Bilgi Bakkalı

Abdülhamit’i, otokratik yetkisini, seçilmiş bir parlamentoya devretmeye zorladı.”

“Yüzyıllarca süren doğulu despotizmin yerini bir anda demokrasi almıştı.”

1908 Temmuzunda Wilhelm’in Osmanlı İmparatorluğunu ele geçirme planlarına göründüğü kadarıyla nihai bir darbe indi.  Kendilerine Jöntürkler adını veren, demokratik görünüşlü bir gurup ihtilalci, ordudan da destek görerek Abdülhamit’i, otokratik yetkisini, seçilmiş bir parlamentoya devretmeye zorladı. Türkler, Araplar ve Ermeniler kucaklaştı. Yüzyıllarca süren doğulu despotizmin yerini bir anda demokrasi almıştı.1909 Ekiminde, Bosna – Hersek eyaletlerini dostu olan Avusturya – Macaristan İmparatorluğunun ilhak etmesine sessiz kalınca Wilhelm, İstanbul’da daha da gözden düştü.  İstanbul’daki diğer Avrupalı sefirler Almanya’nın artık tükendiğini ve yerini Türkiye’nin daha eski dönemden dostu olan İngiltere’nin alacağını görüşüyorlardı. Jöntürklerin çoğu da yeni parlamenter demokrasi ideali olarak İngiltere’yi örnek alıyorlardı.   Ancak İngilizler Almanların yerini alıp .. deneyimsiz yöneticilerin hamisi olmak fırsatını kullanamadılar. Jöntürkleri kuşkuyla karşılıyorlar, onları Yahudi entelektüellerin ve diğer yabancıların emri altındaki ilkesiz demagoglar olarak görüyorlardı.  Almanlar ise öyle davranmadılar Jöntürkleri gerçek idealistler ve iktidar düşkünü acımasız bir klik arasında bölünmüş olduklarını bildiklerinden , … ikinci gurubu desteklediler.   Alman sefirine yakın oldukları bilinen üç kişinin  (Enver, Talat ve Cemal) liderliğindeki silahlı bir gurup 23 Ocak 1913’te ihtilal yaptı.

Alıntı: İstanbul’un Doğusunda Bitmeyen Oyun – Peter Hopkirk (Yeniyüzyıl Yayını – Sf. 59) kitabından birebir alınmıştır.