Bilgi Bakkalı

“Erzurum Kongresi sırasında Mustafa Kemal Paşa aleyhinde müthiş propagandalar oluyordu. Mustafa Kemal Paşa, azlolunmasına ve kendisinin de askerlikten istifasına rağmen, ne üniformasını ne de Padişah kordonunu (Vahdettin’in Yaveri olduğunu simgeleyen bir kordon) atamıyordu. Erzurumlular nihayet (sonunda)  şu kararı bana, Müdafi Hukuk Reisi Hoca Raif ve azadan (üyelerden) Necati Bey vasıtası ile (aracılığıyla), Mustafa Kemal Paşa’nın ikametgahında (kaldığı yerde) tebliğ ettiler (bildirdiler); ..”Biz, Mustafa Kemal Paşa’nın kongreye gelmesinin bizim için iyi mi kötü mü olacağına karar veremedik. Aleyhte birçok sözler vardır. .. Siz girsin derseniz seçilecektir, onayınız yoksa kabul olunmayacaktır.” .. Askerlikten istifa ettiği halde hala üniforma ve yaver kordonu taşıması ihtirasına delilmiş. Kumandanlık üniformasını tahakküm (hükmetmek) için taşıyormuş. Bu cereyan (akım) Mustafa Kemal Paşa’nın kulağına da gidiyordu. Ve tabiatıyla ıstırap ve endişe içinde kıvranıyordu. Erzurum Kongresi olmadığı takdirde bir hiç olacağını kendisi de söylemişti. ⁽¹⁾

Kongreye Mustafa Kemal Paşa başkan seçildi. Başkanlık kürsüsünde Miralay üniforması ve Padişah kordonu ile çıkması, kendisini uygunsuz bir duruma maruz bırakıyor. Gümüşhane delegesi Zeki Bey Başkanlık kürsüsündeki Mustafa Kemal Paşa’ya hitapla; ‘Paşa, önce arkanızdaki elbisenizi ve göğsünüzdeki kordonunuzu çıkartınız da sonra başkanlığa başlayın. Tahakkümden korkuyoruz.’ diyor. Kemal Paşa çok zor durumda kalıyor. O akşam üniformayı atmaya mecbur oldu.”

Alıntı: İstiklâl Harbimiz – Kâzım Karabekir (Yüce Yayınları, 1990 – Sf. 78) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU (1)(1993): Kâzım Paşa, Mustafa Kemal Paşa’nın Kongreye katılmasını ve hatta başkan seçilmesini istiyor. Zeki Bey Meclis’te de demokrat tavrını sürdürüyor.