Ahmet Emin Yalman: “Yakın Tarihte Gördüklerim, Geçirdiklerim” adlı eserinde anlatıyor; “1923 başları, Lozan’a ara verilmiş, seçime gidiliyor, muhalefet Meclis’ten çıkartılacak, keyifsiz bir hava ülkeye hâkim, tam da bu sırada Amiral Colby M. Chester adında bir Amerikalı ortaya çıktı, kötümser bulutların dağılmasını sağladı. … daha 1908 yılında ortaya atılan projeye göre, Amerikalılar, Merkezi ve Doğu Anadolu’da 4300 km’lik demiryolu hattı yapacaklardı, memleketi baştan başa imar edeceklerdi. Ankara civarında yepyeni ve modern bir kent kuracaklardı. Bir zamanlar yapıldığı gibi devletten kilometre garantisi filan diye bir şey de istemiyorlardı. Hattın iki tarafında yirmişer kilometrelik sahalarda bulunan maden imtiyazını yeterli buluyorlardı. “Bu projeyi Kurtuluş Savaşının Büyük Millet Meclisi kabul etti. … 29.Ağustos 1923’de Chester gurubu elindeki imtiyazı üç yüz bin dolar ücretle .. bir Kanada gurubuna satmıştır. … 17 Aralık 1923’de Nafıa Vekili (Bayındırlık Bakanı) Muhtar Bey , Chester imtiyazının iptal edildiğini..”
Alıntı: Türkiye Üzerine Tezler II – Yalçın Küçük (Tekin Yayınevi 1995 – Sf. 162) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın