Bilgi Bakkalı

(Cafer Tayyar Paşa anlatıyor;)

“1916 Eylülünde ben Diyarbakır’da 2. Kolordu Kumandanı bulunuyordum, Mustafa Kemal Paşa da 2. Ordu Kumandanlığına Vekâleten gelmişti.

(Cafer Tayyar Paşa Mustafa Kemal’e kendisinden önceki komutanın eksikliklerini söylüyor:)

“-İzzet Paşa’nın kararsızlığı vardı. Fakat bu kararsızlıkta Erkânı Harbi (Kurmay Subayı) İsmet Bey’in de etkisi olmuştur, deyişim üzerine, Mustafa Kemal Paşa aynen; “-Haydi Allah aşkına, sen de ne diyorsun? İsmet’in ne etkisi olabilir?  Ona dikte edersin, aldığı emri yapar. Başka bir kabiliyet gösteremez.”  

“Mareşal Fevzi Çakmak merhum emekliye ayrılıp İstanbul’a geldiği zaman Erenköy’deki köşkünde ziyaretine gitmiştim. Mareşal dedi ki; “Dumlupınar taarruzuna karar verdiğimiz zaman Mustafa Kemal Paşa ile cepheye gittik. Mustafa Kemal Paşa Yunan Ordusuna saldırı konusunda İsmet Paşa’nın görüşünü sordu. O da Ordumuzun henüz saldırı yeteneğinde olmadığını ileri sürerek, yapılacak saldırının başarılı olamayacağını ifade etti. Şaşırmıştık. Mustafa Kemal Paşa hayretle bana baktı. Ben de

“-Paşa’m dedim biz buraya gelmeden önce Ankara’da uzun boylu görüşmeler sonunda saldırının yüzde yetmiş başarılı olacağına kanaat getirmiş ve bu kanaatimizi birçok yakınlarımıza da telkin etmiştik. Şimdi Gurup Kumandanının bu görüşü karşısında bana bu görevden çekilmek düşüyor. Derhal istifa ediyorum.”

Mustafa Kemal Paşa başını önüne eğdi, düşünmeye başladı. Biraz sonra da İsmet Paşa’ya hitaben; “-Ben de istifa ediyorum!” dedi.  İsmet Paşa hemen ayağa kalktı, hiç unutamam. Son derece mutavaatkâr (itaatkâr, bağlı) bir tavırla; “-Ne emrederseniz öyle olsun!” dedi.  O gün gördüm ki, Mustafa Kemal Paşa öteden beri tanıdığı İsmet Paşa’ya emir vermesini biliyor. Mustafa Kemal Paşa bu karakterinden dolayı İsmet’i yanından ayırmamıştı.”

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar (Atatürk – İnönü, İnönü – Mareşal Dargınlığı) VI – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Sayısı 1955 – Sf. 10, 11) kitabından birebir alınmıştır.