Bilgi Bakkalı

“5 Şubat 1925 günü Piran’da bir mülâzım (teğmen) ile on nefer (er) vardı, Bunlar Şeyh’in silahlı adamları arasında beş katil mahkûmu görünce yakalamak istemişler. Şeyh kendisine hürmeten (saygı göstererek) bu katillere dokunulmamasını rica etmiştir. Genç Mülâzım hatır dinlemeyeceğini ve katillerin teslimini isteyince Şeyh’in kardeşi Abdurrahman ileri atıldı ve yüz silahlı adamı ile karakolu ateşe tuttu erlerin bir kısmını şehit diğerlerini ve genç subayı ise yaralayarak esir etti. Şeyh artık, Suriye’den Cemiyet-i Akvam’a haber göndermekten vazgeçip Piran’ı 8 Şubat 1925 günü işgal etti. Şeyh buradan Genç’e geldi., burada kardeşi Tahir 10 Şubat günü Lice Postasını (posta o zamanlar devletin kargosu) soydu, para ve evrakı (belgeleri) 11 Şubat günü Genç’te Şeyh’e verdi ve isyan başlamış oldu. 14 Şubat günü Darahini Vilâyet merkezini işgal ederek Vâli ve diğer erkânı esir etti ve Mudan’lı Fâki Hasan’ı buraya Vâli tayin etti. (Varemerik yani Genç vilâyet, Darahini onun merkezi, şimdiki Genç’in yeri olmalı) Şeyh Sait 14 Şubat günü bir Kanunname yayınlayıp kendisini Halife, Darahini’yi geçici başkent ilan etmiş, toplanan vergiler ve esir askerler buraya gelmişti. 20 Şubat’ta Lice’yi alıp Hani’ye geçti ve Diyarbakır’a yöneldiler. Bir tabur askere büyük zayiat verdirdi kardeşi Abdurrahman’ın emrine kuvvet verip Maden tarafına gönderdi. 28 Şubat’ta diğer Şeyhlerle birlikte 20.000 kişi oldular. Şeyh Sait Diyarbakır’daki askeri birliklerden korkup içeriden destek beklemişti. 2 Mart’ta Şehre saldırmış, takviye askeri birlikler gelince Şeyh Sait ve adamları dağılmışlar. Ve Şeyh Sait, Şeyh Abdullah, Şeyh Şerif ve Çan Şeyhleri ile birlikte 27 Mart’ta buluştular. Şeyh Sait Çapakçur’da bu gelenleri bekleyip İran’a kaçacaktı.”

Alıntı: Doğu İlleri ve Varto Tarihi – Mehmet Şerif Fırat (1993 – Sf. 170 ile 175 arası) kitabından birebir alınmıştır.