29 Ocak 1339 (1923) tarihinde İçtima: 183, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa
26 Teşrinisani 1338 De Yeni Gün Gazetesinde Çıkan, Yunus Nâdi İmzalı, Yeni Bir Cidâl (Kavga, Savaş) Devri Adlı Yazı Hakkında Verilen Takrir:
Hüseyin Avni Bey; “-.. Bir milletin matbuatının (basınının) hür olmaması o milletin reşit olmadığına delâlet eder (yetişkin olmadığını gösterir) ve tenkitten kaçan milletler daima ayıplarını setretmek (gizlemek) için çalışırlar. .. Bu gazetede deniyor ki; “Cidâl (kavga, savaş) devri geliyor, bizde bu günkü inkılâbımızı kavramayanlar için hakk-ı hayat (yaşamak hakkı) yoktur.” Beyefendiler; bu memlekette bu sözü söylemek için hiç kimsenin hakkı yok ve haddi değildir kanaatindeyim. .. İmhâ siyâseti tâkip etmek (yok etme siyaseti gütme) hakkını bize kim vermiştir? ..Meselâ yazıyor ki; “TBMM her şeyi yapmak hakkını, salahiyetini (yetkisini) hâiz midir (sahip midir)?” Evet, BMM her şeyi yapar. “Her şeyi yapabileceklerini zannetmesinler. Onlar müvekkel (milletten vekâleten) aldıkları işleri gördükçe, bir zaman için Büyük Millet Meclisidirler. Fakat salahiyetlerinin, kudretlerinin membaını (yetkilerinin ve güçlerinin kaynağını) unutarak, tahakküm (hükmetme) devresine geçmek istedikleri zaman büyük millet salahiyetini (yetkisini) bilir.” Bu ihtâra (uyarıya) neden ihtiyaç gördünüz Beyefendi? Yoksa milleti teşvik mi ediyorsunuz? Bu makalenin niçin yazıldığının sebebini de söyleyeceğim. .. Şurasına nazar-ı dikkatinizi celbedeyim (dikkatinizi çekeyim); “Türk Milleti kendi istiklâlini konuşmaya .. ilh hâlâ böyle iken bu millette padişah ve sultan isteyen bulunabileceğini… isteyenler vardır. Bazı emâre ve alâmetler (ipuçları ve belirtiler) eksik değildir. Biz biliriz ki onlar kendi kanları içinde boğulacaktır.” Beyefendi hangi mahkemenin kararıyla hükmediyorsunuz? .. Eğer benim kanaatim bu milletin Padişahla refah bulacağı kanaatinde olsaydı o mücadeleyi ben yapardım. Ben yine ona kaniim ki Yunus Nadi Bey’den daha evvel bu davanın âlemdârı (bayrak tutanı) olarak çıkmışımdır. Biz inkılâbı fikirle yapacağız ki pâyidar (sonsuza kadar kalıcı) olabilsin. .. kanla değil fikirle inkılap yapacağız. .. BMM isterse Padişahı da getirir.”
Celal Nuri Bey (Gelibolu); “-Katiyen getiremez.”
Hüseyin Avni Bey; “-İsterse getirir, kudretinin hâd (sonu) ve payanı (sınırı) yoktur.”
Ali Şükrü Bey; “-İsterlerse getiriler!” (gürültüler)
Hüseyin Avni Bey; “- ..Celal Nuri Bey mütarekeyi müteakip (ateşkesten sonra), gazetesiyle padişahın soğancı başısı olduğu vakit yazılmıştır bunlar yahu? Osmanlı saltanatı bâki (kalıcı) iken yazılmıştır. O vakit başka türlü yazılır mıydı?”
Mehmet Şükrü; “-Saltanat mevcut iken yazanlar şimdi yine yazarlar!”
Hüseyin Avni; “-Saltanata ilk evvel isyan eden benim arkadaşlar. Efendiler Harekât-ı Milliye başlamadan yedi ay evvel o saraya hücum ve isyan edenlerdenim. (Bravo sesleri) .. Eğer Yunus Nâdi Bey’in sözüyle bu memlekette bir bıçak kımıldayacak olursa, evvelâ beni vursun.”
Râsih Efendi (Antalya); “- .. BMM kürsüsünde Reisvekili bulunan Avni Bey BMM kürsüsünden padişahlık propagandasını yapıyordu.”
Hüseyin Avni Bey; ” Bendeniz bir köylünün oğluyum, ne padişah müdafaa ettim ne propaganda ettim. .. Her hakikati mugalâta (yanıltmaca) ile boğmak istiyorsanız sükût edelim… Ben tarihin seyyiatını padişaha ve onun etrafındaki yaldızlı üniformalı haşarata yüklemekteyim. (Bravo sesleri) ..bu Gazete harekâtıyla diyorum size, madde tayin ettim. Size hürmetsizlik yapmıştır.”
Hamdullah Suphi Bey; “- .. Hüseyin Avni Bey bir partinin başında görünen bir kimsedir.” (parti yok sesleri, gürültüler)
Ali Şükrü Bey; “-.. Hüseyin Avni Bey ..Riyasete intihâb edilmiş (seçilmiş) ve guruptan istifa etmiştir. Bu güne kadar Hüseyin Avni Bey’in guruba geldiğini de bilmiyorum, görmedim ve namusum hakkı için söylüyorum. … ..fikir zincirlenemez. Bu yazıyı hukukçular incelesin suç unsuru var mı diye?”
Ragıp Bey (Kütahya); “-O halde zatıâliniz de gidiyorsunuz mahkemeye.”
Ali Şükrü Bey; “-.mahkemeden değil, ölümden korksam buraya gelmezdim.”
Hüseyin Avni Bey; “-Bu mesele müddeiumumîye (savcıya) aittir…”
Mehmet Şükrü Bey; “-.. Bu mahkeme şekil itibariyle iki cürümü inha edebilir (atayabilir). BMM şahsiyet-i mâneviyesine (manevi kişiliğine) tecavüz etmek. İki; şekilden ibaret olan BMM şekline masur kalacaktır ibaresi.” Sf.53
Bu Takrir Reddedildi; (Yani Yeni gün Gazetesinin yazdıklarının soruşturmaya gerek olmadığına karar verdiler.) Sf. 55
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 27 (27.01.1923 / 28.02.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 183, Celse: 1, – Sf. 55 ile arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın