Nizamülmülk devletin, bürokrasinin çalışmalarını düzenlemiş, birbiri ile ilişkilerini yeniden tanzim etmiştir. Bunu yaparken de referansı ve kaynağı eski Sasani gelenekleri olmuştur. Sultan’ın sık emir vermesine karşıdır. Emirler ne kadar sık olursa o denli önemini kaybediyor der. Hele şifahi emirlere iyice karşıdır. Emirlerin yazılı verilmesini ister. Sözlü verilen emirlerin de hemen yazıya dökülmesini düzenler. Örneğin, Sultanın emirleri Divana hep aynı kişi tarafından getirilecektir. Gelen emir hemen yazıya geçirilecek ve Sultan bunu okuyarak tasdiklerse, emir fiiliyata geçecektir.
Nizamülmülk, Sultan’ın yetkilerini geniş bir şekilde kullanmıştır. Eyaletlere yöneticiler atamış, gerekli gördüklerine iktalar dağıtmıştır. Vassal hükümdarlar, durumlarını muhafaza edebilmek için Melik-Şah’ı ve Nizamülmülk’ü ayrı ayrı hesaba katmak zorunda kalmışlardır. Vassal hükümdarların bazıları Nizamülmülk’ün atının yanında yaya yürüyerek gitmeyi, bastığı yeri öpmeyi uygulayacak kadar işi ileri götürmüşlerdir.
Alıntı; Bizimkiler IX (Selçuklular) – Evin Esmen ve Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 170) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın