Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • EVRENİN ŞEKLİ NASILDIR

    Evrenin şekli nasıldır? Bu soru çok basit görünse de cevaplaması zor (kısmen evren çok büyük olduğu için, ama esas olarak evrenin içinde bulunduğumuz ve geride durup evreni bir bütün olarak göremeyeceğimiz için zor). Gauss’a kadar giden bir analojiye göre, yaşadığı yüzeyi sadece o yüzeyin sınırları içinde gözlemleyen bir karınca, o yüzeyin düzlem mi, küre mi, simit mi [torus] ya da daha karmaşık bir yüzey mi olduğunu bilemez. s.199

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 199) kitabından birebir alınmıştır.

  • TÜREV VE İNTEGRAL ALMAK ÇOK ÖNEMLİ

    Türev ve integral alma, daha eski matematikçilerin yaratıcılığını kısıtlayan problemleri çözer. Türev alma kullanılarak hız, teğet, maksimum ve minimum çözülebilmiştir, integral alınarak uzunluk, alan ve hacimler hesaplanabilmiştir. Dahası da var. Doğadaki örüntülerin (dallanmaların) türev ve integral hesabı diliyle yazılmış olması şaşırtıcıdır. s.140

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 140) kitabından birebir alınmıştır.

  • TÜREV VE İNTEGRAL

    Türev almanın ters işlemi integral almadır. f(x)’in j f(x)dx şeklinde yazılan integrali, türevi alındığı zaman f(x)’i veren fonksiyondur. İntegral, geometrik olarak/fonksiyonuna ait grafiğin altında kalan alanı temsil eder. dx belirli integrali, x = a ile x= b değerleri arasında kalan grafiğin altındaki alandır. s.139

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 139) kitabından birebir alınmıştır.

  • NEWTON VE DİNAMİĞİN YASASI

    Newton’ın temel hareket yasası (bazı ek yasalar da var), hareketli bir cismin ivmesinin ve kütlesinin çarpımının, cisme etki eden kuvvete eşit olduğunu belirtiyor. Hız, konumun türevidir ve ivme de hızın türevidir. Dolayısıyla Newton yasasını ifade etmek için bile konumun zamana göre ikinci türevini almamız gerekiyor. Bu ifade günümüzde aşağıdaki gibi yazılıyor.  d2x / dt2  s.137

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 137) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL YORUMU (2019); Bu formülde  yol yani konum, t zaman, d diferansiyel demek. Diferansiyel, bir değişkenin sonsuz küçük artımıdır. Bu d2x / dt2 formülünün izahı ise:  Konumun yani yolun diferansiyelinin karesi ile zamanın karesinin diferansiyeli ters orantılıdır.

  • LOGARİTMA

    Örneğin 103=1000 olduğuna göre, 1000 sayısının (10 tabanlı sayı) logaritması 3 olur. Logaritmanın temel özelliği şu üslü ifade kuralına uygundur: s.88

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 88) kitabından birebir alınmıştır.

  • NEGATİF SAYILARIN KABULLENİLMESİ

    Diyofantus bütün sayıların pozitif olması gerektiğini düşünmüş ve negatif denklem çözümlerini kabul etmemişti. Hindu matematikçilerse, mali hesaplarda borcu göstermesi açısından negatif sayılan faydalı bulmuşlardı (birine borçlu olmak, cebinde hiç para olmamasından daha kötüdür, o yüzden borcun sıfırdan küçük olması gerekir). Cebinde 3 pound varsa ve 2 pound ödersen, cebinde 3-2 = 1 pound kalır. Benzer şekilde 2 pound borcun varsa ve 3 pound kazanırsan, net kazancın -2 + 3 = 1 pound olur. s.59

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 59) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİLİMSEL DOĞRULAR

    Bilimde önemli olan, doğru olduğuna yürekten inandığın şeyin yanlış olduğunu kanıtlamaya çalışmaktır. Aksini kanıtlamaya çok çalışıldığı halde hayatta kalan fikirler, büyük olasılıkla doğrudur. s.44

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 44) kitabından birebir alınmıştır.

  • YUNAN MATEMATİKÇİLERİN İNSANLIĞA ARMAĞANLARI

    Yunan matematikçiler, insanlığın gelişmesine iki hayati fikirle katkıda bulundular. Bunlardan daha kolay fark edileni, geometrinin sistematik olarak kavranmasıdır: Geometriyi araç olarak kullanan Yunan matematikçiler gezegenimizin büyüklüğünü ve şeklini, güneş ve ayla olan ilişkisini, hatta güneş sistemindeki diğer gezegenlerin çapraşık hareketlerini anladılar. Bunun yanı sıra tünel kazma çalışmalarında geometriden faydalanarak inşaat sürelerini yarıya indirmeyi başarmışlardır. Savaş için ya da barışçıl amaçlarla, kaldıraç yasası gibi basit yasalara dayanarak devasa ve çok güçlü makineler inşa etmişlerdir. s.42

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 42) kitabından birebir alınmıştır.

  • ÖKLİT ÖNEMLİ BİR MATEMATİKÇİ

    Öklit, kendisinden önceki matematikçilerden farklı olarak bir teoremin doğru olduğunu söylemekle kalmamış, kanıt sunmuştur. s.31

    Kanıt nedir? Kanıt, her adımın mantıksal sonucunun, bir sonraki adımı teşkil ettiği matematiksel bir yolculuktur, öne sürülen her ifade, önceki ifadelere dönerek ispat edilmeli ve önceki ifadelerin mantıksal sonucu olduğu gösterilmelidir. Öklit, geriye dönük bu işlemin sonsuza kadar devam edemeyeceğini fark etmişti: İşlemin bir başlangıç noktasının olması gerekirdi ve ilk önermeler kanıtlanamazdı (aksi takdirde kanıt süreci başka bir noktadan başlardı).

    Öklid tanımları, aksiyom ve önerme diye iki sınıfa ayırır. ‘Aynı şeye eşit olan şeyler aynı zamanda birebirlerine de eşittir’ ifadesi tipik bir aksiyomdur. ‘Bütün dik açılar birbirine eşittir’ ifadesi tipik bir önermedir. s.31

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 31) kitabından birebir alınmıştır.

  • MÜZİĞİN MATEMATİĞİ

    Pisagorcu sayısal evren kavramının ampirik karşılığı müziktir. Pisagorcular, uyumlu sesler ile basit sayısal oranlar arasında belirgin bağlantıyı fark ettiler. Basit deneyler yaptılar; tele vurup belirli bir perdeden ses elde ettikten sonra, boyu o telin yarısı kadar olan bir tele vurduklarında son derece uyumlu bir ses, şimdiki deyişle oktav elde ettiler. Tel boyu üçte iki olduğu zaman bir sonraki uyumlu sesi ve üç çeyrekte bir başka uyumlu ses elde ettiler. s.27

    Alıntı; Matematiğin Kısa Tarihi (Sonsuzluğun Terbiye Edilişi) – Ian Stewart, Çeviri; Sibel Sevinç, (Alfa Bilim Yayınları, 1. Baskı Ekim 2016 – Sf. 27) kitabından birebir alınmıştır.

  • HAYATIN GEÇEK ESRARI, SİZ ÖLDÜKTEN SONRA NE OLACAĞI DEĞİL, SİZ ÖLMEDEN ÖNCE NE OLACAĞI

    Oysa hayatın geçek esrarı, siz öldükten sonra ne olacağı değil, siz ölmeden önce ne olacağı. Ölümü anlamak için yaşamı anlamamız gerek. s.280

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 280) kitabından birebir alınmıştır.

  • FAŞİZM; KIRILMAZ GÜÇ

    “Faşizm” kelimesi Latincede “çubuk demeti” anlamına gelen “fascis” kelimesinden gelir. Dünyanın en gaddar ve ölümcül ideolojilerinden birini tanımlamak için pek hafif bir sembol gibi geliyor kulağa. Ama derin ve habis bir anlam taşıyor. Tek bir çubuk çok zayıftır ve bu çubuğu kolayca kırabilirsiniz. s.267

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 267) kitabından birebir alınmıştır.

  • FAŞİZM MİLLİYETÇİLİĞİN TÜREVİ

    Faşizm, milliyetçilik kendi hayatını kolaylaştırmak için diğer tüm kimlikleri ve yükümlülükleri reddettiğinde ortaya çıkan şeydir. s.265

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 265) kitabından birebir alınmıştır.

  • ŞABATTA TUVALET KÂĞIDINI KOPARMA SORUN OLMUŞ

    Şabat, Cuma akşamı gün batımıyla başlar ve Cumartesi günbatımına kadar devam eder. Bu süre zarfında Ortodoks Yahudiler hemen her tür işten uzak durur; bu işlerin arasına klozette otururken tuvalet kâğıdı koparmak da dâhildir. En bilgili hahamlar bu konuyu tartışıp tuvalet kâğıdı koparmanın Şabat’ı bozacağına kanaat getirmiş; buna istinaden Şabat günü popolarını silmek isteyen Yahudiler tuvalet kâğıtlarını önceden koparıp hazırlıyor. s.263

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 263) kitabından birebir alınmıştır.

  • GÜZEL BİR ANEKDOT

    Yaşlı bir bilgeye hayatın anlamı hakkında ne öğrendiği sorulmuş. “Valla,” demiş adam, “bu dünyaya başka insanlara yardım etmek için geldiğimi öğrendim. Henüz çözemediğim şey diğer insanların neden burada olduğu.” s.256

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 256) kitabından birebir alınmıştır.

  • DÜNYA FİLİN SIRTINDA

    Dünyanın koca bir filin sırtında durduğuna inanan adamla ilgili bir öykü vardır. Adama filin neyin üzerinde durduğu sorulunca, dev bir kaplumbağanın üstünde duruyor demiş? Peki ya kaplumbağa? Çok daha büyük bir kaplumbağanın sırtında. Peki ya o, çok daha büyük bir kaplumbağa? Adam daha fazla dayanamamış ve, “Boşuna sorma. Oradan sonrası hep kaplumbağa,” demiş. s.253

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 253) kitabından birebir alınmıştır.

  • EĞİTİM; ELEŞTİREL DÜŞÜNCE, İLETİŞİM, İŞBİRLİĞİ VE YARATICILIK

    O vakit, ne öğreteceğiz? Çoğu pedagoji uzmanı okulların şu dört şeyi öğretmeye başlaması gerektiğini savunuyor: eleştirel düşünce, iletişim, işbirliği ve yaratıcılık. Kabaca ifade edecek olursak, okullar teknik becerileri ikinci plana alıp genel amaçlı yaşam becerilerine ağırlık vermeli. Hepsinden önemlisi de değişimle başa çıkma, yeni şeyler öğrenebilme ve alışılmışın dışında durumlarda akli dengeyi koruyabilme becerileri olacak. 2050’nin dünyasına ayak uydurabilmek için sadece yeni fikirler ve ürünler icat etmek yeterli gelmeyecek; önce kendinizi tekrar tekrar yeniden inşa etmeniz gerekecek. s.241, 242

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 241, 242) kitabından birebir alınmıştır.

  • NEYİ ÖĞRETMELİYİZ

    Böyle bir dünyada bir öğretmenin öğrencilerine vermesi gereken son şey daha fazla bilgi. Zaten gereğinden fazlasına maruz kalıyorlar. Bunun yerine insanların bilgiyi anlamlandırabilme, neyin önemli neyin önemsiz olduğunu ayırt edebilme ve her şeyden önce de pek çok bilgi parçasını dünyaya ilişkin geniş bir resme dönüştürebilme yeteneğine gereksinimleri var. Sf. 241

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 241) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİZİ FARKLI KILAN; BÜYÜK GRUPLAR HALİNDE HEP BERABER DÜŞÜNEBİLMEMİZDİR

    Homo Sapiens’i diğer hayvanlardan farklı kılan ve bizi gezegenin efendisi konumuna yükselten bireysel aklımız değil, büyük gruplar halinde hep beraber düşünebilmemizdir. s.204

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 204) kitabından birebir alınmıştır.

  • STALİN; STALİNİZM DİNİNİN PEYGAMBERİ

    İndirgemeci bir yaklaşımla olumsuz tanımı kullanıp, “Laik insanlar Tanrı’ya inanmazlar,” dersek o vakit Stalin kesinlikle laikti. Olumlu tanımı kullanıp, “Laik insanlar her tür bilimdışı dogmayı reddeder ve hakikate, merhamete ve özgürlüğe itimat ederler,” dersek o zaman Marx laik bir aydındı ama Stalin’in laiklikle uzaktan yakından alakası yoktu. Kendisi tanrıtanımazdı ama aşırı derecede dogmatik Stalinizm dininin peygamberiydi. s.196, 197

    Alıntı; 21.Yüzyıl İçin 21 Ders – Yuval Noah Harari, Çeviri; Selin Siral, (Kolektif Kitap  Yayınları, 1. Baskı Eylül 2018 – Sf. 196, 197) kitabından birebir alınmıştır.