14 Şubat 1925’te Amed (Diyarbakır)’den Pîran (Dicle) istikametinde hareket eden ve Binbaşı İbrahim komutasında bulunan müfreze, 16 Şubat’ta Şeritan köyünde bulunduğu sırada, Pîran yönünden gelen 500 kadar mücahidin öğlen 11’de Şeritan’a yaptığı kuşatıcı taarruz, müfrezenin karşı taarruzu ile durdurulabildi. Saat 19.30’a kadar devam eden çarpışmada, müfreze daha fazla ilerleyemeyerek Silvan’ın Klîse (Akyol) köyünde kalmış ve 18 Şubat’ta Eğil’e gelen 1. Süvari Tümeni ile birleşmişti. 16 Şubat’taki çarpışmada, mücahitlere komuta eden Pîran okul öğretmeni Fahrî şehîd edilmiş, müfrezeden de Teğmen Fevzî ve bir er yaralanmıştı.
Amed’den Lice istikametine gönderilen 21. Süvari Alay Komutanı Yarbay Hüsnü emrindeki müfreze ise, Fis (Ziyaret) boğazından geçerken mücâhîdlerin baskınına uğrayarak, Kulp’un Kamıkan (Akbulak) köyüne çekildi. Alayın Fis boğazında uğradığı hezimeti telâfi için Ordu Müfettişliği Süvari Uzmanı Yarbay Hüseyin, emrinde piyade ve süvariden oluşan bir müfrezeyle 19 Şubat’ta Lice’ye çekilmiş, Kamıkan (Akbulak)’a çekilen müfreze de bunun emrine verilmişti. Yarbay Hüseyin’in, komutayı üzerine almasından sonra 19 Şubat’ı 20 Şubat’a bağlayan geceyi Karasî (Karasi) köyünde geçiren müfreze, 20 Şubat sabahı Hazro’nun Kırmataş köyünden, Karaz (Kocaköy)’ın Lîcok (Çavundur) köyüne doğru hareket etti. Bismil’in Behremki (Tepe) nâhiyesinin Tepecik köyü ve Amed (Diyarbakır) merkeze bağlı Muhâmmedyan (Arkbaşı) köyleri hizâsına geldiği sırada, bu ve civâr köylerdeki mücâhîdler, silâha sarıldılar ve müfrezeyi yoğun bir ateşe tuttular. Ayrıca bir kısım kuvvetleri ile müfrezenin sağından ve solundan Fiz (Ziyaret) köyü yönünde ilerlemeye başladılar. Durumu tehlikede gören müfreze komutanı Yarbay Hüseyin, çekilme emri verdi ve o sırada kendisi de kurşunlara hedef olarak öldü.
Mustafa Kemal, İsmet İnönü’yü hemen Ankara’ya çağırdı. Bunun üzerine İnönü, 21 Şubat Cumartesi günü Ankara’ya vardı. İstasyonda Mustafa Kemal tarafından karşılandı. Beraberce Çankaya’ya giderek durumu incelemeye oturdular. Bu sırada Bakanlar Kurulu da gerekli tedbirleri görüşüyordu. Görüşme sonrasında Bakanlar Kurulu, Mustafa Kemal başkanlığında toplandı. TBMM’ye şu bilgi verildi:
“21 Şubat 1925 Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na, Ergani vilâyetinin bir kısmında devletin silahlı kuvvetlerine karşı meydana gelen isyan, Diyarbekir, Elâziz, Darahini vilâyetlerine de geçmiş ve genişlemeye müsait görünmüş olduğundan Muş, Ergani, Dersim, Diyarbekir, Mardin, Urfa, Siverek, Siirt, Bitlis, Van, Hakkâri vilâyetleriyle Erzurum vilâyetinin Kiğı ve Hınıs kazalarında bir ay müddetle Örfî İdâre ilân edilmiştir ki, Anayasanın 86. maddesi gereğince keyfiyeti yüksek meclisin tasdikine arz olunur.”
Alıntı; Şeyh Sait İsyanı – İbrahim Sadiyâni, (İnternet, Ocak 2010 – Sf. 23) internet sayfasından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın