Rusçuk Yaranı olarak da bilinen, yakın tarihin bu yol açıcı aydın devrimcileri, en umutsuz bir zamanda, Alemdar Mustafa’yı, İstanbul’daki tutucu partinin üzerine yürümeye hazırladılar; ancak yenilikçi adımların önüne dikilen barajlar, dikkatlerin, ordu üzerine çevrilmesine yol açıyordu ve reformasyon için yeni ve reformatör bir ordu düşüncesi kendisini zorluyordu. Türk tarihinde Vaka-i Hayriye olarak da bilinen 15 Haziran 1826 tarihli ihtilâl ile yeniçeri kışlaları topa tutuluyordu, direnenler katlediliyordu, görgü tanıkları cesetlerden Boğaz’ın seçilemediğini haber veriyorlar, Tanzimat’ın kapısı böylece açılmış olmaktadır.
“Tanzimat” denilen, aslında iki fermanlı bir düzenlemeler dergisidir; Kasım 1839 tarihini taşıyana “Tanzimat Fermanı” ve Şubat 1856 tarihlisine de “Islahat Fermanı” denilmektedir. Her ikisi de Osmanlı yurttaşlarına burjuva hukuk garantileri getirmeyi amaçlıyordu; fakat esas hedefin, Osmanlı İmparatorluğu içinde yaşayan ve Müslüman olmayan tebaa ile Elen, Yahudi, Ermeni unsurlara koruma sağlamak olduğunu biliyoruz. Sf. 287
Alıntı; Tekelistan I (İsimlerin İbranileştirilmesi) – Yalçın Küçük, (Salyangoz Yayınları, 2. Basım Kasım 2006 – Sf. 28) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın