4 Eylül 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti (TDTC) başkanlığı tarafından gazete ve radyolarda yayınlanan bir beyannameyle, Eylül ayının son günlerinde bir dil kurultayı toplanacağı kamuoyuna duyuruldu.
Sofya’da yaşayan Agop Martaryan özel olarak davet edilmişti. Sf. 105
1934’te Mustafa Kemal Atatürk tarafından ‘Dilaçar’ soyadı verilen Martaryan, Türk Dil Kurumu’nda (TDK) 1936-1978 arasında görev yaptı. Sf. 105
Her yıl 26 Eylül’de ‘Dil Bayramı’ kutlanmasını kararlaştıran kurultayda alman bir diğer karar, Türk lehçelerinden kelimeler derlenmesi idi. Bu konu Bakanlar Kurulu kararıyla bir ‘devlet vazifesi’ kabul edildi, illerde valilerin, ilçelerde kaymakamların başkanlığı altında, Söz Derleme Heyetleri kuruldu. Belediye başkanları, askeri birliklerin komutanları, eğitim ve sağlık personeli ve bütün okulların müdür ve öğretmenleri bu heyetlerin doğal üyesi sayıldı. Ayrıca CHF’nin taşra birimleri ve Halkevleri de, çalışmalara aktif olarak katılacaktı.
Mustafa Kemal’in başkanlığında toplanan TDTC’nin olağanüstü toplantısında alınan karar gereğince, Şemseddin Sami’nin Kamus-ı Türki’sinden derlenen 1.382 Arapça-Farsça-sözcük, gazeteler ve radyo aracılığıyla halka duyuruldu ve bunlara Türkçe karşılıklar bulunması istendi. Sf.107
Alıntı; Öteki Tarih III (Kemalist Devrimler ve İsyanlar) – Ayşe Hür, (Profil Yayıncılık, 2. Baskı Ekim 2012 – Sf. 105 ile 107 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın