(Belge 5; “Genelkurmay Başkanlığı Albayı D. V. Putyata’nın Küçük Asya Hakkındaki Notu”)
Viskonsolos Boyacan Diyarbakır’da kaleme aldığı 13 Nisan 1891 tarihli raporunda şunları yazmıştır:
“Harput vadisi ile Palu’da, Ermeniler, silahlanıyor ve bağımsızlık elde etmek için kanlı olayların yaşanması gerektiğine dair açıklamalar yapıyorlar. Onlar, İngiltere, Fransa veya Rusya’nın kendilerini destekleyeceklerini düşünüyor ve yabancı subayların komutanlığında 100.000 kişinin donatılıp eğitildiğini, ilkbaharda da Türklere karşı harekete geçmek için hazır olduklarını ileri sürüyorlar. Ancak bu ordunun Türkiye’de mi, yoksa Rusya’da mı olduğunu bilmiyorlar. Korkarım ki birkaç heyecanlı kimse, bölgedeki Ermenileri yalan sözlerle kandırmış, Ermeniler de bu sözler doğrultusunda hareket ederek konuyla ilgili düşüncelerini dışa vurmuş ve Müslümanlarla olan münasebetlerine zarar vermişlerdir. Buradaki bütün köylerde, iki tarafın da birbirine karşı şüphe ve güvensizlikle hareket etmeye başladıkları görülmektedir. Buna benzer bilgileri, başka kaynaklardan da duydum. Başka bir kılığa giren Rusya’daki veya başka ülkelerdeki Ermeniler, insanları isyana teşvik etmekle meşgul oluyorlar.” Sf. 57
Alıntı; Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov, Çeviren; İlyas Kemaloğlu (Kamalov), (Türk tarih Kurumu Yayınları 2013, Sf. 57) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın