Bilgi Bakkalı

“Ekim 1923’te CHP gurup toplantısında, Atatürk’e rağmen, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa’dan boşalan Meclis 2. Başkanlığına Rauf Paşa, İçişleri Bakanlığına da Erzincan eşrafından eski Vali Sabit Bey (Sağıroğlu) seçilir. Bunun üzerine de Mustafa Kemal, Sadrazam Damat Ferit Paşa’ya yaptığı “Telgraf Darbesi” gibi bir darbe ile Cumhuriyet darbesini yapar. .. Mustafa Kemal Fethi Bey’in (Okyar) Hükümetini istifa ettirir ve bir türlü yeni Hükûmet seçilemez. 28 Ekim 1923 gecesi, İsmet, Kâzım (Özalp) Paşalar ile Kemalettin Sami ve Halit Paşaları Çankaya’ya yemeğe çağırır, yemekte “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” der. 29 Ekim 1923 günü öğlenden sonra CHP Gurup toplantısında İsmet Paşa “Avrupa’da devletinizin başkanı yoktur, şimdiki başkanınız Meclis Başkanıdır, demek ki siz ayrı bir başkan bekliyorsunuz dendiğini” açıklayıp, Cumhurbaşkanının seçilmesini istediğini ister. Meclis 20.30’da Cumhuriyet kararı alır ve 15 dakika sonra Cumhurbaşkanı seçimini de tamamlar, Cumhurbaşkanı oy birliği ile ve fakat 158 oyla seçilir.

… Ali Fuat Cebesoy Paşa daha sonra; “Biz diktatörlüğü getirmeyecek ilkelere dayanan bir Cumhuriyet istemiştik.” der. Karabekir Paşa, “Cumhuriyet yanlısıyım fakat kişisel saltanata karşıyım.” der.”

Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi IV – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf. 1328 ile 1330 arası) kitabından birebir alınmıştır.