Bilgi Bakkalı

                   “Şark Cephesi Kumandanı Kâzım Karabekir Paşa Hazretlerine; ⁽¹⁾

        Trabzon vaziyetini, Hükûmeti mülkiye (siyasi hükümet) vaziyet (durum) ve vesaiti (araçları) ile takip ettirmek daha münasiptir (uygundur).

                                TBMM Reisi Başkumandan Mustafa Kemal”

Sami Bey’den Yahya hakkında bilgi geldi; 

         “Şark Cephesi Kumandanlığına 26.11.1337 Trabzon  

Kâhya’nın, malum olan siyasi cereyandan başka suiistimalâtı (kötülükleri), Trabzon’da bir de iskele Hükûmeti vardır dedirtecek bir mertebeye çıkmıştı. Kâhya, Santa eşkıyası ile temasta, Dumra eşkıyasına hami (arkalayan, taşıyan, himaye eden), iskeleye istediği rüsumu (gümrük vergisi), vaz’a (uygulamaya) kadir idi.                                                

                                                                13. Fırka Kumandanı Sami” 

Alıntı: İstiklâl Harbimizde Enver Paşa ve İttihat – Terakki Erkânı, Kâzım Karabekir (Tekin Yayınevi, 1. Baskı 1990 – Sf. 245) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU ⁽¹⁾ (1996): Trabzon Müdafai Hukuk Cemiyeti Reisi Ahmet Bey, Karabekir Paşa’ya Yahya’yı fazla sıkıştırıyorsunuz, haksız muamele ediyorsunuz, diyor. Kemal Paşa da Karabekir’i uyarıyor, Trabzon Mülki idaresine burnunu sokma diyor.  

BAKKAL’IN NOTU (2015): Kahya Yahya Trabzonludur. Trabzon kayıkçılar kethüdası yani kâhyasıdır. Denizle olan bağı nedeniyle hem Yahya Kaptan hem de Yahya Kâhya olarak bilinmektedir, bunun içindir ki Yahya Kaptan ile karıştırılmaktadır. İttihat ve Terakki yanlısı olan Yahya Kâhya ise Enver Paşa taraftarlığıyla bilinirdi. İttihat ve Terakki yönetimine karşı olmasıyla tanınan ve Komünist Parti taraftarı Mustafa Suphi’nin ölümünden de sorumlu olduğu söylenmektedir. Yahya Kâhya Çetesi Trabzon’da konuşlanmış ve yaklaşık 3.000 silahlı milisten oluşmaktadır. Enver Paşa’nın Anadolu’ya geçme girişimlerinde baş aktör Yahya Kâhya ve çetesidir. Yahya Kâhya düzenli orduya katılmak istememiştir. Yahya Kâhya Mustafa Suphi hadisesi nedeniyle Karabekir’in emriyle 1921’de tutuklanıp, Sivas’ta yargılanır ve beraat eder. Daha sonra Yahya Kâhya ‘Sanki ben bu işi tek başıma mı yaptım, çok üstüme varırlarsa her şeyi açıklarım’ demeye başlar… Yahya Kâhya bir yıl kadar sonra 3 Temmuz 1922’de faili meçhul bir cinayete kurban gider. Cinayeti Topal Osman’ın işlediği şayiası yayılır. Zira olay yerinde iki sabıkalı adamı görüldüğünden bu iş Osman Ağa’ya nispet edilmiştir. Laz Topal Osman ile Karadeniz’de Rumlara karşı çok katliamlar yapmış biridir.