mah zarfında ya tasdik olunur yahut tekrar tetkik edilmek üzere bir kerre iade edilir. İade…
-
Mevaddı Muaddele; (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler) Madde 36 – Meclisi Umumî münakit (toplantı halinde) olmadığı zamanlarda Devleti bir muhataradan veyahut emniyeti umumiyeyi halelden vikâye (korumak) için bir zarureti mübreme zuhur ettiği ve bu babda vazına lüzum görünecek kanunun müzakeresi için Meclisin celp ve cemine vakit müsait olmadığı halde Kanunu Esasi ahkâmına mugayir olmamak üzere…
-
Mevaddı Muaddele; (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler) Madde 28 – Meclisi Vükelâ Sadrıazam’ın riyaseti tahdında olarak aktolunup dâhili ve harici umuru mühimmenin merciidir. Müzakeratından muhtacı tasdik olan kararları ledelarz (sunularak) idarei seniye (padişah emri) ile icra olunur. Madde 29 – Vükelâdan her biri dairesine ait olan umurdan mezuniyeti tahtında (görevi altındaki işlerden) bulunanları usule tevfikan…
-
Mevaddı Muaddele; Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddeler Madde 3 – Saltanatı Seniyei Osmaniye, Hilâfeti Kübrâyı İslamiyeti haiz olarak (bulundurarak) Sülalei Âli Osmandan usulü kadimesi veçhile (eski usulü gereği) ekber (büyük) evlada aittir. Zatı Hazreti Padişahi hini cüluslarında (tahta çıkışlarında) Meclisi Umumide ve Meclis müçtemi (içtima etmiş, toplanmış) değilse ilk içtimaında Şer’i Şerif (dini hükümler) ve…
-
Zilhicce 1293 Tarihli Kanûn-u Esâsî’nin Bazı Mevaddı Muaddelesine (Tadil Edilmiş Yani Değiştirilmiş Maddelere) Dair Kanun; 5 Şaban 1327 – 3 Ağustos 1325 (1909) Heyeti Âyân Kararnamesi Kanunu Esasi’nin lüzumu tadiline (Kanunu Esasi’nin değiştirilmesi gereğine) Meclisi Mebusan’ca sülüsan ekseriyetle (üçte bir çoğunlukla) karar verilip ve mevaddı muaddelesi (tadil edilmiş maddeleri) bend bend yine sülüsan ekseriyetle kabul…
-
Mevaddı Şetta; (Çeşitli Hükümler) Madde 113 – Mülkün bir cihetinde ihtilâl zuhur edeceğini müeyyid asar ve emarat (sağlam eser ve belirti) görüldüğü halde Hükûmeti seniyenin o mahalle mahsus olmak üzere muvakkaten (geçici olarak) (idarei örfiye) ilânına hakkı vardır. (İdarei örfiye) kavanin ve nizamatı mülkiyenin (kanunlar ve mülki düzenlemelerin) muvakkaten (geçici olarak) tatilinden ibaret olup (idarei…
-
Vilâyat; Vilâyetler Madde 108 – Vilâyetin usulü idaresi, tevsii mezuniyet ve tefriki vezayif kaidesi üzerine müesses olup derecatı nizamı mahsus ile tâyin kılınacaktır. (Vilâyetlerin idare yöntemi; geniş yetki vermek ve görevlerin ayrılması üzerine kurulmuş olup, kademeleri, dereceleri özel yönetmelik ile belirlenir.) Madde 109 – Vilâyet ve leva ve kaza merkezlerinde olan idare meclislerile senede…
-
Umuru Mâliye; Mâli İşler Madde 96- Tekâlifi Devletin (vergilerin) hiçbiri bir kanun ile tâyin olunmadıkça vaz’ ve tevzi istihsal (konulması ve dağıtımının yapılması) olunamaz. Madde 97- Devletin bütçesi varidat ve mesarifatı takribiyesini mübeyyin (gelir ve giderleri arasındaki tahmin) kanundur. Tekâlifi Devletin vaz’ ve tevzi ve tahsil emrinde (devletin vergi koyma, dağıtma ve tahsil etme işinde)…
-
Divânı Âli; (Yüce Divan. Şimdiki Anayasa Mahkemesi ve Danıştay gibi) Madde 92- Divanı Âli otuz âzadan mürekkeptir (Yüce Divan otuz üyeden oluşmuştur). Bunların onu Heyeti Âyan ve onu Şûrayı Devlet ve onu Mahkemeyi Temyiz ve İstinaf rüesa ve âzasından (Temyiz Mahkemesi yani Yargıtay reisi ve üyelerinden) kur’a ile tefrik ve tâyin olunarak (kura ile ayrılıp…
-
Mehakim; Mahkemeler Madde 81 – Kanunu mahsusuna tevfikan (özel kanununa uygun olarak) tarafı Devletten nasbolunan (devlet tarafından atanan) ve yedlerine (kendilerine) beratı şerif (şerefli görev belgesi) verilen hâkimler layenazildir (görevinden alınamaz). Fakat istifaları kabul olunur. Hâkimlerin terekkiyatı ve meslekleri ve tebdili memuriyetleri ve tekaüdleri ve bir cürüm ile mahkûmiyet üzerine azil olunmaları dahi kanunu mahsusu…
-
Heyeti Mebusan; (Millet Meclisi) Madde 65 – Heyeti Mebusan’ın miktarı âzâsı, tebaai Osmaniyeden her ellibin nüfus zükûrda (erkekte) bir nefer (kişi) olmak itibariyle tertip olunur. Madde 66 – Emri intihap reyi hafi kaidesi üzerine müessestir (oy verme işi gizli oy kuralına göre kurulmuştur). Sureti icrası kanunu mahsus ile tâyin olunacaktır. (uygulama şekli özel kanunu ile…
Bilgi Bakkalı 