Halil Paşa’nın bana anlattığına göre; 4 Ağustos 1914 tarihinde, Osmanlı İmparatorluğu Büyük Seferberlik ilan edince o tarihte Meclisi Mebusan Reisi Menteşe Mebusu Halil Bey’in başkanlığında İstanbul Merkez Komutanı Binbaşı Halil’in (Halil Paşa) bulunduğu bir kurul, Hükûmet adına Ermeni Patrikliğine giderek şunu söylemişlerdir; “Osmanlı İmparatorluğu bir Cihan Savaşına girmek üzeredir. Bu devletimiz için olmak ya da olmamak sorunudur. Bunun içindir ki İmparatorluk her tedbire başvuracaktır. Ermenilerin yüzyıldan beri bir hükûmet kurmak için çalıştıkları ve bu yolda Rus ve İngilizlerce desteklendiklerini biliyoruz.
Bu durum karşısında teklifimiz;
1- Biz savaşta ya galip geleceğiz veya yenileceğiz. Eğer bu dönemde galip gelirsek, merkezi Erivan olmak üzere Türk, İran, Rus topraklarında, bir Ermenistan kurulmasını kabul ederiz. Yok yenilirsek zaten galip devletler bunu yapacaklardır.
2- Ermeniler düşmanlarımıza yardım ederlerse o vakit Türkiye’deki bütün Ermenileri mahvederiz. Galip gelir ve Kafkasya’ya geçersek orada aynı davranışı devam ettiririz. Yenilirsek dahi Ermeniler için kazanç yoktur.”
Patrik uslu duracaklarına dair söz veriyor.
Alıntı: Yüzbaşı Selahattin’in Romanı I – İlhan Selçuk (Remzi Kitabevi 1979 Baskısı – Sf. 155) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın