Nitekim 10. yüzyılda halife adına Oğuz bölgelerini ziyaret eden İbn Fadlan, Türk topluluklarının, İslam’a geçseler de, gerçekte ona inanmadıkları düşüncesindeydi. Bu kabilelerin din değiştirmelerine güvenilmemesi gerektiğini, siyasi koşullar değiştiğinde Türk şeflerinin utanıp sıkılmadan yeni bir dine geçebilecekleri uyarısında bulunuyordu. Sf.244
İbn Fadlan’ın sözlerindeki küçümseyici ton bir yana bırakıldığında, göçebelerin din ile ilişkisi konusunda söyledikleri dikkate değer bir olguyu ortaya koymaktadır. İlhanlı Moğollarının hanı Olcaytu bu açıdan tipiktir. Olcaytu önce vaftiz edilerek Nikola ismini almış, ardından Budist ve en sonunda da Müslüman olmuştu; kolayca din değiştiriyordu ve sonra yeniden değiştiriyordu. Eski dinini yeni dinin önünde bir engel olarak görmüyordu. Fadlan’ın sözünü ettiği türde bir “siyasi” yaklaşımı ise Selçukluların ünlü komutanı İbrahim Yınal’da görebiliyoruz. Selçuklu Sultanı Tuğrul ile giriştiği sultanlık mücadelesinde, dâhili olduğu Selçuk yöneticilerinin Sünniliğini bir yana bırakarak Fatımilerle anlaşıyor ve Musul’da Şii halifesi adına hutbe okutuyordu. Bağdat Sünni halifesinin sultanı olan Tuğrul’u tahtından indirip, İsmaili Şii Mısır halifesinin sultanı olarak Selçuklu sultanlığına geçmeye çalışırken din değiştirmekte bir sakınca görmemişti. Sf. 244, 245
Alıntı; Ansiklopedi II, Çıkış – Yalçın Küçük, (Salyangoz Yayınları, 1. Basım, Kasım 2007 – Sf. 244, 245) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın