1906 yılında, tam bir halk hareketiyle, ilk meşrutiyetlerinin ilânını sağlıyorlar. Tahran sokaklarında halk, “Yaşasın İran Milleti” diye bağırıyor; bazı kaynaklar İranlıların ilk kez sokaklarda böyle bağırdıklarını kaydediyorlar. Bunun Türkiye yenilikçilerini umutlandırmış olması ihtimal dâhilindedir; Türkiye’de Meşrutiyet iki yıl sonra geliyor…. Sf. 186
Rıza da bir şapka devrimi yapıyor, kadın haklarını tanıyor ve tekkeleri kapatıyor; ayrıca Fransa’dan medenî kanun ve İtalya’dan ceza yasası ithal etmekten de geri kalmıyor. Rıza da, 1930 yılında, İran Parlamentosu’nu “Ekonomi parlamentosu” olarak adlandırıyor; kapitülasyonları kaldırarak ekonomide devlet müdahalesini ve sanayileşmeyi ön plana çıkarıyor. Sf.186
Bunlarla, İran’ın, tarihsel “Fars” adını bırakarak, “Aryen” anlamındaki “İran” sözcüğüne geçmesi…
Alıntı: Sırlar – Yalçın Küçük, (YGS Yayınları 2. Baskı Mayıs 2002, Sf. 186) kitabından birebir alınmıştır.
Yorum bırakın