Bilgi Bakkalı

(Hoca. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı’nın 1924 – 1938 Türkiye Cumhuriyetinde Ayaklanmalar simli kitaptan alıntı yapmış)

Mustafa Kemal 26 Şubat 1925 te Malatya Valisi aracılığı ile İzolu’da bulunan 17. Tugay Komutanı Albay Osman’a bir telgraf gönderiyor;

“….Asiler, ciddi muharebe ve çarpışma sonucunda değil, mensuplarının ve müritlerinin çağrısına uymak suretiyle ve bunların kendilerine katılması ile Elazığ’a kadar gelebilmişlerdir. Silahlı kuvvetlerimiz arasında, sizin yerli dediğiniz ülküsüz erlerin bulunuşu sizi şimdi bulunduğunuz yer ve duruma gelmeye zorlamıştır.” ⁽¹⁾

Aynı kaynaktan; “Kürt Teali Cemiyeti, Damat Ferit Kabinesinin “Büyük Ermenistan” projesine şiddetle muhalefet ederken İtilaf ve Hürriyet Partisiyle özerk bir Kürdistan kurulması konusunda, sözleşme yapmaktan geri durmuyordu. Bu Cemiyet Cumhuriyetin ilanından az önce kapatılmıştı. Fakat buna karşılık 1923’te Cumhuriyetin ilanı senesinde Seyit Abdülkadir, Hasenanlı Halit, Hacı Musa, eski milletvekillerinden Yusuf Ziya ve ailelerinden müteşekkil olmak üzere gizli bir komite teşkil edildi. Bu komitenin gayesi Kürdistan’ın bağımsızlığını sağlamaktır. Komiteye Yusuf Ziya’nın aracılığıyla Hınıs’ta oturan Şeyh Sait ve ailesi alınmıştı.” ⁽²⁾

Aynı kaynaktan; “Üçüncü Ordu Müfettişliğinin ayaklanmanın niteliği hakkındaki düşüncesine göre, olay, padişahlık, hilafet, şeriat ve Abdülhamit Oğullarından birisinin saltanatını temin gibi irticakâr bir propaganda maskesi altında tamamen Kürtçülük’tü.” 

Aynı Kaynaktan, Elazığ’ın 24 Şubatta işgali; “Bir yandan Elazığ’ı işgal eden asilere karşı askeri tedbirler alınırken diğer yandan asilerin yağmaladığı ve çapulculuklarına karşı cephe alan halk silaha sarılmış ve giriştiği savaşın sonunda 26 Şubatta asileri şehri boşaltmaya mecbur etmişlerdir.” ⁽³⁾

Alıntı: Kürtler Üzerine Tezler – Yalçın Küçük (Dönem Yayınları, 1. Baskı Ağustos 1990- Sf. 288 ile 295 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1996): Bu yazıda Mustafa Kemal Paşa, Şeyh Sait İsyanının şeriatçı bir ayaklanma olduğunu ve Kürt halkına güvenmediğini belirtiyor.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽²⁾ (1996): Musul hakkındaki resmi tarih tezi; Musul’da Kürt çok ve Kürtler Türklerin yönetimini isterler şeklinde. O zaman Mustafa Kemal ve arkadaşları Kürtlere daha çok güveniyorlar. Şeyh Sait Ayaklanması onlar için bir sürpriz oluyor. Yusuf Ziya gibi Kürt Milletvekillerinin 1923 seçimlerinde Meclise alınmaması Mustafa Kemal’in bu konuda yaptığı önemli bir hatadır.

BAKKAL’IN NOTU (3) (1996): İsyancılar kuşatılıyor ve 8 Mart 1925’te yeniliyor ve kaçmaya başlıyorlar.