“Kapitülasyonlar 1 Ekim 1914’de kaldırıldı. Elçi Morgenthau ABD Hükümetine danışma gereğini bile duymadan ABD’nin bunu tanımadığını bildirir. Ve Amerikan Konsolosluk Mahkemeleri kaldırılmaz. (1)
Lozan’da Antlaşma bittikten sonra İsmet, Lozan’ı kabul etmeyen ABD ile ayrı bir antlaşma yapmaya çalışıyor. ABD Kapitülasyonlardan vazgeçmiyor. Amiral Bristol: “Ücretlerinin düşük oluşu ve seçiliş biçimleri yönünden, yargıçlarınıza güvenilmiyor, Mahkeme Usul kanunlarınız yetersiz, cezaevleriniz kötü” diyor. ABD Lozan’ı ve Kapitülasyonların kaldırılışını 1932 yılında kabullenmiştir. Mayıs 1932’de Senato’dan geçiyor, 15 Şubat 1933’de Türkiye’ye bildiriliyor. Ve ABD vatandaşlarının uğradıkları zarar-ziyan için 55 Milyon Dolar istiyor, 1 milyon Dolar veriliyor. 1934’ten 1940’a kadar bu ödeme sürüyor.”
Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi I – Doğan Avcıoğlu (Tekin Yayınevi 1. Baskı 1985 – Sf. 368) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2007): Bize Kapitülasyonların Lozan’da kaldırıldığı söylenmişti, oysa İttihatçılar 1914’de kaldırdı, savaştan sonra tekrar getirildi o hükümler de Lozan’da kaldırıldı. Kapitülasyonlarda, ithalatımızda gümrük kolaylıkları olduğunu biliyoruz oysa kapitülasyonlara sahip olan devletler kendi vatandaşlarını, ülkemizde kurdukları mahkemelerde yargılıyorlarmış. Esas çirkin ve ağır olan budur. Adli kapitülasyonlar Lozan’da da kaldırılamadı.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın