Bilgi Bakkalı

“Mustafa Kemal 7. Ordu Komutanı iken, 20 Eylül 1917’de bir Rapor yazar ve bunu Sadrazam (Başbakan) ve Harbiye Nazır’ına (Milli Savunma Bakanı, Enver Paşa’ya) gönderir. Mustafa Kemal’in Yaveri Cevat Abbas’ın öne sürüp İsmet İnönü’nün doğrulamasına göre bu raporu gerçekte, İsmet Paşa hazırlamıştır.

(Bu önemli rapordan bazı alıntılar var):

“… Askeri politikamız, bir savunma politikası veya elimizde bulunan kuvvetleri ve bir tek askeri dahi son âna kadar saklamak politikası olmalıdır…. İçinde bulunduğumuz bataklıktan Almanlarla birlikte bulunarak kurtulmak zorunlu ise de, Almanların bu zorunluluktan ve savaş yıkımından yararlanarak bizi sömürge biçimine sokmak ve memleketimizin bütün kaynaklarını kendi ellerine almak politikasına karşıyım ve devlet ileri gelenlerinin bu hususta hiç olmazsa Bulgarlar kadar bağımsız ve kıskanç (ülke menfaatini kıskanan) olmalarını gerekli görürüm.” ⁽¹⁾ 

  Rapora devam.. “… Falkenhain geldiği günden beri aşiret başkanlarına Alman teğmenleri göndererek doğrudan doğruya temas kurmaktadır ve Araplarla Türkler düşmandır. “Biz Almanlar, tarafsız olduğumuz için onları kazanabiliriz.” sözünü bizzat bana, bir Ordu Komutanı’na söylemiştir…. Savaş Müslüman ve Hıristiyan bütün halkımızı bitkin hâle getirmiştir. Halk ile Hükûmet arasında bağlar çözülmüştür. .. Öte yandan idare tam bir acz (çaresizlik acizlik) içerisinde olduğundan, genel yaşantının tam bir anarşiye sürüklenmesini önleyememekte, adalet ve hukuka aykırı davranışlar Hükümetten nefreti artırmaktadır. .. İdarenin tam bir acz içine düşüşü, bir asayiş kuvvetinin yoluğundan, geçim derdi ile memurların rüşvetçi olmasından, vurgun ve yolsuzluklardan, memur kalitesinin düşmesinden ve adalet işlerinin hiç işlememesinden ileri gelmektedir. … Bu nedenle, savaş devam ederse, karşısında bulunduğumuz en büyük tehlike, her taraftan çürüyen ulu saltanat binasının bir gün içeriden ve hep birden çökmesi olasılığıdır. … Memleket sağlam bir hareket üssü olarak kalmalıdır.”

…Falih Rıfkı Atay, bu raporun hazırlandığı günlerde, Mustafa Kemal bu felaketli gidişi durdurup, Enver’i işbaşından uzaklaştırmak için Cemal Paşa liderliğinde bir “Ordu Hareketi” düzenlemeye çalışmış, ancak Cemal Paşa yeterli cesareti gösterememiştir….  Enver Paşa, Falkenhayin’ı Filistin saldırısı ile görevlendirmiş, 7. ve 8. Orduları onun emrine vermiştir. Mustafa Kemal de 7. Ordu komutanlığından istifasını sunmuş, ona 2. Ordu Komutanlığı teklif edilmiş ancak reddedip İstanbul’a dönmüştür. Filistin saldırısı tekrar başarısız olunca Falkenhain’in yerine Liman Von Sanders Paşa geçer. Mustafa Kemal Paşa Temmuz 1918’de yeniden 7. Ordu Komutanı olur ve Liman Paşa’nın emrinin tam tersine orduya geri çekilme emri verir.”

Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi III – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf.953-958) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (2007): Kemal Paşa’nın bu raporunda önemli ve gerçekçi bilgiler var. Bulgarlar da Almanya’nın yanında savaşa girdi ancak 1917’de bizden bir yıl önce, kendilerini ezdirmeden yenilgiyi kabul edip çekildiler. Vahdettin Şehzade iken onun Yaveri olarak birlikte Almanya’ya gittiklerinde de bunu açıkça belirtmiştir.