Bilgi Bakkalı

 16 Eylül 1338 (1922) tarihinde İçtima: 103. Celse:1, Reisisâni Vekili Musa Kâzım Efendi.

Bursa Mebusları Muhittin Baha, Şeyh Servet ve Emin Beylerin Telgrafına Göre Yunan Bursa’ya Zarar Vermeye Fırsat Bulamamış. Sf. 54

2. Celse: Reisisani Musa Kâzım Efendi.

Matbuat (Basın) Ve İstihbarat-ı Müdüriyet-i Umumiye (İstihbarat Genel Müdürlüğü) Bütçesi.

…..Hüseyin Avni Bey; “-…Efendiler! Gazeteler memur vaziyetine düşmemelidir…    Muharrire (yazara) para verirseniz muharrir ne olursa olsun her halde bir tesir altına kalır ve bu da memleketteki istiklâl-i efkârı (fikir hürriyetini) darbeler. … Hakimiyet-i Milliye Gazetesi 17 bin lira alıyor.. 17 bini bir gazeteye verilecek geriye kalan 13 bini de 100 veya 50 gazeteye verilecek. ..  Bugün kanunlarımızı neşrettirecek (yayımlatacak) bir gazeteye mâlik (sahip) değiliz. .. Millete ilân ediyorum ki yazdıkları hep şahsidir, şahsına aittir. .. başka para alan yok. Yalnız Hakimiyet-i Milliye alıyor .. bunlara on para vermem.” Sf.78  

Selahattin Bey; “-Artık matbuata (basına) yardımı kaldırabiliriz. … Kanun-u Esasi’nin 1876 Anayasası’nın) en asıl nukatından (noktasından) biri de hürriyet-i matbuattır. (basın hürriyetidir) Matbuata bir kayıt koymamak, memlekette serbesti-i efkâr (fikir hürriyeti) için ve milletin terakki ve tealisi (gelişme ve ilerlemesi) için serbest neşriyat (özgür yayın) asıldır. Efendiler efkâr-ı umumiyeyi (kamuoyunu) milletin sinesinde sun’i surette (yapay olarak) yetiştirmek hatadır.”

Vehbi Efendi (Konya); “-Ağaoğlu Ahmet Bey’e soruyorum, dışarıdan gelen hurufattan (Matbaa da baskı için kullanılan harflerden) bin tanesi muhtelif matbuata (çeşitli basın kuruluşlarına) dağıtıldı, onlar da dışarıya sattılar, doğru mu?”

Ağaoğlu Ahmet Bey (Matbuat Ve İstihbarat Müdür-ü Umumisi); “-Matbaa 7-8 bin liraya Mehmet Şükrü Bey’den alınmıştır. Sebilürreşat’ı matbaada basıyorlar. Ayrıca da haftada 4-5 top kâğıt yardımında bulunuyorlar. Altı bin lira da para verilmiş.”  Sf. 85-86 

Hâkimiyet-İ Milliye Hakkında Görüşmeler Devam Ediyor; (Yolsuzluk iddiaları var)

Hasan Basri Bey; “-..Maliyenin elindeki on bin liralık bir matbaa, kira bedeli 40 lira da dâhil beş para ödemeksizin Hakimiyet-i Milliye Gazetesi’ne verilmiş ve askerler çalışmışlar. Maliye bu matbaadan ne beş para almış nede matbaaya vaziyet etmiştir (nede bu matbaayı idare etmiştir). .. mütehassısların (uzmanların) ifadesine göre yalnız .. ücreti ile tab ettiği evrak ve defâtir (ücret karşılığı bastığı belge ve defterler) ile idare olunabilir hatta bir de gazete çıkartılabilir. Hazır edevâta (aletlere), hazır hurufata (matbaa harflerine) konmuştur. Matbuat Müdüriyeti’nin (basın Müdürlüğü’nün) bütün memurini (memurlar) bu gazetede çalıştığı gibi .. son zamanlarda her ay dört yüz liraya kadar para da vermiştir. Ayrıca hükümet bu gazetenin satışı için her tarafa avamir-i resmiye (resmi emirler) vermiştir. .. buna nakit olarak ta muavenet edilmiş (yardım edilmiş) … Telgraftan istifade ediyor, resmi ilanlardan istifade ediyor. Ahmet Ağaoğlu fiilen bu gazetede çalışıyor. Bu zat Meclis’e bile hakaret etti.”

Şer’iye Vekâleti hakkında yazdıklarını hatırlatıyor. 92 İçtimada bu konu görüşülmüştü. Celse sona erdi. Sf. 92

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 23 (13.09.1922 / 16.10.1922)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 103, Celse: 1, – Sf. 78 ile 92 arası) kitabından birebir alınmıştır.