Bilgi Bakkalı

(Abraham Galante; Resimli Gazete;)

“Selanik Dönmeleri cahildir, fakat çok amelidirler.  Dünyevi ve hayati işlerde hiç taassupları yoktur.   Çocuk terbiyesi de, kendilerine göredir.  Çocukları gayet hür bırakırlar.  ..yavrulara tahakküm etmezler.  İngilizlerin ‘Self Help’ (Kendi kendini idare) sistemini tatbik ederler.  Bunlardan dolayı Dönme çocukları zeki, atılgan, müteşebbis ve yırtıktırlar.  … 

Vakit Gazetesi, Atina’da buna benzer bir müracaatın olduğuna haber veriyor ve şöyle diyor: “Yunan Meclis’i Mebusan’ı âzâsından Mustafa Efendi’dir ve Konatas’la vaki olan bir mülakat ile başlamıştır.  İstanbul’da Faik Bey isminde bir zatın kayınpederi olduğu söylenen bu Mustafa Efendi, Konatas’la vaki olan mülakatını mübadele ahkâmının Türk ve Rumlara münhasır kalmasını istiyor.” Sf. 401

“…  ..kendilerinin ne Türk ve ne de Müslüman olduğunu iddia ederek, mübadelelerden hariç bırakılmaları lazım geleceğini iddia ediyordu.  İsimlerimiz Müslüman ismidir ve fakat ruhumuz tamamen Musevi’dir.  …  Konatas, Mustafa Efendi’nin bu müracaatını evvel emirde aradaki dostluğa binaen hüsn-ü telakki etmiş ve meseleyi Meclis-i Vükelâda mevz-u bahis ettirmeyi vaad ettiği gibi vadini de yerine getirmemiştir; fakat Yunan nazırları, bunların Yunanlık için mübadeleye tâbi’ hakiki Türk unsurlardan bin kat ziyade muzır (!) olduklarını beyan ve kendilerinin muhakkak mübadeleye tabi’ tutulmalarında ısrar etmişlerdir.  …  Bu Dönmeler, geleneksel Yahudiliğe dönmeyi denememiştir.  Kendilerinden bilgi istenen Selanik şehri hahamları, onların bazı âdet ve an’anelerini Yahudiliğe aykırı bulmuşlardır.  Hahamlar, üstü kapalı olarak Dönmeler’in “Mum söndürme âyini”ne, o âyinde “kadın değiştirildiği”ne, bu kadın değiştirme yoluyla olan birleşmeden doğan çocukların gayr-ı meşru olduğundan şüphelendiklerine…” Sf. 402

Alıntı; Dönmeler (Sabatayistler) Tarihi – Abdurrahman Küçük, (Aziz Andaç Yayınları,  7. Basım Temmuz 2005 – Sf. 401, 402) kitabından birebir alınmıştır.