Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • “ORMANLARDA BİR YAĞMADIR GİDİYOR”

    24 Şubat 1921 (1337) tarihinde 156. İçtima 3. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    İktisat Vekâleti Bütçesi Görüşmelerine Devam

    (1920 yılında Antalya, Trabzon, Erzurum, Samsun ve Zonguldak limanlarından yapılan ihracat 9.312.822 lira. İstanbul ve İzmir limanlarının ihracatı olmadığına göre ve 1920 yılı bütçesi olan 60.000.000 lira ya göre çok iyi bir oran ve rakam.)

    Hamdi Namık Bey (İzmit); “-… Celal (Celal Bayar) Beyefendi ağustos zarfında İktisat Vekâletini deruhte ettiği (üstüne aldığı) zaman Zonguldak madenleri ayda nihayet 10 bin lira varidat (varlıklar, gelir) verebiliyordu. Bugün 50 bin liraya baliğ olmuştur (ulaşmıştır). .. İtalyanların ve Fransızların istifade ettikleri (yararlandıkları) Zonguldak ve Ereğli madenlerinde onların bu haksız istifadelerine karşı mücadele ederek mani oldu. .. Harpten beri yıkılmış olan Ergani Madenini yeniden ihya etti (canlandırdı)… Nakliyat işinde otomobiller ve kamyonlar işletmek için bir şirket teşkil etmiştir ve yakında işleyecektir.”  Sf.405  

    (Hilmi Tunalı prensip kelimesi yerine Türkçe olan tutamak kelimesini kullanalım diyor.) Sf. 404 

    Dursun Bey (Çorum); “- .. malumunuzdur ki (biliyorsunuz ki) kainatta abes (boş, gereksiz) hiçbir şey yoktur. Fakat bizim teşkilatı idariyemizde (idari yapılanmamızda) ve teşkilatı mülkiyemizde  (siyasi yapılanmamızda) pek abes şeyler vardır. O abes teşkilatlardan biri de iktisat vekâletidir. Bir milyon küsur bin liralık bir bütçenin sekiz yüz bin lirası maaşata (maaşlara), on bin lirası alet ve edevata, on bin lirası, bilmem tohumlara…  Haneleri tahrip edilen çiftçi, hayvanatı elinden gasp edilen kendileri de askere sevk edilen bu zürrai (ziraatçı) kitle hakkında ne yapmışlardır? …Menatıkı isyaniyede (isyan mıntıkalarında)...; gerek köylerde, gerek kasabalarda, mağazalarda  kâmilen (tamamen) eşyayı ticariye yağma edilmiştir ve Hükümetin gözü önünde satılmıştır. …satanlar da bellidir. … icap eden makamata (makamlara) isim beyan ederek, vaka (olay) beyan ederek müracaat ettim. Üç dört aydan beri uğraşıyorum; bir semere (ilerleme) hâsıl olmadı. O şarikler (şerliler) yine bugün mevkii ikbalde (şanslı yerlerde) yaşıyorlar. (bravo sadaları) Şekavete (eşkıyalığa) istinat eden (dayanan) bir hükümet yaşayamaz.   .. Ormanlarda bir yağmadır gidiyor. . İktisat Vekâletini Lağvedelim… bu bir buçuk milyon lirayı tasarruf edin, milleti de kendi haline bırakın!”  

    Mustafa Bey (Tokat); “-Pekâlâ bizi millet buraya ne için gönderdi? Odun müteahhitliği edin, arabacılık edin, helvacılık edin diye mi gönderdi? Yoksa bizim hukukumuzu orada muhafaza ve müdafaa edin diye mi gönderdi?”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1921 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 156, Celse: 3, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • SADRAZAM LONDRA’DA ANKARA’YI YETKİLİ GÖSTERMİŞ

    24 Şubat 1920 (1337) tarihinde 156. İçtima 2. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Sadrazam Tevfik Paşa Londra Konferansında Ankara’yı yetkili olarak göstermiş:

    Sırrı Bey’in Londra’dan Gelen Telgrafı Okundu; “- …Tevfik Paşa (Sadrazam) Konferans huzurunda, millet namına idarei kelam etmekliğin (söz söylemenin) Ankara BMM murahhaslarına (özel temsilcilerine) ait olduğunu ifade etmiştir. (şiddetli alkışlar) Bekir Sami Bey tarafından ita olunan (verilen) izahat (açıklama), Konferansta fevkalade bir tesir hâsıl etmiştir. (alkışlar) ..”  Sf. 402

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 156, Celse: 1, – Sf. 402) kitabından birebir alınmıştır.

  • EMİN SAZAK; “ZENGİNLERLE MUTAASIPLARIN BAŞINI KESMEYİNCE OLMAZ”

    24 Şubat 1920 (1337) tarihinde 156. İçtima 2. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    İktisat Vekâleti Bütçesi

    Emin Bey (Eskişehir); (1) “- .. ben ispat ederim ki; Bir gün iktisat Vekili demiştir ki; Bu memleketi düzeltmek için, bu memleketin  zenginleriyle, mutaassıplarının (tutucularının, gericilerinin) başını kesmeyince olmaz ..”  Sf. 400

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 156, Celse: 1, – Sf. 400) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKALIN NOTU (1) (1996): İşadamı, tüccar, Emin Sazak, Gün Sazak’ın babası veya dedesi, Yüksel İnşaatın atası. O sıralar Eskişehir’in büyük toprak ağası.

  • “EKMEK PARALARI YOKTUR, OT YİYORLAR”

    22 Şubat 1920 (1337) tarihinde 155. İçtima 2. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Geçici Tedrisatı İptidaiye (İlköğretim) Kanununun İlgası (Kaldırılması) Hakkında Kanun Teklifi:

    (Önerge sahibi Kırşehir Mebusu Yahya Galip Bey bu kanunun halka vergi yüklediğini ve ilgasını istiyor.)

    Hasan Basri Bey (Karesi); “-Kendi mekteplerimizi kendi elimizle kapatıyoruz. Bir taraftan halka doğru gidiyoruz, bir taraftan kendi elimizle kanunu baltalıyoruz.” 

    Takrir Sahibi Yahya Galip Bey (Kırşehir); “-…verdiği paraları, gözüyle görüyor ki, siz, yalnız memurlarınıza sarf ediyorsunuz. Eğer bu memleket cahil kalmak istiyorsa, onu okutmak için babalarının derisini yüzmek lâzım gelmez. … ekmek paraları yoktur. Ot yiyorlar. Bunun üzerine birde çala kamçı köylünün üzerine Tedrisatı İptidaiye Vergisi tarh ederseniz, halka doğru gitmiş olmazsınız.” 

    Teklif Lâyiha Encümenine gitti. Sf. 380 

    3. Celse: Reisisani Celalettin Arif Bey.

    Emniyeti Umumiye Bütçesi Kabul Edildi. Sf. 388

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 155, Celse: 2, – Sf. 356 ile 389 arası) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • CUMA TATİLİ HAKKINDAKİ ÖNERGE REDDEDİLDİ

    24 Şubat 1920 (1337) tarihinde 156. İçtima 1. Celse, Reisisani Abdülhalim Çelebi Efendi Hazretleri.

    (Erzurum Mebusu Nusret Efendi Cuma günü tatil olsun diye bir takrir veriyor. Lâyiha Encümeni reddini istiyor ve tartışma büyüyor. Sırf, Hıristiyan ve Yahudiler gibi haftada bir gün tatil yapmayalım diye bu takrir reddedildi.) Sf.396

    Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 156, Celse: 1, – Sf. 396) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • “İPİNİ KOPARAN DÂHİLİYE VEKÂLETİNDE İŞ BULUYOR”

    22 Şubat 1920 (1337) tarihinde 155. İçtima 2. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Lazistan Mebusu Ziya Hurşit Bey’in bir takriri var;  Samsun’da İstiklâl Mahkemesi zoruyla, güya bir müsamere biletinden 40 bin lira bağış toplanmış.

    Hamdi Namık Bey (İzmit); “- .. velhasıl (kısacası) ipini koparan her adam yolunu bulduğu taktirde kendisine Dâhiliye’de bir vazife buluyor. Keşkül. .. Dâhiliyeyi darülacezeye (düşkünlerevine), daha açık bir tabir ile imarethaneye (yoksullara yemek verilen ve barındırılan yere) benzetiyorum.”

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 155, Celse: 2, – Sf. 356 ile 389 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • JANDARMANIN ZORLA ALDIĞI ATLAR BAĞIŞ OLMUŞ

    22 Şubat 1920 (1337) tarihinde 155. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Haymanadaki At Bağışı Hakkında Görüşme;

    (Haymana Kaymakamı jandarma zoru ile köylerden 64 beygir toplayıp, sanki Haymanalılar İnönü zaferinden dolayı hükümete bağış yapıyorlarmış gibi bir yazı ile yollamış.) Sf.370, 371

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 155, Celse: 1, – Sf. 356 ile 389 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • YOZGAT’TA KAHVECİ KAYMAKAM YAPILMIŞ

    22 Şubat 1920 (1337) tarihinde 155. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Mecburi Evlenme Kanunu Teklifi Reddedildi

    (Gençleri evlenmeye mecbur eden 17 maddelik bu kanun teklifini Erzurum Mebusu Salih Efendi veriyor ama reddediliyor.) Sf.360

    Yol Vergisi Kanunu Kabul Edildi. (Yol Vergisi Kanununun 7 Maddesi Görüşüldü Kabul Edildi.) Sf.363

    2. Celse: Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Dâhiliye Vekâleti Bütçesi Görüşülüyor  

    Mazhar Müfit Bey (Hakkari); “- .. bir kahveci kaymakam tayin edilmiştir.“

    Dâhiliye Vekili Dr. Adnan Bey; “-Haberim yok.” 

    Süleyman Sırrı Bey (Yozgat);“-Yozgat’ın kahvecileri de her halde kaymakam derecesinde bir kudrettedir.” Sf.367

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 155, Celse: 1, – Sf. 356 ile 389 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • RUS SEFİRİ MEDİVANİ KEMAL PAŞA’YA “HUDUTLARINIZ DARDIR, OTURUNUZ YERİNİZDE”

    21 Şubat 1920 (1337) tarihinde 154. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Posta ve Telgraf Müdüriyeti Umumiyesi Bütçesi Kabul Edildi. Sf.353 

    3.Celse Hafidir (Gizlidir):

    Heyeti Vekile Reisi Fevzi Paşa Hazretlerinin; Gürcistan ve Ermenistan Arasında Zuhur Eden Harp ve Kafkasya Ahvali Hakkında Beyanatı

    Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “Efendim, benim arz edeceğim şeyler; Hüseyin Avni Beyin mütalâası (değerlendirmesi) dolayısıyla mucibi suhulet (teskin edici sebep) olabileceğini zannettiğim bir iki cihet (yön) olacaktır. Evvelâ; verilmiş olan izahattan anlaşıldı ki Ruslar; Kırmızı kıtaatıyla (Kızıl Ordu’suyla) Gürcistan’a taarruz ederken bize malumat dahi vermemişlerdir. Saniyen (ikincisi) Ruslar, bu defa da bizi müştereken harekete davet etmemişlerdir. Dün gece yarısı yatağından kaldırdığımız Rus sefiri Medivani’nin bana söylediği de hudutlarınız dardır. Oturunuz yerinizde..  Moskova’da umuru hariciyeyi (Dışişleri Bakanlığını) idare eden Çiçerin dahi (bile) vaktiyle. Bize Elviyei Selaseyi (üç vilayeti; Kars, Ardahan Batum) ağzınıza almayın; Batum şehri bir Rus şehridir demişti. Binaenaleyh Ruslar bizim Elviyei Selase’yi işgalimize taraftar değildirler…   Buyurdular ki (Hüseyin Avni Bey) Ruslar, bizim Şark âlemiyle olan irtibatımızı kat’ etmek (kesmek) istiyorlar. Bunu bir an için kabul edelim. Fakat İngilizler dahi bizim Şark âlemiyle olan irtibatımızı kat’ etmek istiyorlar ve bu suretle hayatı mevcudiyetimize (varlığımıza) de suikast etmek istiyorlar. Binaenaleyh Kafkasya dâhilinde İngiliz ve Rus mücadelesinden hangisi bizim için ehveni şer (daha az kötü) olabilir? Ben zannediyorum ki; Rusların böyle bir maksadı olsa bile, bizi Şark âlemiyle tesisi irtibattan (bağlantı kurmaktan) men edemeyecekler. Fakat İngilizler ihrazı galebe edebilirlerse (galibiyeti sağlarlarsa) bizim için daha tehlikeli olabilir.” 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 154, Celse: 1, – Sf. 323 ile 353 arası) kitabından birebir alınmıştır.

     

  • MUSTAFA SUPHİ MESELESİ

    19 Şubat 1920 (1337) tarihinde 153. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Şer’iye Vekâleti Bütçesi Kabul Edildi.  Sf.319  

    3. Celse Hafidir (Gizlidir):

    Hâriciye Vekâleti Bütçesi Görüşmeleri.

    Hüseyin Avni Bey (Erzurum); Bir sualime müsaade buyurun. Mustafa Suphi, Lenin’in yâri vefakârı ve Rus hazinelerine konmuş bir devlet kuşudur. (1)

    Ahmet Muhtar Bey (Hâriciye Vekili); Olabilir.

    Hüseyin Avni Bey (Devamla); “O adam oradan kalkmış, memleketimize doğru gelmiş ve komünist teşkilâtını yapmak için gelirken, katiyen emin olunuz ki pek çok servet de gelecektir. Çünkü bu zat, orada Türkiye namına seferberlik ilân etmiş ve bir de ufak mikyasta kuvvet hazırlamıştı. Bu adam huduttan girerken Kars’a geçip de, Hasankale’den Erzurum istasyonuna gelinceye kadar buna Hariciye Vekâleti Celile’si neden müsaade etti? Bu adam tebaamızdan (vatandaşlarımızdan) olsa bile, son vaziyetini kendisini Erzurum ahalisi tarafından kovdurmuştur. Fakat birçok para ile gelmiş olabilir. Onun için müteyakkız (dikkatli bir duyarlılık hâlinde) olmalı idi.“ 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 153, Celse: 1, 3. Celse Gizlidir – Sf. 295 ile 319 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Hüseyin Avni Bey’in Mustafa Suphi hakkındaki bu sözleri yakışıksızdır.

  • TEKKE ŞEYHLERİ DE ASKERLİKTEN MUAF TUTULDU!

    21 Şubat 1920 (1337) tarihinde 154. İçtima 1. Celse, Reisisâni Celalettin Arif Bey. 

    Teşkilâtı Esasiye Kanununda Tadilat Yapmak İsteyen Takrir Reddedildi. 

    (Karahisarışarki Mebusu Mustafa Bey tekrar Teşkilatı Esasiye Kanunu’nda tadilat için takrir verdi. Mustafa Kemal Paşa bu takrire çok kızdı.)

    Mustafa Kemal Paşa; “-… Mustafa Bey biraderimiz bilmem hasta mıdır nedir? Bunun tadili için on keredir müracaat ediyor… Bu münakaşa muzırdır (zararlıdır)  arkadaşlar.”

    Takrir reddedildi. Sf.330  

    2. Celse: Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Muallimlerin Askerlikten Tecili Hakkındaki Kanun Tekrar Görüşülüyor.

    Kanun Kabul Edildi, Tekke Şeyhleri de Bu Kapsama Alındı

    (Kanunda 2. ve 5. maddeler geriye kalmıştı. 2. Maddedeki tüm resmi okul müdür ve öğretmenleri ile madde 5 teki Şer’iye Vekâletinden belgeli tekke şeyhleri de tecilli oldu. Kanun kabul edildi.) Sf.340

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 154, Celse: 1, – Sf. 330  ile 353 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • YOL VERGİSİ

    19 Şubat 1920 (1337) tarihinde 153. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tarik Bedeli Nakdisi (Yol Vergisi)

    6. Madde Görüşülmeye Devam Edildi

    (Aydın Mebusu Tahsin Bey konuşuyor. Sultan Abdülhamit yol yapımına büyük önem veriyor. Merhum Ahmet Eyüp Paşa gibi adamlar yalnız başına bin iki yüz – bin sekiz yüz kilometre yol yaptırmış Validir.  Nafıa Vekili 6.000 kilometre yolumuz var dedi.”) Sf.305

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 153, Celse: 1, – Sf. 305) kitabından birebir alınmıştır.

  • “YOL PARASINI DA VERECEKLER, YİNE YOLLARI YAPILMAYACAK”

    17 Şubat 1920 (1337) tarihinde 152. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tarik Bedeli Nakdisi (Yol Vergisi);

    Hacı Mustafa Efendi (Ankara) “- .. köylü bir tedrisat-ı iptidaiye (ilk öğretim) parası veriyor. Muallimler (öğretmenler), memurlar bol bol maaş alıyorlar, fakat köylerde bir mektep yok. Şimdi bu yol parasını da verecekler, yine yolları yapılmayacaktır.” 

    Hasan Basri Bey (Karesi); “-….dün bizden ayrılmış, çobanımız olan Bulgaristan bütün memleketinin dâhillerini yollarla doldurmuş ve bunu bu gibi basit usuller sayesinde temin etmiştir.”  Sf.294, 295  

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 152, Celse: 1, – Sf. 290 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • ORDU İSTİHBARAT TEŞKİLATI: “P” GÖRÜŞÜLÜYOR

    17 Şubat 1920 (1337) tarihinde 152. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    P Teşkilatı Konusu Görüşülüyor.  (P Ordu İstihbarat Teşkilâtı)    

    Mehmet Şükrü Bey (Karahisarısahip); “P teşkilâtının yaptığı şey zannederim ki memleketin ahlâkını kemirmektedir. Memleketimizde elim bir jurnalcilik devresi açılmıştır ve bu jurnalcilik memleketimizde ahlâksızlık tevlit etmekte (doğurmakta) zabitanımızın da (subaylarımızın da), milletimizin de ahlâkını bozmaktadır. … Ordu dâhilindeki casusları vesaireyi yakalamak için ve bu babda (konuda) lâzım gelen malûmatı (verileri) elde edebilmek için yapılmış bir teşkilattır. ..Eskişehir’de bir takım kadın mesaili (kadın işleri) arkasında P Teşkilatı tarafından bir çok şeyler yapılmıştır. .. lağvını (kaldırılmasını) teklif ediyorum.” 

    Hüseyin Avni Bey; “-.. böyle 5-10 kişilik P Teşkilatı yapıyoruz diyerek bir orduya itimatsızlıktan (güvensizlikten) başka bir şey yapmıyoruz. .. günde 40-50 hafiyeyi bu milletin içerisine sevk edip, günde bin tane jurnal, bin yalan uydurmak, bu ne mahiyettedir (içermektedir) ? Hepimiz P Teşkilatındanız, P Teşkilatı ne oluyor? … Yeniden bizden habersiz bir teşkilat yapmışlar. Elli bin lira sarf etmişler. .. Halka itimat edelim (güvenelim), zabitanımıza itimat edelim. Bu, hafiyelikten başka bir şey değildir.”  

    Heyeti Vekile Reisi ve Müdafaa-İ Milliye Vekili Fevzi Paşa; “-…P Teşkilatı… orduya düşmanların sevk edecekleri casusluğa mukabil (karşın) bir teşkilattır.” (Paşa bu teşkilatın önceleri bir takım yanlışlıkları oldu ama sonra düzenledik ve sayılarını da azalttık diyor.)  Sf.292  

    Hüseyin Avni Bey; “Bu vazife için orduda yirmi bin zabit (subay) var. Onlar vasıtasıyla yaptırılsa hepsi hususiyet (özellik) sahibi, hepsi menafiine hadim (istenen yararı sağlayacak). … Konya’da, Kayseri’de vesairede bu teşkilat var. … Bugünden itibaren bu teşkilatı lağvedin (ortadan kaldırın).” 

    (Reis konuşmaları kesiyor, yol vergisinin görüşülmesini sağlıyor.)  Sf. 293

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 152, Celse: 1, – Sf. 290 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • “MEMLEKETTE BİR KÂĞIT FABRİKASI YOK”

    17 Şubat 1920 (1337) tarihinde 152. İçtima 2. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Müdafa-İ Milliye Bütçesi Görüşmelerine Devam Edildi

    Salih Efendi (Erzurum); “-…Leblebici Camiine doldurulmuş olan askerlerden sordum, dört aydan beri Ayıntablı oldukları halde çırçıplak geziyorlar.”  Sf. 284 

    (Konya Mebusu Vehbi Efendi Müdafai Milliye Vekâletinin kırtasiye gideri 90 bin lira, bir kâğıt fabrikası yapalım, koca devletin bir kâğıt fabrikası yok diyor.)  

    Hasan Basri Bey (Karesi); “-Kâğıt fabrikası açmağı arzu etmeyin, çünkü bol kâğıda malik (sahip) olduktan sonra emin olunuz ki muamelatı kırtasiye (kırtasiyecilik) daha çoğalacak, esbabı mesâlik (elde bekleyen işler) daha ziyade sürünecektir.”

    (Toplam 1,5 milyon lira kırtasiye giderinden söz ediliyor.) Sf. 289

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 152, Celse: 2, – Sf. 290 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • TARİK (YOL) VERGİSİ KANUNU

    17 Şubat 1920 (1337) tarihinde 152. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Tarik Bedeli Nakdiyesi Yani Yol Vergisi Kanunu Görüşülüyor. Kabul Edildi.

    (Kastamonu Mebusu Sabri Bey’in Kanun teklifi. Encümen mazbatasında sarp arazide yol yapım bedeli 10.000 lira/km düz arazide 5-6 bin lira/km dir.)

    Madde 1- Osmanlı memleketinde yaşayan herkes 18-60 yaş arası zükür yani erkekler yol vergisi mükellefidirler. Raporlu fukaralar, askerler, yol işinde çalışan köy ve mahalle imam ve muhtarları müstesnadırlar (bu vergiye tabi değildirler). Madde aynen kabul edildi. Sf.276          

    Madde 2- Yol vergisinin miktarı, her mahallin amele rayici gözetilerek dört amele yevmiyesi (gündeliği) esas alınmak üzere Vilâyet ve Liva (kaza) genel meclislerince takdir ve tayin olunur. Aynen Kabul edildi. Sf. 277

    Madde 3- Yol vergisi memur ve müstahdemlere (hademeler) de şamildir. Bu vergi genel meclisin belirlediği zamanlarda iki taksitle alınır.  Aynen kabul edildi.

    Madde 4- Bu maddede tahsilat kuralları belirleniyor. Değiştirilerek kabul edildi. Sf. 279

    Madde 5- Yol vergisi mahalle veya köy ihtiyar heyeti tarafından toplanır. Kabul edildi. Sf. 283.

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 152, Celse: 1, – Sf. 290 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • ANKARA’DAKİ HARİÇ, İSTİKLÂL MAHKEMELERİ KALDIRILDI

    17 Şubat 1920 (1337) tarihinde 152. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    1 Nolu Ankara İstiklal Mahkemesi Hariç İstiklal Mahkemelerinin Lağvedilmesi Hakkında Divanı Riyaset Kararı. Kaldırıldılar.

    (Meclis Riyaset divanı olarak Mustafa Kemal, Celalettin Arif ve Hasan Fehmi imzalı bir kararname var. Esbabı Mucibe’sinde (gerekçesinde) memlekette isyan ve ihtilaftan kaynaklanan eşkıyalığı ortadan kaldırmak için meclisi âlinizce düşünülen istiklâl mahkemeleri, memleket için son derece yararlı işler yapmıştır. Artık sükûn ve normal hale dönüldü. Fevkalade mahkemelerin devamı faaliyetleri o teşkilatın kıymet ve ehemmiyetini tenkis edeceği (azaltacağı) göz önüne alınarak 1 no.lu Ankara İstiklâl Mahkemesi hariç diğerleri işlerini askeri mahkemelere devretmeli. Kabul edildi.)

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 152, Celse: 1, – Sf. 290 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

  • TEKÂLİFİ HARBİYE; ZORAKİ VERGİ

    15 Şubat 1920 (1337) tarihinde 151. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Nafıa Vekâleti Bütçesi Görüşmelerine Devam

    (Hüseyin Avni Bey Erzurum’da yapılan tekâlifi harbiyeye dair Maliye Vekilinden soru soruyor, Vekil bilmediğini söylüyor. Hüseyin Bey de askeri levazım şubelerini kapatıp, mal alım satım işini maliyeye verelim subaylarını da cepheye yollayalım diyor.)

    Süleyman Sırrı Bey (Yozgat); “-…saman müteahhidi bir Saim Bey varmış. Bu adam namına (adına) asker ve jandarma köylere gidiyor ve vesaiti nakliye (nakliye araçları) getiriyorlarmış. Meselâ Saim Bey Çıbık’ın bir köyünden saman almış ve bu samanını oradan yükletip merkeze getirmek için de hayvan alıyorlarmış bu hayvan boş geldiği vakit sahibine eza ediyorlarmış. Saman yükleyip getirecektiniz Saim Bey parasını verecekti diyorlar.   Demek ki Saim Bey taahhüt ettiği (üstlendiği) samanı tedarikten (bulmaktan) aciz ki; cebren saman yükletiliyor. Saim Bey’in hesabına buraya getiriliyor… Köylünün rızasını tahsil etmeksizin jandarma ile yapılan nakliyat angarya demektir.”  Sf. 265 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 151, Celse: 1, – Sf. 232 ile 265 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1994): Tekâlif; Tekalifi Milliye yada Tekalifi Harbiye denilen vergi, Osmanlı da bir tür vergi, ne amaçla alınırsa o amaca harcanma ve vatandaşa iade edilme şartı ile alınan bir vergi.

  • NAHCIVAN’I ERMENİLERE BIRAKMIŞIZ!

    15 Şubat 1920 (1337) tarihinde 151. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Hariciye Vekâleti (Dışişleri Bakanlığı) Bütçesi Görüşülüyor:

    Hüseyin Avni Bey; “Nahcivan’a ne oldu? Rusların arzuları sebebiyle mi Ermenilere bırakıldı?”

     (İstanbul Mebusu Hâriciye Vekili Muhtar Bey hafi (gizli) celse istiyor.)      

    Hüseyin Avni Bey; “Aleni celsede bazı sualler îrad ediyorum, bunlara cevap versinler.”  Sf. 236 

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 151, Celse: 1, – Sf. 236) kitabından birebir alınmıştır.

  • ALTERNATİF ANAYASA YAPMIŞ

    15 Şubat 1920 (1337) tarihinde 151. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

    Teşkilatı Esasiye Kanunu’nun Tadili Hakkında Kanun Teklifi Var.  

    (Karahisarışarki Mebusu Mustafa Bey alternatif Teşkilatı Esasiye kanunu tasarısını Meclis’e sunuyor. Esbabı Mûcibesi; (kanunun gerekçesi) Sf.232

    “Hilafetin âdem-i lüzumuna (gerekli olmadığına ) kani olmak (ikna olmak), hilafete düşman olan İngiliz ve Fransızların ekmeğine yağ sürmek… olarak .. ve bilâkaydüşart hakimiyet-i hükümetsizliğe (Hükümetin ülkeye egemen olmasına) sebep olur. Bu kanun (alternatif Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) Kanun-u Vehbi diye anılmaktadır.”  

     Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 151, Celse: 1, – Sf. 232 ile 234 arası) kitabından birebir alınmıştır.

    BAKKAL’IN NOTU (1996): Madde 1- Hakkı hâkimiyet esas itibariyle milletindir. İcranın merkezi BMM dir. Halifenin durumunu sonra Meclis belirler. 2. Madde ise, teşrii yani yasama ve icrai yani yürütme yetkisi BMM’nindir. Bu meclisin adı TBMM’dir. Madde 3: BMM reisi bir içtima senesi (toplanma yılı) için seçilir .. Meclis Reisi icra vekilleri reisi (Başbakan) olamaz.  Madde 4 İcra Vekilleri Reisi vekilleri seçer ve düşürür, Madde 5 Bu meclis amacına ulaşıncaya kadar toplantıda kalır. Madde 6 Mebus hem seçildiği bölgenin hem de tüm ülkenin mebusudur. Madde 7 Heyet-i Vekile reisi ile Şeriye Vekili TBMM tarafından seçilir, vekilleri heyet-i vekile reisi seçer ve meclis müzakeresiz onaylar.  Toplam 12 maddeden oluşan bu kanun tasarısı reddedildi. 1996)  Sf.234