“28 Ekim 1922’de İtilaf Devletleri (İngiltere. Fransa, İtalya gibi 1.Dünya Savaşında yenildiğimiz Devletler) Lozan Barış Konferansına İstanbul ve Ankara Hükümetlerini, her ikisini de çağırır. (1)
Mustafa Kemal önce Saltanat ve Hilafeti birbirinden ayırır, Saltanatın kaldırılmasını isteyen önerge (kanun teklifi) Gazi’nin de imzası ile Dr. Rıza Nur ve 82 arkadaşı tarafından Meclis Başkanlığına verilir. Mustafa Kemal, Babıâli’nin Millet Meclisini küçümseyen telgraflarını okuyarak Meclisi coşturur. Teklif 30 Ekim 1922 günü Mecliste görüşülür. Saltanatın kaldırılması ile ilgili önerge 132 oy alır, 25 oy daha gerekmektedir. Bir iki Mebus Saltanatın kaldırılmasına açıkça karşı çıkar, bunlardan birisi, Sivas’taki 3. Kolordu komutanı Çolak Selahattin Paşa açıkça karşı çıkanlar arasındadırlar ve diğeri Lazistan Mebusu Ziya Hurşit. (2)
Saltanatın İlgasını (kaldırılmasını) düzenleyen önergede Hilafetin ne olacağına dair bir bilgi yoktur. Mustafa Kemal, 1 Kasım 1922’de Meclis görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada Hilafetin İslam’daki rolünü anlatır. Önerge Anayasa, Adalet ve Din İşleri komisyonlarına gider, Komisyon “Halifelik Padişahlıktan ayrılamaz” deyince Mustafa Kemal çok kızar ve “Bu bir oldubitti dir…. Sorun, gerçekleşmiş bir olayı yasa ile saptamaktan başka bir şey değildir. Bu, ne olursa olsun yapılacaktır. Burada toplananlar, Meclis ve herkes sorunu doğal bulursa, sanırım ki uygun olur. Yoksa yine gerçek, usulüne göre saptanacaktır. Ama belki bir takım kafalar kesilecektir.” der. . Millet Meclisinde “Ben Karşıyım” diyen bir ses’e aldırış edilmeden, kararın oy birliği ile alındığı 6 Kasım 1922 günü ilan olunur… Bu karar üzerine İstanbul Hükûmeti de Millet Meclisine telgraf çekerek yeni duruma uyulduğunu belirtir. Sultan Vahdettin 17 Kasım 1922 günü bir İngiliz zırhlısı ile İstanbul’u terk eder.”
Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi IV – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf. 1312 ile 1314 arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2007): İngiltere, artık Osmanlının bitişi için son düdüğü çalıyor, Mustafa Kemal’e ve Ankara Meclisine destek veriyor.
Yorum bırakın