(Ivanov’un İstanbul’daki Rus Büyükelçisine Gönderdiği Rapordan Alıntı, (31 Mayıs 1879) Zeytun Ermeni Meselesine Dair;)
Bölgeye Çerkezlerin yerleştirilmesi konusu, İstanbul, Maraş ve Zeytun’da konuşuluyor. Bu önlem aslında en yararlı adım olarak görülüyor, ancak bunun için müsait zamanı bekliyorlardı. Kaymakam ile kadı’nın tutumları böyle bir ortamı yaratacak, savunmasız her ülkeyi boşaltmaya hazır olan Çerkezlerin gelişi ise dışarıdan müdahaleyi de beraberinde getirecektir. Sf. 35
Yukarıdaki bütün söylenenlerden de anlaşılacağı üzere Zeytun meselesinde üç taraf vardır: İstanbul Ermenileri, İngiltere ve Osmanlı Devleti. İstanbul Ermenileri ile İngiltere’nin çıkarları, söz konusu hareketlerin Türkiye’ye karşı olması ve Rus Kafkasya’sında siyasi istikrarsızlık yaratma isteği gibi konularda uyuşmaktadır. Bundan dolayıdır ki, Osmanlı’nın çıkarı, diğer iki tarafın çıkarlarının tam zıddıdır. Osmanlı, Zeytun meselesini kati surette kapatmak, bu meselenin Avrupa’nın müdahalesini gerektirecek seviyeye ulaşmasını ve ayrıca Asya topraklarında Osmanlı’nın yıkılışını hızlandıracak yeni siyasi bir özerk oluşumun ortaya çıkmasını engellemek istiyor. Sf. 37
Alıntı; Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov, Çeviren; İlyas Kemaloğlu (Kamalov), (Türk tarih Kurumu Yayınları 2013, Sf. 35 ile 37 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın