Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • “EİNSTEİN’A GÖRE UZAY VE ZAMAN”

    Gelgelelim 1915 yılında Einstein devrim niteliğindeki genel görelilik kuramını ileri sürdü. Bu kurama göre uzay ve zaman artık mutlak değildi, yani artık olaylara sabit bir arka plan oluşturmuyordu. Uzay ve zaman, bunun yerine, evrendeki madde ve enerji tarafından şekil verilen dinamik niteliklerdi. Bu nitelikler yalnızca evrenin içinde tanımlanıyordu, dolayısıyla evrenin başlangıcından önce bir zamandan söz etmek hiçbir anlam ifade etmiyordu. Sf. 59

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 59) kitabından birebir alınmıştır.

  • “EVREN HEP VAR OLAGELDİYSE, O HALDE MEVCUT AŞAMASINA ULAŞMASI NEDEN SONSUZ BİR ZAMAN ALMIŞTI”

    Yoksa böylesi sorulan soranlar için Cehennemi mi hazırlamaktaydı? Evrenin bir başlangıcının olup olmadığı problemi Alman filozof Immanuel Kant’ın önemli ölçüde üstüne düştüğü bir konuydu. Ona göre bu konuda iki yönlü çalışan mantıksal çelişkiler ya da antinomiler mevcuttu. Eğer evren bir başlangıca sahipse başlamak için neden sonsuz bir zaman beklemişti? Kant argümanın bu kısmına tez adını vermişti. Diğer yandan evren hep var olageldiyse, o halde mevcut aşamasına ulaşması neden sonsuz bir zaman almıştı? Argümanın bu kısınmaysa anti-tez adını vermişti. Sf. 58, 59

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 58, 59) kitabından birebir alınmıştır.

  • “TANRI DÜNYAYI YARATMADAN ÖNCE NE YAPMAKTAYDI”

    Evrenin bir başlangıcı olduğuna inananlar kaçınılmaz olarak şu soruları sormaktaydı: “Başlangıçtan önce ne oldu? Tanrı dünyayı yaratmadan önce ne yapmaktaydı?

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 58, 59) kitabından birebir alınmıştır.

  • “TANRI’NIN EVRENİ MEYDANA GETİRMESİ İÇİN MEVCUT OLAN BİR ZAMAN DA YOKTU”

    Bana Tanrı’nın evreni yaratıp yaratmadığını sorduklarında, bu insanlara sorunun kendisinin bir anlam ifade etmediğini söylüyorum. Zaman, Büyük Patlamadan önce var değildi, dolayısıyla Tanrı’nın evreni meydana getirmesi için mevcut olan bir zaman da yoktu. Sf. 56

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 56) kitabından birebir alınmıştır.

  • “YARATICI İÇİN ZAMAN YOK”

    Benim için bu, bir yaratıcı ihtimalinin ortadan kalkması anlamına gelir, çünkü söz konusu yaratıcının var olması adına mevcut bir zaman bulunmaz. Sf. 54

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 49) kitabından birebir alınmıştır.

  • KARADELİĞİN İÇİNDE ZAMAN YOKTUR

    Nasıl olduğunu görmek için kara deliğin içine çekilen bir saat hayal edin. Saat kara deliğe yaklaştıkça gitgide yavaşlamaya başlayacaktır. Bu noktada zamanın kendisi yavaşlamaya başlar. Şimdi saatin kara deliğe girdiği anı -tabii saatin kara deliğin olağanüstü kütleçekimsel kuvvetine dayanabileceğini varsayıyoruz- düşünün; saat duracaktır. Saatin durma sebebi bozulmasından ötürü değil, daha ziyade kara deliğin içinde zamanın kendisinin var olmamasındandır. Evrenin başlangıcında olan şey de tam olarak budur. Sf. 54

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 54) kitabından birebir alınmıştır.

  • ZAMANIN BAŞLANGICI

    Büyük Patlama anında son derece müthiş bir şey gerçekleşmiştir. Zamanın kendisi başlamıştır. Sf. 53

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 53) kitabından birebir alınmıştır.

  • PARÇACIK, KUANTUM

    Bunun sebebi, bu ölçekte proton gibi parçacıkların kuantum mekaniği dediğimiz doğa yasaları uyarınca hareket ediyor olmasıdır. Bu parçacıklar gerçekten de rastgele beliriverip bir süre etrafta kalabilir, ardından tekrar yok olup bir başka yerde yeniden ortaya çıkabilir. Sf. 52

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 52) kitabından birebir alınmıştır.

  • EVRENİN YALNIZCA… ENERJİYE VE UZAYA SAHİP OLDUĞUNU ARTIK SÖYLEYEBİLİRİZ

    Einstein’ın meşhur E=mc2 denklemi en yalın ifadesiyle kütlenin enerji, enerjinin de kütle olarak düşünülebileceği anlamına gelir. Dolayısıyla üç malzeme yerine, evrenin yalnızca iki malzemeye, eşdeyişle enerjiye ve uzaya sahip olduğunu artık söyleyebiliriz. Sf. 49

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 49) kitabından birebir alınmıştır.

  • MADDE, ENERJİ VE UZAY NEREDEN GELİYOR

    Peki, tüm bu madde, enerji ve uzay nereden geliyor? Buna ilişkin yirminci yüzyıla gelinceye dek hiçbir fikrimiz yoktu. Sf. 49

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 49) kitabından birebir alınmıştır.

  • “TANRI SÖZ KONUSU YASALARI İHLAL ETMEK ÜZERE MÜDAHALEDE BULUNAMAZ”

    Evrenin kendiliğinden, bilim yasaları uyarınca, hiçlikten yaratıldığını düşünüyorum. Bilimin temel varsayımı bilimsel belirlenimciliktir. Bilim yasaları evrenin evrimini, belirli bir andaki halini ortaya koyarak belirler. Bu yasalara Tanrı tarafından karar kılınmış ya da kılınmamış olabilir, fakat Tanrı söz konusu yasaları ihlal etmek üzere müdahalede bulunamaz, zira böyle olsaydı bunlara yasa demezdik. Bu durum Tanrı’ya evrenin başlangıç durumunu seçme özgürlüğü tanır, fakat bu noktada bile öyle görünüyor ki belirli yasalar mevcut olabilir. Durum buysa o halde Tanrı hiç de özgür olmayacaktır. Sf. 48

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 47, 48) kitabından birebir alınmıştır.

  • “ÖNGÖRÜM, TANRI’NIN ZİHNİNİ BU YÜZYILIN SONUNDA BİLECEĞİMİZ YÖNÜNDE”

    “Tanrı” sözcüğünü, Einstein gibi, kişi-dışı anlamda doğa yasaları için kullanıyorum; dolayısıyla Tanrı’nın zihnini bilmek benim için doğa yasalarını bilmektir, öngörüm Tanrı’nın zihnini bu yüzyılın sonunda bileceğimiz yönünde. Sf. 47, 48

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 47, 48) kitabından birebir alınmıştır.

  • “TANRI’YLA KASTETTİKLERİ KİŞİSEL BİR İLİŞKİ KURULABİLECEK İNSAN-BENZERİ BİR VARLIKTIR”

    Benim gibi, doğa yasalarının değişmez olduğunu kabul ettiğiniz takdirde şu soru kaçınılmaz olarak arkasından gelecektir: O halde Tanrı için geriye kalan rol nedir? Bu, bilim ile din arasındaki zıtlığın büyük bir parçasıdır ve her ne kadar benim görüşlerim manşetlere taşınmış olsa da, esasında oldukça eski bir anlaşmazlıktır. Tanrı doğa yasalarının ete kemiğe bürünmesi olarak tanımlanabilir. Ancak bu pek çok kişinin Tanrı olarak düşündüğü şey değildir. Onların Tanrı’yla kastettikleri kişisel bir ilişki kurulabilecek insan-benzeri bir varlıktır. Ancak evrenin muazzam büyüklüğüne baktığınızda ve insan yaşantısının ne kadar kırılgan ve rastlantısal olduğunu düşündüğünüzde bu çıkarım en olanaksız şey gibi görünüyor.

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 47, 48) kitabından birebir alınmıştır.

  • “EVREN İLKELER VE YASALARLA İŞLETİLEBİLEN BİR MAKİNEDİR”

    Evren, ilkeler ya da yasalar -insan zihni tarafından kavranabilen yasalar- tarafından işletilen bir makinedir. Sf. 46

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 46) kitabından birebir alınmıştır.

  • HAWKİNG HAKKINDA BİR ANEKDOT

    Hiçbir zaman sınıf ortalamasının üstünde değildim -zira oldukça parlak öğrencilerin bulunduğu bir sınıftı-, ancak sınıf arkadaşlarım bana, muhtemelen bende iyiye işaret bir şeyler görmüş olacaklar ki, Einstein lakabını takmışlardı. 12 yaşındayken arkadaşlarımdan biri, hiçbir şey başaramayacağıma bir diğer arkadaşımla bir torba şekerine bahse girmişti. Sf. 29

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 29) kitabından birebir alınmıştır.

  • “UZAYDAN BAKTIĞIMIZ ZAMAN KENDİMİZİ BİR BÜTÜN OLARAK GÖRÜYORUZ”

    Dünyaya uzaydan baktığımız zaman kendimizi bir bütün olarak görüyoruz. Ayrışmaları değil, birliği görüyoruz. Bu, mücbir bir mesajı olan öylesine basit bir görüntü ki; tek gezegen, tek insan ırkı. Sf. 28

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 28) kitabından birebir alınmıştır.

  • KARA DELİKLER, KUANTUM MEKANİĞİNİN EN TEMEL YASALARINDAN BİRİNİ İHLAL EDİYORDU

    Stephen bir kara delik oluştuğunda ve akabinde ışıma yayarak tamamen buharlaştığında, kara deliğin içine düşen bilginin dışarı çıkamayacağına ilişkin zorlayıcı ve neredeyse su geçirmez bir kanıt ortaya koymuştu. Buna göre bilgi, kaçınılmaz olarak kayboluyordu.

    Bunun radikal olma sebebi kuantum fiziğinin açık bir şekilde bilginin hiçbir zaman bütünüyle kaybolamayacağında ısrar ediyor olmasıdır. Dolayısıyla Stephen haklıysa kara delikler, kuantum mekaniğinin en temel yasalarından birini ihlal ediyordu. Sf. 22

    Alıntı; Büyük Sorulara Kısa Yanıtlar – Stephen Hawking, Çeviri; Mehmet Ata Arslan,  (Alfa Yayınları,  1. Baskı Ocak 2019 – Sf. 22) kitabından birebir alınmıştır.

  • “ARJANTİN MODELİ DEMOKRASİ, HORİZONTALİZM”

    Dünyanın her tarafındaki halklar kurumsal reform beklemiyor. Ticari küreselleşmeye karşı anlamlı alternatifleri uygulamaya koymak üzere harekete geçtiler. Arjantin’de halk hareketleri horizontalizm olarak bilinen bir model üretti. Bu hareketin yarattığı önemli gelişmeler arasında kentlerin atık toplama, yolların ve trafik işaretlerinin onarımı, okullara yardım, hatta kent bütçelerinin birlikte yapılması gibi kararları ortaklaşa alan komşuluk meclislerinin oluşturulması vardı. Bu meclisler birer doğrudan demokrasi örneğidir; insanlar gündelik yaşamlarım etkileyecek siyasi ve ekonomik kararların alınmasına dolaysız olarak katılır. Bunlara ilaveten, bir sayıdaki Arjantin fabrikası ve önemli şirketi kararların işçi meclisleri aracılığıyla alındığı kooperatif modelli işletmeler haline dönüşmüştür. Tüm çalışanlar ücretler, üretim programları, malzeme, dağıtım ve sağlık yardımları konusunda eşit karar yetkisine sahiptir. Sf. 391

    Alıntı; Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 3 (Küresel Kriz ve Büyük Resim) – Steven Hiatt Çeviri; Cihat Taşçıoğlu, (A.P.R.İ.L. Yayınları,  5. Baskı Mayıs 2015 – Sf. 391) kitabından birebir alınmıştır.

  • PETROL VE ORTADOĞU

    Dünya rezervlerinin %10’una erişim olanağı bulunan Irak, etrafı çevrilmeye en müsait kaynak gibi görünmektedir. Ve eğer Irak çokuluslu şirketlere yeniden açılabilirse, bir olasılıkla komşularına da aynı örneği izlemeleri için baskı yapılabilir. Sf. 190

    Alıntı; Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 3 (Küresel Kriz ve Büyük Resim) – Steven Hiatt Çeviri; Cihat Taşçıoğlu, (A.P.R.İ.L. Yayınları,  5. Baskı Mayıs 2015 – Sf. 190) kitabından birebir alınmıştır.

  • ŞİLİ DİKTATÖRÜ PİNOCHET BÜYÜK HIRSIZ

    Sözü edilen ’emekli meslek erbabı’ eski Şili diktatörü Pinochet’dir ve 1979 yılından başlayarak Riggs Bank’da 6 milyon ile 8 milyon dolar arasında değişen miktarları içeren yirmi sekiz hesap ve mevduat sertifikası hesabı açtırmıştır. Pinochet işkence ve cinayetle suçlanmıştır. Şili devleti onun emriyle muhalefet liderlerini ve sivil toplum hareketlerini yıldırmak için ölüm mangaları kullanmıştır. General tüm bunların yanı sıra uyuşturucu trafiğine, yasadışı silah ticaretine, yolsuzluğun başka türlerine de karışmıştır. Augusto Pinochet ile çok sayıda yakın akrabası 2005 yılında vergi kaçırma ve dolandırıcılık ithamlarıyla soruşturma altına alınmıştır. Sf. 67

    Alıntı; Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları 3 (Küresel Kriz ve Büyük Resim) – Steven Hiatt Çeviri; Cihat Taşçıoğlu, (A.P.R.İ.L. Yayınları,  5. Baskı Mayıs 2015 – Sf. 67) kitabından birebir alınmıştır.