Bilgi Bakkalı

Enver Paşa; stratejik noktalarda kümelenmiş gayri Türk nüfusun (Rum ve Ermeni azınlıkların) tehcirini planlıyordu.

Enver Paşa tabii bunu açıkça söylemekten çekiniyordu. Talat Paşa’nın sözleri üzerine, Kuşçubaşı Eşrefin bölgeye gidip araştırma yapmasını istedi.

Kuşçubaşı Eşref, kimliğini gizleyip, Bursa Gemlik’ten başlayarak, Ayvalık, Edremit, İzmir, Urla, Aydın, Akhisar, Manisa ve Uşak’a kadar tüm bölgeyi gezdi. Bir de rapor hazırladı. Ayvalık Körfezi mıntıkasında 120.000, Çanakkale mıntıkasında 90.000, İzmir’de 190.000, güneybatısında ve Urla Yarımadası’nda 130.000, Aydın ve çevresinde 80 000, Akhisar, Manisa, Alaşehir ve Uşak’ta 150.000 Rum vardı. Bunların arasında Yunanistan’dan kaçak gelen, sahte kimlikle kalan papazlar, casuslar ve muallimler bulunuyordu. Bölge ticaretini ellerinde tutuyorlardı. Örneğin, demiryollarında Türk ve Müslüman aramak boşunaydı. Bölgede bir tek Türk ve Müslüman bakkal yoktu.

Sonuçta “tehcir meselesi” Enver Paşa, Talat Paşa, Midhat Şükrü ve İsmail Canbulad’ın bulunduğu bir toplantıda konuşuldu. Sayı abartılı bulundu.

Alıntı; Efendi (Beyaz Türklerin Büyük Sırrı) – Soner Yalçın, (Doğan Kitap, 88. Baskı 2014 – Sf. 208, 209) kitabından birebir alınmıştır.