Bilgi Bakkalı

“Bizi muhafazaya memur müfrezenin komutanı Fethi Bey (Okyar) söz anlar, aklı başında bir subaydı. ⁽¹⁾ “Bu biraderimin emri midir?” “Ordu ve Hükümetin sizden ricasıdır efendim.” “Peki, çoluk çocuğum ne olacak?” “Zat-ı Devletinizin ve evlâdı iyâlinizin (çocuklarınızın ve yakınlarınızın) hayat ve maişetleri devlet ve ordunun kefaleti altındadır.” Cevap verirken Ordu ve Devleti ayırdığına dikkat etmiştim. Ordu, devlet içinde devletmiş gibi konuşuyordu. Sükûnetimi muhafaza ederek sordum: “Devlet adına kim, Ordu adına kim bana bu teminatı (güvenceyi) verecek?”  Hareket Ordusu komutanı Birinci Ferik Mahmut Şevket Paşa, Abdülhamit’e okutulmasını istediği telgrafta; “Osmanlı Ordusu hayatlarına teminat iken, başka garantiler istemesinin Ordunun şeref ve namusuna dokunacağı ve her yıl değişmekte olan Ayan ve Mebusan (Senato ve Meclis, İngiltere gibi) Başkanları tarafından bu yolda verilecek bir taahhüt yazısının hakiki bir kıymet ve ehemmiyeti olmayacağı unutuluyor. Burası böylece bilinmelidir ki kendilerinin vefatı halinde bankalar mevduatının hükümetçe elde edilmesi kendiliğinden doğacaktır.” Yıkılmıştım. Beni öldürmekle tehdit ettikleri için değil, Bir Ordu Kumandanının kendisini Meclis-i Mebusan ve Ayan’dan da üstün gördüğüne ve bunu böyle görmeyenlere şaşılacak kadar ileri gidebildiği için yıkılmıştım. Demek Devlet yoktu. Saray da, Hükümet te, Mebusan ve Ayan Meclisleri de yoktu. Hatta ve hatta Ordu da yoktu. Sadece 2. ve 3. Ordular ve bunların bağlı olduğu Hareket Ordusu vardı. “Getir Vekâletnameyi imzalayacağım.” dedim. Fethi Bey kâğıdı önüme koydu, imzaladım. Büküp cebine koyarken birden ayaklarıma kapandı. “Bu türlü hareketi yapacak tıynette (kişilikte) insan olmadığıma inanınız Hakan’ım.” Dedi. Ağlıyordu. Tutup ayağa kaldırdım. Sırtını sıvazladım, gözlerinde yaşlarla çekip gitti. Tanrı bana bu günleri göstereceğine keşke canımı alsaydı.”

Alıntı: Abdülhamit’in Hatıra Defteri – Hazırlayan: İsmet Bozdağ, (Kervan Yayınları 1968- Sf. 16) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1997): Fethi (Okyar) Bey II. Abdülhamit’in bankadaki nakit ve tahvillerini orduya bağışlamasını istiyor.