27 Aralık (Kanunuevvel) 1920 tarihinde 123. İçtima 1. Celse Gizlidir. İkinci Reis Vekili Vehbi Efendi.
Çete Teşkil Etmek İsteyen Bazı Mebuslar Hakkında Dâhiliye Vekâleti Tezkeresi.
Hasan Basri Bey (Karesi) “Mevzuu müzakere (görüşme konusu) olan mesele şu tezkerede yazılan meseleden ibaret idi. Fakat bilâhare (sonradan) dallandı, büyüdü, başka bir cereyana doğru gitmeye başladı. Bir kere Kuvayı Milliye ile çeteciliği aynı şey zannetmek bendenizce hatadır. Kuvayı Milliye eğer Kuvayı Milliye ise çete değildir. Eğer arkadaşlarımızdan biri sırf hükümete, orduya muavenet (yardım, muavinlik) etmek endişesi ile böyle bir vesika (belge) vermiş ve Kuvayı Milliye teşkilâtı yapmış ise herhalde memlekete ihanet etmiş addedilemez ve bir mebus olmak haysiyetiyle (kişiliği ile) ihanetten azadedir (ihanetten uzaktır). … sizi bütün namusumla temin ederim ki dairei intihabiyemdeki (seçim bölgemdeki) Kuvayı Milliye hiçbir çapulculuk yapmamıştır. Gayet namuskârane çalışmıştır. Bu Kuvayı Milliye’nin bakayası (artıkları, artanları, geriye kalanları) bugün de yine namuskârane olarak cephede harp ile meşguldür. Kuvayı Milliyeyi çetecilikle tevhit etmek (birleştirmek) hatayı azimdir (büyük hatadır). (Çok doğru sesleri)
2. Celse Gizlidir. Çerkez Ethem’in Meclis’e Telgrafı;
Ankara’da Millet Meclisi Riyasetine
Kütahya, 29 Kânunuevvel (Aralık) 1336 (1920)
Bu israfat ve ihtirasat (israflar ve hırslar) ile dolu şerait tahtında (şartlar altında) milletin ve memleketin harbe tahammülü kalmamıştır. İstanbul’dan gelen ve tevkif edildikleri (tutuklandıkları) şayi olan (duyulmuş olan, işitilmiş olan) sulha tavassut (barışa aracılık eden) heyetinin muvafık (onaylanmış) ve müsait (uygun) şerait tahtında (koşullar altında) geldikleri, beynennâs şayi olduğuna (insanlar arasında duyulduğuna) göre, heyeti müşarüileyhanın (işaret edilen heyetin) serbest bırakılarak müzakerat-ı sulhiyenin (barış görüşmelerinin) teşriini (yasalaşmasını) menafi-i memleket namına (memleket menfaati adına) ihbarı keyfiyet eylerim (haber ederim). Ankara’da içtima eden (toplanan) Meclisin ne şekilde içtima ettiğini tabii hepimiz biliyoruz.
İlk icraatları da bu fakir milletin sırtından kendilerine senede üç bin küsur lira tahsisat (ödenek) yapmaları olmuştur ki senede içlerinde yüz lirayı bir arada gören pek azdır. Şimdi bol bol dalkavuklukla me’lufturlar (alışkın oldukları şeyi yapmaktadırlar). Gelen Heyeti Âliye’nin (yüce heyetin) hemen İstanbul’a iadesi ehemmiyetle maruzdur (önemle istiyorum).
Kuvayı Seyyare ve Kütahya Havalisi Umum Kumandanı Çerkez Ethem
Asker Kardeşler:
Ethem kuvvetlerini imha ettik diyerek Ankara Meclisi’nde Mustafa Kemal alkışlanırken, kendi iflasını hazırlayan Millet Meclisi’ne bu telgrafı keşide (gönderdiğim) ettiğim vakit meclislere lâyık bir temkin ve teenni (ilerisi düşünülerek davranmak) ile karar alınsa idi ne ben ve ne de bu son fırsat gaip olmaz ve sizler de iyi kötü bir huzuru kalple memleketlerinizde işinizin çoluk çocuğunuzun başında bulunur idiniz.
Talihsiz kardeşler. Çerkez Ethem
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 07 (25.12.1920 / 30.01.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 123, Celse: 1,2 Gizli Celse – Sf. 50 ile 52 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın