Bilgi Bakkalı

İsmet, ilk Bahriye Nazırlığını (deniz bakanlığını) Gazi Paşa’nın tavsiyesi üzerine Topçu İhsan Bey’e vermek zorunda kalmıştı. 4 Aralık 1927 Cumartesi günü Malatya Mebusu İsmet Paşa, sabık Bahriye Vekili Topçu İhsan Paşa’nın Yüce Divan’a sevki hakkındaki önergeyi veriyor; “Temmuz 1926’da Bahriye Vekili İhsan Bey zamanında Yavuz zırhlısının bir senede tamir edilmesi ve iki senede parasının ödenmesi lâzımdı, … Üç milyon lira gerektiği tahmin edilmişti.   Yavuz’un, tamir süresinde beş milyon İngiliz lirasına sigorta ettirilmesi gerekiyordu.”

(Sonra Hükûmetinde kabul ettiği bir oran ile 1.300.000 İngiliz lirasına sigorta ettiriliyor:)

“Sözleşme Fransız şirketi ile imza edildi.  Bir yılda onarım, iki yılda ödeme, tamir süresince de sigorta edilecekti.   Yavuz, geçen şubatta havuza girerken kazaya uğradı.     Bu sırada Bahriye Bakanlığı, şirketin Yavuz’u teslim almaktan kaçındığını ve havuz kazasından dolayı sigorta ücretlerinin yükseldiğini, kısacası sözleşmede sigorta maddesinin değiştirilmesini istediğini haber verdi.    Sözleşme değişikliğinin, daha tamir başlamadan önce, doğru bir hareket olmayacağını söyledim.  Bakan Bey protesto gönderdi.”

(İsmet Paşa, Gazi de bu bakanlıktaki işler hakkında beni uyardı diyor. Ve devam ediyor:)  

“Bir gün, biraderim bana, şirket tarafından kendisine avukatlık teklif edildiğini söyledi. Ben de Bahriye Vekiline durumu anlattım.  Bahriye Vekili, şirket yetkililerinin, Cumhurbaşkanı Hazretleri ile görüşme yapmak istediğini söyledi, mümkün olduğu cevabını verdim.    Bir gün Bahriye Vekili evime geldi, şirketin sigorta süresini dört aya indirmeye talip olduğunu beyan etti. .. Serbestçe düşünüp karar vereceğimi söyledim. … Vekil Bey bana, “-Bu meseleden para aldığımı söylüyorlar, haysiyetim kırılıyor! ” dedi.   Bahriye Vekâletinden 17 Ekim 1927 günü şirketin değişiklik talebi Başbakanlığa bildirildi. .. Bakanlar Kurulu sigorta süresinin dört aya indirilmesini kabul etti, uzman görevlendirme talebini reddetti.  30 Ekim 1927 akşamı Bahriye Vekili Beyle evimde buluşarak, sene başında Hükûmetin istifası üzerine .. hükûmet kurma işini tekrar bana verirlerse, Bahriye Vekâleti ile Milli Savunma Vekâletini birleştireceğimden, kendisinin zorunlu olarak hükûmet dışında kalacağı bilgisini verdim.  Yeni hükûmet ilk toplantısını ancak 13.11.1926 da yaptı. Gündemde Yavuz’un tamiri sorunu vardı.”

(Topçu İhsan, yeni Hükûmeti umursamadan, Şirket ile 30 Kasım 1927’de antlaşmayı yapıp notere tasdik ettirmiş. Aynı gün Bahriye Vekâleti Hukuk Müşaviri emekli olmuş:) 

“Ödeme işinde şirketin bile istemediği ve şirket lehine değişiklikler sözleşmede yapılmış.   Sabık Bahriye Vekili İhsan Bey’in, Yavuz’un onarımı sözleşmesinde 24 ila 31 Ekime kadar süren işlemleri, güveni ihlal edecek (sarsacak, zarar verecek) bir tarzda ve bakanlar Kurulu kararları aksine ve yetkisi haricinde hareket etmekten ve devletin yararlarına kayıtsızlık göstermekten Divanı Ali’ye (yüce divana) sevkini teklif ediyorum.” 

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar (Serbest Fırka Nasıl Kuruldu, Nasıl Kapatıldı?) IV – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Serisi 1955 – Sf. 6 ile 13 arası) kitabından birebir alınmıştır.