Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • “ASKERLER NE ZAMAN İZİN ALACAKLARINI BİLİRLERSE FİRAR ETMEZLER”

    12 Şubat 1920 (1337) tarihinde 149. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Celalettin Arif Bey.

    Askerlerin İzinlerinin Bir Düzene Bağlanması Hakkında Kanun Teklifi Görüşülüyor. Reddediliyor.

    (Operatör Emin Bey’in bu takririni Encümen reddediyor. Hüseyin Avni Bey, eğer askerler ne zaman izine gideceklerini bilirlerse firar etmezler diyor. Fevzi Paşa gelsin görüşelim diyor.)

     Zabitlerle Efradın (Subaylarla Erlerin) Aynı Kazandan Yemek Yemesi İçin Mehmet Şükrü Beyin Verdiği Kanun Teklifi Okunuyor.    

    Meclis’in Toplantı Günleri Hakkında Bir Takrir (Önerge) Görüşülüyor:

    (Meclisin 1 Mart’tan Haziran sonuna kadar toplantıya devam etmesi kararlaştırılıyor. Seneye de 1 Ekim’de başlanacak) Sf.201

     2. ve 3. Celseler Hafidir (Gizlidir):

    Londra Konferansına Gidecek Heyete Verilecek Talimat Tartışılıyor;

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 149, Celse: 1, 2 ve 3. Celseler Gizlidir. – Sf. 188 ile 201 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MECLİS ANTEP’İ GAZİAYINTAB YAPTI, ŞİMDİ DE YENİLDİĞİNE DAİR HABER GELDİ

    14 Şubat 1920 (1337) tarihinde 150. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Nafıa Vekâleti Bütçesi Görüşülüyor. 

    Nafıa Vekâletinin (Bayındırlık Bakanlığının) İktisat (Ekonomi) Vekâletine Bağlanması Hakkında Takrir (önerge): Mazhar Müfit Bey Ve Hüseyin Avni Beylerin Takriri.

    (Hüseyin Avni Bey, bütçeniz beş yüz bin liradır bunun 250 bin liradan fazlası maaşat (maaşlar) kısmıdır, böyle bir nafıadan hiçbir şey beklenmez diyor. Bu teklif reddediliyor.)  Sf.209          

    2.Celse: Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Nafıa Vekâleti Bütçesi Görüşülüyor.

    3. Celse Hafidir (Gizlidir): Antep’in Sükûtu Hakkında Abdurrahman Lâmi Efendinin Takriri.

    Zamir Bey (Adana); “Efendim güzel memleketimiz, sevgili yurdumuz Gazi Ayıntap, bugün maatteessüf, arkadaşlarımızın yazdığı gibi, şehit olmuştur. Efendiler, o güzel memleketimizin halkı sekiz on aydan beri düşmana aslancasına göğüs gerdiler. Düşmanı daima müzmahil edip (zor durumda bırakıp) ezdiler. Nedense son zamanlarda düşman bütün kuvvetlerini Adana’dan çekip Ayıntab’a gönderdi. Bendeniz bunu arkadaşlarıma on beş gün evvel yazmıştım ve yazdığım telgraf da şu mealde idi: Düşman bütün kuvvetini Ayıntap üzerine çekmiştir. Adana cephesi bomboş denilecek derecededir. Bir an evvel kuvvet izamının tahtı temine (kuvvet toplanmasının güvence altına) alınmasını, şayet bu fırsatı kaçıracak olursak Adana’yı da kaçıracağımızı yazmıştım.”

    Fevzi Paşa Hazretleri (Heyeti Vekile Reisi) (Kozan); “.. Fransızlar için Ayıntab’ın ehemmiyeti iki kat artmıştı. Çünkü Ayıntab’ın mukavemetini gördükçe Suriye ahalisi ve çöl urbanı (göçebe çöl Arap’ı) Fransızların bir gün Suriye’den sürülüp gideceklerine kanaat hâsıl etmekte ve bu suretle Fransızların Suriye’deki emellerini daima müşkülâta uğratmakta idi. Bunun için biz Ayıntab’ı ne kadar kurtarmak için uğraştık ise o da elinde tutmak için o derece uğraşmıştır ve belki daha ziyade.  … Ayıntap, Adana, Elcezire (Osmaniye) gibi uzak cephelerde iktisabı semerat etmek (yetişebilmek, yararlı olabilmek) için biraz daha zaman geçeceği tabiîdir.   Ayıntap, Adana, Elcezire gibi uzak cephelerde iktisabı semerat etmek için biraz daha zaman geçeceği tabiîdir.   Malûmu âlileri Fransa’nın Kilikya’da ve Suriye’de bulundurdukları kuvvet, kendi ifadelerine göre, 70 bine baliğ oluyor (ulaşıyor) ve buna da General Goro 100 milyon tahsisat almıştı. Bundan manada Ermenilerden istifade ediyor, Lübnanlılardan istifade ediyor. Asurî bakayasından (kalıntılarından) istifade ediyor, jandarma teşkilâtı yapıyor. Bizim buraya tahsis edeceğimiz kuvvet, Fransızları sahra muharebesinde (meydan muharebesinde) mağlup olmasını temin ve müteferrik (ufak tefek) kuvvetlerini mağlup etmek ve kendisini Suriye’de daima tehdit altında bulundurmaktı.”

    Kılıç Ali Bey Ayıntab’daki teşkilâta memur edildi.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 150, Celse: 1, – Sf. 202 ile 210 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • “ELLİ KÖYDE BİR TANE MEKTEBİMİZ YOK!”

    10 Şubat 1920 (1337) tarihinde 148. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Maarif Vekâleti Bütçesi Görüşmesi;

    (Sinop Mebusu Hakkı Hami Bey bütçeden ayrılan 500 bin lirayı az buluyor. Ve Beğenmediğimiz Abdülhamit döneminde bile bütçede 500 bin lira var, şimdiki para ile 3 milyon eder diyor.)

    Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey; “…mekteplerimiz hastane olmuştur, kışla olmuştur. .. mekteplerimiz millidir ve bütün anasıra (unsurlara, etnik guruplara) kapıları açıktır ve bizim din noktasında gösterdiğimiz hamuliyet (tahammül, dayanıklılık) Hıristiyan talebenin haftanın muayyen (belirli) bir gününde bir rahipten ders almalarına mani olamaz.”  Sf.170

      Vehbi Efendi (Konya); “… elli köyde bir tane mektebimiz yok!”  Sf.187 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 148, Celse: 1, – Sf. 156 ile 187 arası) kitabından birebir alınmıştır.

        

  • SEYYAR JANDARMANIN KALDIRILMASI HAKKINDA TAKRİR

    10 Şubat 1920 (1337) tarihinde 148. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Burdur Mebusu Veli Bey’in Mebusluğu İade Edildi.

    Seyyar Jandarmanın Kaldırılması Hakkındaki Takrir Görüşülüyor. (1)

    “Madde 1- Müdafai Milliye’nin temini ve asayişi umumiyenin (genel asayişin) tesisi için Müdafai Milliye Vekâletine merbut (rapt edilmiş, bağlı) olmak üzere 7 Haziran 1336 tarihli Kanun ile teşkili emrolunan Seyyar Jandarma Müfrezeleri 1337 senesi Mart’ı iptidasından (başından) itibaren mülgadır (ilga edilmiştir). Ortadan kaldırılmıştır.” (Sf.164)

    Heyeti Vekile Ve Müdafai Millîye Vekili Fevzi Paşa; “… elyevm (bugün) seyyar jandarma kıtaatının bir kısmı Nizamiyeye (düzenli orduya) kaydolunmuştur. Bir kısmı da Meclisi Âlinizin muhafızı olarak bulunuyor. Bu kıtaatın (Laz Topal Osman’ın Muhafız Birliği) bu halde ipkası (bu halde tutulması) veyahut nizamiye haline kalbi (dönüştürülmesi) Heyeti Âliye’nizin kararına varestedir.” 

    Takrir (önerge) kabul ediliyor.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 148, Celse: 1, – Sf. 167) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (1996); Bolu Mebusu Yusuf İzzet Paşa, Konya Mebusu Hacı Bekir, Konya Mebusu Vehbi Bey, Mersin Mebusu Selahattin Bey imzalı bir takrir.

  • İSTİFA ETMİŞ BİR KİŞİYİ TEKRAR MEBUS YAPTILAR

    10 Şubat 1920 (1337) tarihinde 148. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tevfik Bey’in Van Mebusluğuna Kabulü;

    (Tevfik Bey Van ve Hakkâri’de büyük yararlılıklar göstermiş. Meclis’e geç kaldığı için mebusluğu reddedilmiş. Şimdi yeniden kabul edilmesi için takrir var. Canik Mebusu, istifa etmiş bir adam nasıl oluyor da kabul ediliyor diyor.. Mebusluğa kabul edildi.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 148, Celse: 1, – Sf. 156 ile 187 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MEHMET AKİF’İN MECLİS’TE İLK KONUŞMASI

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 3. Celse Hafidir (Gizlidir).

    Sevr Muahedenamesi (Antlaşması) Hakkında, İstanbul’da Tevfik Paşa’ya Çekilen Telgraf;

    Mehmet Akif Bey (Ersoy) (Burdur);  “Sadi; Şarkın en hâkim şairi Sadi der ki : «İnsan daima doğru söylemelidir. Her söylediği doğru olmalıdır. Fakat her doğruyu her vakit söylememelidir.” Bendeniz o telgraf müsveddesinde bugün söylenilmesi muvafık olmayacak birçok hakikatler gördüm. İcap eden yerlerde gayet şedit bir lisanla ifade edilmiş…”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 3 Hafidir. Sf. 147 ile 153 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • “AHZI ASKER ŞUBELERİ BİR SUİİSİMALAT OCAĞI”

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Müdafai Milliye Bütçesi Çerçevesinde Askerlik Şubelerinin Durumu Görüşülüyor.

    (Askerlik Şubelerinin bütçesi olarak Hükûmet 252.600 lira teklif etmiş, Encümen 136.820 lira vermiş.)

    Hamdi Namık Bey (İzmit); “… cümlemizin malumudur ki ahzı asker (asker alımı) şubeleri bir suiistimalât (kötüye kullanımlar) ocağı olmaktan başka bir şey değildir. Memleketi ahlaksızlığa ve irtikâba (rüşvet almaya) sevk eden yegâne bir dairedir. … bir nüfus memuruna mülki amir soru sorabilir, fakat ahzı asker şubeleri reislerine değil azil ve işten el çektirmek hatta sual sormağa bile salâhiyeti yoktur…. Bu şubelerin lağvını (ortadan kaldırılmasını) teklif ediyorum.” Sf.152

    Oylamaya konuluyor, red ediliyor.

    Hamdi Namık Bey; “-.. tayini esami ile (isim okuyarak) reye koyunuz. .. Memleketin başına musallat olan bu belayı kaldırınız!” (Reis, Red edildi diyor.) (Göz göre göre bunu yutmayız sesleri)

    Tahsin Bey (Aydın) ;”Zulüm ve irtikâp (rüşvet) isteyenlerle istemeyenlerin meydana çıkması için tayini esami ile olsun.” (1) Sf.154

    Hâriciye Vekili Bekir Sami Bey’in Londra’ya Görevli Gitmesi Nedeni İle Yeni Vekil Olarak Muhtar Bey Seçiliyor.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 152 ile 154 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Reis bu teklif daha önce reddedildiği için senesi dolmadan teklif edilemez diyor. Oysa ilk teklif askerlik şubelerinin lağv edilmesi, ikinci teklif ise ödeneklerinin tamamen kesilmesi ile ilgili. Reis punduna getirip reddettiriyor.

  • DOĞU’DA, KUMANDANLAR, MAHKEME GİBİ CEZA VERİYOR

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Diyarbekir Mebusu Kadir Bey’den Soru Önergesi: “Mahkemede Devam Eden Davalarda Kumandanların Cezalandırma Yapmasına Kim Yetki Verdi.” Diyor.

    “-Adliyede rüyet edilmekte olan (görüşülmekte olan) davalar için cephe kumandanlarının müdahalesi, nef’i (sürgün) ve teb’ide (terbiye etmeye) teşebbüsü hangi maddei kanuniye ile vazife ve salahiyetleri dâhilinde olduğunun Müdafai Milliye vekiline sual olunmasını teklif ederim.”

    (Mazhar Müfit Bey bu konuda somut örnek veriyor; “Elaziz’li Hacı Kaya’nın kardeşini Elcezire (Osmaniye) Kumandanı sürgün etmiş, konu da mahkemelikmiş.” diyor. Başbakan Fevzi Paşa, bakarız diyor.) Sf.148

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 147 ile 155 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • MİLLİ AŞİRETİ İSYANINDAN SONRA MALLARI YAĞMALANMIŞ

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Milli Aşireti İsyanı ve Aşiret Mallarının Yağmalanması Görüşülüyor.

    (Diyarbakır Mebusu Kadri Ahmet Bey’in önergesi. “Milli Aşiretinin isyanının bastırılmasından sonra alınan mallar ne oldu?” Diyor.)

    Fevzi Paşa (Heyeti Vekile Reisi, Başbakan) (Kozan); “- ..Milli Aşireti Reisi İbrahim Paşa İsyanı üzerine vuku bulan tedibatta (edeplendirme hareketinde, terbiye etme cezalandırma hareketinde) umum Milli Aşireti emval (mallar) ve ganaiminin (ganimetlerinin) yağma edilerek onun bunun elinde kaldığını bu kere memleketime mezun (izinli) gittiğim zaman anladım…. bir takım emvalin gerek bize muavin (yardımcı)  olan aşair (aşiretler) eline geçmesi, gerekse kıtaat (askeri birlikler) tarafından elde edilmiş olması muhtemeldir.”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 147) kitabından birebir alınmıştır.

  • REFET PAŞA DEMİRCİLİ MEHMET EFE’NİN MALLARINA ÇÖKMÜŞ

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Refet Paşa’ya Demircili Mehmet Efe’nin Mallarını Ne yaptığı Soruluyor:

    Maliye Vekili Ferit Bey; “-… Refet Paşa Hazretleri’ne bir telgraf çektim dedim ki; Ne aldınızsa bana bildirin. O cevaben dedi ki; Aldığımız elli bin liradır ve o elli bin lirayı da harekât esnasında sarf ettim. … sonra kasanın Refet Paşa tarafından (Tam burada Reis Maliye Vekilinin sözünü kesiyor)

    Reis ; “Ferid Bey burada kalsın beş dakika teneffüs” Sf.147

    2. Celse; Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Reis; “Celse küşat edildi (toplandı). Söz Maliye Vekili Ferid Bey’in.”

    Ferit Bey (Çorum); “-Riyaset Odasında.”

    (Maliye Bakanı Ferit Bey Mustafa Kemal’in yanında)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 147) kitabından birebir alınmıştır.

  • GÖKBAYRAK TABURU MESELESİ

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Gökbayrak Taburu Meselesi Görüşülüyor.

    (Fevzi Paşa çok yararlılıkları oldu ancak halktan zorla yardım topluyorlar. İlgilenmeye devam ediyoruz diyor.)

    Heyeti Vekile Başkanı Fevzi Paşa (Kozan); “..Yunan tebliği resmilerinde (resmi yazılarında) sarahaten (açıklıkla) beyan ediliyor ki, İnönü’de biz muharebe ederken (savaşırken) gerilerimizde bulunan çetelerin vaki olan (gerçekleşen) taarruzatı (saldırısı) bizi geri çekilmeye mecbur ediyordu. Bu tabur nizami bir Alay’a dönüştürülmüştür.” (1) Sf.144

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 147 ile 155 arası) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Gökbayrak Taburu Çerkez Ethem’in sosyalist birliği. Kuvayı Seyyare bazen de Kuvayı Milliye olarak adlandırıldı.

  • ADANA CEPHESİNE YARDIM

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Adana Cephesine Yardım Yapılması Konusu Görüşülüyor.        

    İsmail Safa Bey (Mersin); “-..Adana cephesiyle Hükümetin alakası şimdiye kadar maalesef az olmuştur ve zannederim ki askeri bütçenin oraya hiç alakası yoktur, veyahut pek azdır. … Oraya tahsis edilen elbise mateessüf (esef ederim ki, üzülerek belirteyim ki), daha gözü açık olan ve yol üzerinde, güzergâhta bulunan kumandanlar tarafından alınmıştır. Sf.142 … O cephe maaş da almıyor.” Sf.144

    Fevzi Paşa ve Savuma Bakanı haklı buluyor, bu şikâyeti dikkate alacaklarını vadediyorlar.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 144) kitabından birebir alınmıştır.

  • TEKALİFİ MİLLİYE, “ŞARK CEPHESİNDE VATANDAŞLARDAN ZORLA MALLARINI ALMIŞLAR”

    8 Şubat 1920 (1337) tarihinde 147. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tunalı Hilmi Bey’in, Teşkilâtı Esasiye Kanununun İngilizce, Almanca ve Fransızca Yayınlanmasına Dair Takriri (önergesi) Kabul Edildi.  Sf.132

    Fevzi Paşa İmzalı Heyeti Vekile Tezkeresi Kabul Edildi Ayıntap Gaziayıntap Oldu. Sf.132

    Heyeti Vekîle’nin Görevini Belirten Kanunun Özel Encümeni’ne Seçim Yapıldı

    (Encümeni Mahsusa Heyetinin çoğu yurtdışında olduğundan yeni üyeler seçildi. En fazla oy alanlar; 1- Hüseyin Avni Bey 2- Bursa Mebusu Emin Bey 3- Canik Mebusu Nafiz Bey 4- Çorum Mebusu Fuat Bey) Sf.133

    Müdafai Milliye Bütçesi Görüşmeleri; (Tekâlifi Milliye tartışılıyor) (1)

    Tahsin Bey (Aydın); (Önce ordumuzu bu mükemmel hale getiren Fevzi Paşa’ya teşekkür ederim diyor. Askerler vatandaşın arabasına, odununa vs. zorla el koyuyor diyor.) “- ..birgün Paşa Hazretlerinin ikametgâhı önünden koşu mahalline ayrılan yoldan gidiyordum. Yine süvari bir asker bir arabacıyı önüne katmış kırbaçlayıp gidiyor. Bu adamların… Kemal Paşa Hazretlerine de hürmetleri yok.” (Bir askeri de ağır yük götürürken gördüğünü söylüyor ve ekliyor:) “-.. biliyorsunuz ki bizde efrat (erat, rütbesiz askerler) yüzde on fıtık illeti ile maluldür (hastalıklıdır).”

    (Hüseyin Avni Bey, Erzurum’da Şark cephesinde Tekâlif-i Harbiye,. yani harp vergisi uygulaması, zorla elinden alma şeklinde yapılmış, vatandaşın parası verilmemiş, Fevzi Paşa ben kefilim verilecek diyor.) Sf.139

    Tunalı Hilmi Bey; “-Neferlerin zabitan maiyetinde (subayların emrinde) hizmetçilikle izzeti nefislerini büsbütün alçaltıyorlar. Ahali adam olsun da kendisini ezdirmesin, bunu böyle kolayca söylemek nerde. (Askerlere ilk talimlerinde hizmetçilik aleyhine bilgi verilsin diyor.)

    (Anarşist mi yapıyorsun sesleri.)

    (Tunalı Hilmi teklifini geri almak zorunda kalıyor.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 147, Celse: 1, – Sf. 139) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (1996); Tekâlif; Osmanlı da bir tür vergi, ne amaçla alınırsa o amaca harcanma ve işin bitiminde de vatandaşa iade edilme şartı var.

  • 1920 GEÇMİŞ YILIN BÜTÇESİ GİZLİ GÖRÜŞÜLÜYOR, VERİ YOK!

    7 Şubat 1920 (1337) tarihinde 146. İçtima 1. ve 3. Celse Hafidir (Gizlidir), Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    1920 Bütçesi Görüşülüyor.

    1. ve 3. Hafi celseler hakkında hiçbir malumat (veri) yok.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 146, Celse: 1. ve 3. Celseler Gizlidir, – Sf. 102 ile 127 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • LONDRA KONFERANSI HEYETİ

    5 Şubat 1920 (1337) tarihinde 145. İçtima 3. Celse Hafidir (Gizlidir):

    Londra Konferansına Gidecek Heyet İle İlgili Görüşmeler;

    Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “… Bundan dolayı sulh muamelatı (barış işlemleri) için gönderilecek heyetin doğrudan doğruya Meclis’ten intihabını (seçilmesini) arz etmiştim. Şimdi Hükümet bir liste veriyor ki, bazı arkadaşlarımızın – Hüsrev Beyin de buyurduğu veçhile (söylediği gibi) – kanaatlerinin hilâfında (karşısında) olarak, kendilerini heyeti murahhasa meyanında (delege heyeti içerisinde) gösteriyor. Gerek Mahmut Esat Bey; gerek Yunus Nadi Bey bunda mahzuru siyasî (siyasi sakınca) olduğunu dermeyan ettikten (açıkladıktan) sonra kanaatlerinin hilâfında olarak şimdi Hükümetin bunları namzet (aday) göstermesindeki manayı bendeniz anlayamadım. … Heyeti İcraiye’nin (hükümetin) murahhasları (delegeleri) intihaba salâhiyetleri (seçmeye yetkileri) yoktur.

    4.Celse Başlangıcı Hafidir;  

    Londra Konferansına gidecek heyet tartışılmaya devam ediliyor;

    Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “…  Türkiye Büyük Millet Meclisi memleketin bir karış müstakil (bağımsız) toprağı kalsa bile onun üzerinde yine istiklâl davasını idameye (yaşatmaya) azmetmişlerdir. Binaenaleyh İstanbul’da tamamen bizimle hemkanaat (aynı görüşte) olanların mevcudiyetini zannetmek maatteessüf (üzgünüm ama) doğru değildir. 

    Salih Efendi (Erzurum) Bir kaç gün evvel Zâtı Devletleri bir müzakerede söylemiştiniz ki, umum düveli mutelife (bütün itilaf devletleri) hariciye nezaretlerine Anadolu’da bir Büyük Millet Meclisi Hükümeti teşekkül etmiştir diye yazdık. 15 günden beri İstanbul… konferansa adam isteniyor… istenmiyor. Acaba ihmal buyurup da oraya yazmadınız mı ki, sulh konferansına adam göndereceğiz veya gönderilecektir?

    Mustafa Kemal Paşa Hazretleri (Devamla) — Bütün bu noktai nazarları tatmin edecek işler yapılmıştır efendim.

    4.Celse açık celseye geçildi: Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    İzin Tezkeresi.

    Mustafa Kemal imzalı bir hükümet tezkeresi ile Adana Mebusu Zeki Bey’e yurtdışı görevi için izin isteniyor. Sf.101

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 145, Celse: 3 ve 4 Gizli Celseler, – Sf. 81 ile 101 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • FRENGİ İLE MÜCADELE

    5 Şubat 1920 (1337) tarihinde 145. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey 

    Frenginin Men’i Hakkındaki Kanun

    Kanun kabul edildi, bir ek madde konularak, bel soğukluğu hastalığı da bu kapsama alınsın diye, reddedildi. Sf.89

    2.Celse: Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tedariki Nakliye Kanunu Görüşülüyor.

    (Hüseyin Avni Bey’in teklif ettiği bir kanun.) Sf.100

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 145, Celse: 1, – Sf. 81 ile 101 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • LONDRA KONFERANSI

    4 Şubat 1920 (1337) tarihinde 144. İçtima Hafidir (Gizlidir) ?. Celse,

    (İki Celse yapılmış, arada 1920 yılı bütçe görüşmeleri da yapılmış)

    Londra Konferansına Gidecek Sulh Murahhas Heyeti Hakkında Heyeti Vekile Tezkeresi

    Fevzi Paşa (Müdafai Milliye Vekili) (Kozan); “…  Bekir Sami Bey, Yusuf İzzet Paşa, Muhtar Bey, Cami Bey, Nafıa Müsteşarı sabıkı Muhtar Bey, Muvaffak Bey, Adanalı Niyazi Bey, Düyunu Umumiye Müfettişi Rıza Bey, Münir Bey, İzmir Mebusu Mahmud Esat Bey.“ 

    (Çok uzun ve ayrıntılı görüşmeler var.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima Hafidir (Gizlidir); 144, Celse: ?, – Sf. 72 ile 80 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • NAHCIVANLILAR; “BİZİ DE Mİ ERMENİ YAPMAK İSTİYORSUNUZ”

    3 Şubat 1920 (1337) tarihinde 143. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Nahcivan’dan Gelen Mektup Okunuyor  (Erzurum’dan çekilmiş bir telgraf var, çok duygulu.)

                “BMM Riyaseti Celile’sine;

    (Ermeni zulmünden bahsediyorlar, Şark hareketi bizi çok rahatlattı diyorlar.) “-..  ama, Azerbaycan’ın bizleri Ermenilere hediye ettiği sözü çıktı. .. Biz neyiz? Satılık mal gibi başka bir millete hediye olur mu? … Hani ya komünizmde milletler kendi mukadderatlarına (geleceklerine) sahip olacaklardı? … Sözleri mi doğrudur, özleri mi? ..Paşa Hazretleri muhatabım siz değil Büyük Millet Meclisidir. Bunca kanlar ve kurbanlardan sonra, bizi sizde mi Ermeni yapmak istiyorsunuz?

    (Cevabınızı gözyaşlarımızla bekliyoruz diye bitiyor.) Sf. 62

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 143, Celse: 1, – Sf. 38 ile 71 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • ÖĞRETMENLERİN ASKERLİKLERİNİN TECİLİ KANUNU

    3 Şubat 1920 (1337) tarihinde 143. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Heyeti Vekîle’nin Görev ve Yetkilerini Belirleyen Kanun Yapmak İçin Encümen Seçimi Yapıldı. Sf.69

    2.Celse. Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Muallimlerin (Öğretmenlerin) Askerlikten Tecili Hakkında Kanun;

    (2. Madde görüşüldü, Meclisin hoca mebusları her caminin imam, müezzin vs. görevlilerini de mu maddeye dâhil etmek istiyorlar.) Sf.71

    3.Celse Hafidir (Gizlidir); Hiçbir bilgi yok.

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 143, Celse: 1, – Sf. 38 ile 71 arası) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • RUSYA İLE ANLAŞMA YAPILMIŞ

    1 Şubat 1920 (1337) tarihinde 142. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Kemal Paşa dış siyaset ile ilgili açıklama yapıyor:

    Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “…  Evvelâ burada harice ifşası (açıklanması) menafii millet (millet menfaatleri) ve memleketimiz için gayet muzır (zararlı) olan birçok şeyleri daha bir kaç gün evvel buraya avdet etmiş (dönmüş) bulunan Hariciye Vekilimiz Bekir Sami Bey’e Moskova Rus Umuru Hariciye Komiseri Çiçerin aynen söylemiştir. Binaenaleyh, işte bu ihbarat (ihbarlar) maatteessüf içimizden çıkabiliyor ve nasıl bir kanal ile oraya gidebiliyor? Yine mevsuk (vesikalı, belgeli) istihbaratımız vardır ki celsei hafiyelerimiz (gizli oturumlarımız) muntazam (düzenli) raporlarla İstanbul’da İngilizlere tevdi edilmektedir (verilmektedir). ..  Binaenaleyh, teklifim dünkü söylediğim sözleri daha açık ve katî ifadelerle tavzih etmek (açıklamak) için ufak bir heyet, on beş kişilik, intihap ederseniz (seçerseniz) muvafık (uygun) olur kanaatindeyim.

    Dr. Adnan Bey (Dâhiliye Vekili) (İstanbul); “Efendim Halk İştirakiyyun Fırkasının (TKP’nin) muhtelif yerlerde şubeler teşkil ettiklerini tabiî memurlarımız olan mutasarrıflar, valiler haber veriyorlar. Bunlar arasında da memur bulunanlara derhal mani olunmasıdır. Yalnız bunlardan maada (başka) asıl muzır (zararlı) ve hafi (gizli) olarak teşkilât olduğunu ve bu teşkilâtın başında bir zatın bulunduğunu istihbar ettik (haber aldık) ve bu adamı tevkif ettirdik (tutukladık) ki bunun doğrudan doğruya Mustafa Suphi ile alâkası olduğunu haber aldık. Muhaberatını tuttuk ve kendisini tevkif ettik.

    Memduh Bey (Sivas); “… Malûmu âliniz, vaktiyle Meclisimizde bir Halk Zümresi (Bolşevik, kollektivist bir gurup) vardı ve zannediyorum ki bu Halk Zümresi de reisi muhteremimizin arzusu ile olmuş, harice karşı bir siyaset takibi için yapılmıştı. Bendeniz intisap etmiştim (katılmıştım). ..  heyeti faale azasından (bu heyetin faal üyelerinden) bir zat da, demin ismi okunan Nâzım Bey ve biri de Şeyh Servet Efendidir. .. Bir vakit geldi ki bizim Şeyh Servet Efendi bize günde filân yere geliniz, dedi. Bendeniz, bir de Karesi Mebusu Basri Bey, bir de Şükrü Beyefendi ki Mehmed Şükrü Bey de müessislerdendir (kurucularındandır).”

    İstiklâl Mahkemesi’nin bu evrakı, incelenmek üzere şubeye gidiyor.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 142, Celse: 1, – Sf. 45 ile 51 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN YORUMU (1) (1996): Bekir Sami Bey Rusya’dan dönmüş, Ruslarla anlaşmaya varmışlar, Sovyetler ülkelerinin dışında komünizme destek olmayacaklar, önce Çerkez Ethem ve Yeşil Ordu’su, sonra Mustafa Suphi şimdi de TKP ve nazım Bey var sırada.