“- Bekir Sami Bey, (1) .. bu sözleşmelerin içeriğinin memleketin yararına uygun olduğu inancını belirterek, bunu Meclis’te bile savunmak ve kanıtlayabileceğini iddia ediyordu…. Görüşlerinin Meclis’in onayına mazhar olamayacağından başka, Dışişleri Bakanlığı’ndan düşürüleceği kesindi. Fakat Meclis’i, siyasi sorunların tartışma ve görüşmelerine boğmayı o günlerin koşullarına uygun görmediğimden Bekir Sami Bey’e isabetsizliğini bizzat söyleyerek, Dışişleri Bakanlığından çekilmesini teklif ettim. Beki Sami Bey bu teklifimi kabul edip istifa etti.”
(Bekir Sami Bey yine rahat durmuyor, tekrar Avrupa’ya gönderiliyor. 12 Ağustos 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya yazdığı bir telgrafında “Millet ve tarih önünde sorumluluktan kurtulamayız.” diyor. Yurda dönüşünde Mustafa Kemal’e bir rapor sunuyor😉
“-Savaşın devamı, bu memleketi, milletin varlığını tehlikeye koyacak kadar tahrip ve imha edeceği ve bütün katlanılan fedakârlıkların boşuna gitmiş olacağı kanaatindeyim. İfrat (aşırılık) ve tefritten (ayrılıkçılıktan) sakınarak, bugünkü faydayı, geleceğin gerçek yararlarına feda etmeyerek … geçici olarak fedakârlığı bile kabul etmek sayesinde, dünya tarihinde layemut (ölümsüz) bir ad kazanmak … zatı Fehimeleri için mümkündür.” Mustafa Kemal Paşa ise; “-Bekir Sami Bey’in ileri sürdüğü bu fikirler ve muhakeme biçimi, bana, artık kendisiyle görüşme ve tartışmayı bile gereksiz ve yararsız telakki ettirmişti.” Bekir Sami Bey’de, küskün bir vaziyette bir kenara çekilerek, susmuştu.
Alıntı: Siyasi Dargınlıklar I – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Serisi 1995 – Sf. 93 ile 97 arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (1995): Bekir Sami Bey; BMM kurulup da Dışişleri Bakanı oluncaya kadar, mücadelenin içinde olmuş bir insan. Barıştan yana olan, savaşın tahribatından kaçınmayı düşünen akıllı bir adam. 2. İnönü Savaşından sonra Mustafa Kemal, Bekir Sami Bey’i bir heyet başında Londra’ya gönderdi. Bekir Sami Bey, Londra, Paris ve Roma’da görüşmeler yaptı, hatta bazı sözleşmeler yaptı. İngiltere ile yaptığı sözleşeme göre karşılıklı esir değişimi var, Fransızlarla yapılan sözleşmede, Elazığ, Diyarbakır ve Sivas Vilâyetlerinde bazı ekonomik ayrıcalıklar, İtalyanlarla, İzmir ve Trakya’nın bize bırakılmasında, konferans nezdinde terviş etmeleri (yaygınlaştırmaları) bunun karşılığında ise Konya ve Ege’de bazı iktisadi ayrıcalıklar veriyor. Bu sözleşmeleri Mustafa Kemal’de Hükûmet de kabul etmedi. Mustafa Kemal Paşa, Meclis’te bu sözleşmeleri savunmak isteyen Dışişleri Bakanı Bekir Sami’yi böyle susturuyor!
BAKKAL’IN NOTU (1995): Bekir Sami, Çerkez milliyetçisi, akıllı ve doğru düşünen bir insan
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın